75 lat z PTTK na Pałukach i 65 lat z Kołem Terenowym w Janowcu Wlkp.

W 2025 r. obchodzimy 75-lecie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Powstało w grudniu 1950 r. w Warszawie z połączenia Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (1873) i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (1906). Oddział PTTK w Żninie założono w 1954 r., a wcześniej w 1929 r. dzieło ruchu krajoznawczego na Pałukach rozpoczął Oddział PTK w Żninie - najstarsza regionalna organizacja turystyczna, której spadkobiercą i kontynuatorem jest Pałucki Oddział PTTK w Żninie. Jego wiodącym ogniwem jest Koło Terenowe PTTK w Janowcu Wlkp., utworzone 5 maja 1960 r.

Inicjatorem powstania janowieckiego koła oraz jego pierwszym prezesem był Kazimierz Wiśniewski - nauczyciel i historyk, współzałożyciel Oddziału PTTK w Żninie. On i jego następcy: Ignacy Mularek, Mieczysław Kołakowski, Kazimierz Szczublewski pełnili funkcję prezesów w latach 60. i 70. ubiegłego wieku. Byli też członkami zarządu Oddziału PTTK w Żninie i rozwijali podstawową działalność krajoznawczo-turystyczną, organizując wycieczki, odczyty, a także spotkania. W 1973 r. z okazji stulecia zorganizowanej turystyki w Polsce, urządzili karnawałowy bal 100-lecia w ówczesnej restauracji Słowianka w Janowcu Wlkp.

Działalność krajoznawczą w latach międzywojennych zapoczątkowało w Janowcu Wlkp. Towarzystwo Śpiewacze Harmonia i Towarzystwo Gimnastyczne Sokół oraz drużyny harcerskie im. Leszka Białego, Królowej Jadwigi i Zawiszy Czarnego. Po II wojnie światowej powstało Zrzeszenie Sportowe Start, które rozwinęło działalność kajakową. Zbudowano wtedy kilkadziesiąt drewnianych kajaków i ich przechowalnię nad Wełną przy parku.

 W Żninie i w Janowcu Wlkp. turystyka zaczęła się od spływów kajakowych i nadal trwa. W 1976 r. reaktywował ją z członkami PTTK Jerzy Szociński - kolejny prezes Koła (1976-2001). Od tego czasu Koło Terenowe PTTK w Janowcu Wlkp. jest wiodącym ogniwem Pałuckiego Oddziału PTTK w Żninie. Jego patronem wybrano w 1981 r. Aleksandra Janowskiego - nestora polskiego krajoznawstwa i współzałożyciela Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

Koło w swej długiej, bogatej działalności organizowało cykl imprez: 14 Rajdów nad Wełną, Ogólnopolskie Spływy Kajakowe Zimowa Wełna, 5 Ogólnopolskich Zimowych Marszów na Orientację Azyma, imprezy na orientację o randze regionalnej Zimak, Wiośniak i wiele innych.

Jak wspomina Barbara Skarbińska- Szocińska - najstarsza członkini (w PTTK od 1972 r.), Koło organizowało: wycieczki, rajdy, spływy, obozy wędrowne dla młodzieży szkolnej, jubileusze, zabawy, ogniska, majówki, maratony piesze, wystawy i spotkania. Jego członkowie stworzyli sieć znakowanych szlaków turystycznych na Pałukach (pieszych i rowerowych).

Od 2001 r. Kołu prezesuje Adam Lubawy - nauczyciel, kolekcjoner i pasjonat historii. Koło kontynuuje organizację m.in. wielkanocnych spływów kajakowych Wełną na wyspę Jeziora Tonowskiego, urządza akcje sprzątania rzeki, organizuje piesze wyprawy i rajdy w okolicy Janowca Wlkp., majówki i inne imprezy. Współpracuje z Urzędem Miejskim i Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Kultury w Janowcu Wlkp.

W niedzielę 18 października Koło przy współpracy M-GOK zorganizowało Rajd Pieczonej Pyry. Sześćdziesiąt janowieckich piechurów przeszło 10 km trasę rajdu z Janowca Wlkp. przez Bielawy, lasy łopieńsko- brudzyńskie do Dziekczyna pod wodzą Adma Lubawego. Przy wiacie myśliwych janowieckiego Koła Łowieckiego nr 123 Rogacz uczestnicy rajdu spotkali się z członkami Koła PTTK i sympatykami, by przy symbolicznym szampanie i pączkach uczcić jubileusz 65-lecia. W rajdzie i uroczystości jubileuszowej uczestniczyli także burmistrz Leszek Grzeczka i Aleksandra Walendowska - przewodnicząca Rady Miejskiej w Janowcu Wlkp., którzy podziękowali prezesowi i członkom Koła za wieloletnią działalność na niwie turystyki i krajoznawstwa w gminie i regionie. Zaproszony gość Członek Honorowy PTTK - Jerzy Szociński, były prezes Koła i Zarządu Oddziału PTTK w Żninie (1996-2002) w krótkim wystąpieniu wspomniał o założycielach, imprezach i działalności Koła na przestrzeni 65 lat.

Społeczną działalność janowieckiej organizacji pożytku publicznego - Koła Terenowego PTTK im. Aleksandra Janowskiego i jej wieloletni dorobek można podziwiać, pochwalać i polecać innym jako wzór do naśladowania w życiu społeczno-kulturalnym nie tylko regionu Pałuk.

Justyna Kulpińska