Czworo nowych honorowych

Kcynia, Rada Miejska, Honorowi Obywatele Gminy Kcynia
     Czworo nowych honorowych
     Rada Miejska w Kcyni przyjęła w poczet Honorowych Obywateli Gminy Kcynia czterech kolejnych zasłużonych: bł. Marię Karłowską, fizyka Józefa Szudego, burmistrza Stefana Drożdżyńskiego i doktora Stanisława Jedwabnego.

     O tytuł dla Józefa Szudego wnioskowało stowarzyszenie Razem dla Gminy Kcynia oraz Jan Polewczyński, wieloletni dyrektor LO w Kcyni. Prof. dr hab. Józef Szudy, absolwent SP w Mycielewie i LO w Kcyni należy do grona wybitnych specjalistów w dziedzinie fizyki atomowej i molekularnej, optyki i spektroskopii oraz fizyki zdarzeń atomowych. Rodzina profesora przed jego narodzinami przeprowadziła się do Zalesia, później została wysiedlona pod Jasło. Po wojnie powrócili do Zalesia. W 1957 r. Józef Szudy podjął studia na kierunku fizyka na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii UMK w Toruniu. Po studiach podjął pracę na tej uczelni w katedrze fizyki doświadczalnej. W 1968 roku uzyskał stopień doktora nauk fizycznych, a w 1977 stopień doktora habilitowanego w zakresie fizyki. W latach 1978-1981 był wicedyrektorem Instytutu Fizyki UMK, a w latach 1984-2002 jego dyrektorem. W 1985 r. został laureatem Nagrody Naukowej Polskiego Towarzystwa Fizycznego. Uzyskał też profesurę nadzwyczajną i zwyczajną. Był również członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Od 2002 do 2008 pełnił funkcję dziekana Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UMK. Brał udział w pracach Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów Naukowych. Był członkiem Rady Naukowej Krajowego Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej. W 2004 roku został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk.
     W swojej naukowej karierze wyjeżdżał na staże naukowe do Kanady, Francji, Niemiec i Stanów Zjednoczonych. Jest współtwórcą teorii ciśnieniowego rozszerzenia linii widmowych. Wygłaszał referaty na konferencjach międzynarodowych, zorganizował Międzynarodową Konferencję Spectral Line Shapes w Toruniu dla 400 fizyków z całego świata.
     Praca zawodowa nie przeszkodziła Józefowi Szudemu w utrzymywaniu kontaktów z kolegami z czasów szkolnych, uczestniczy w zjazdach szkolnych LO, odwiedza Kcynię. Miał też swój wkład w rehabilitację Jana Czochralskiego. W 2003 na UMK odbyło się międzynarodowe sympozjum poświęcone Janowi Czochralskiego, którego druga część odbyła się w Kcyni. Uczestniczył w okolicznościowej sesji Rady Miejskiej w roku jubileuszowym 750-lecia Kcyni. Wraz z Polskim Towarzystwem Fizycznym zainicjował ustanowienie roku 2013 rokiem Jana Czochralskiego.
     Tytuł Honorowego Obywatela Gminy Kcynia oraz medal Zasłużony dla Gminy Kcynia bł. Marii Karłowskiej radni przyznali pośmiertnie. O te wyróżnienia wnioskowała szkoła jej imienia w Dobieszewie, sołectwa Dobieszewo, Dobieszewko, Chwaliszewo, Sierniki, Rozpętek i Słupowa. Maria Karłowska urodziła się w Słupówce, obecnym Karłowie, pochodziła z rodziny szlacheckiej o tradycjach katolickich. Charakteryzowała się pracowitością, odpowiedzialnością, przedsiębiorczością, gościnnością, miłosierdziem dla ubogich, głęboką pobożnością, subtelnym wyczuciem ludzkich potrzeb. W wieku 17 lat złożyła śluby dozgonnej czystości. Odbyła kurs kroju i szycia w Belinie i jako instruktorka podjęła pracę w pracowni swej siostry. Uczestniczyła często w mszach św., rekolekcjach i misjach parafialnych, wiarę przekazywała dziewczętom w pracowni. Oddawała się działalności dobroczynnej wśród chorych, ubogich, rodzin wielodzietnych, rozbitych, katechizowała dzieci z zaniedbanych rodzin, odwiedzała najgorsze dzielnice Poznania. Podjęła misję nawrócenia grzesznych kobiet, wyrwania ich z prostytucji, przygotowywała je do przyjęcia sakramentów. W 1894 roku utworzyła Zgromadzenie Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej, otwierała kolejne zakłady wychowawczo-resocjalizacyjne dla dziewcząt i kobiet z ulicy. Zdołała otworzyć 9 domów, w tym 2 szpitale dla kobiet wenerycznie chorych. Zmarła 24 marca 1935 roku na Pomorzu. Przed śmiercią została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi, jej beatyfikację 6 czerwca 1997 roku ogłosił Jan Paweł II.
     Zarządy wszystkich samorządów mieszkańców osiedli w Kcyni zwróciły się o nadanie pośmiertnie tytułu Honorowego Obywatela Gminy Kcynia ostatniemu przedwojennemu burmistrzowi Kcyni Stefanowi Drożdżyńskiemu. Przedwojenny burmistrz urodził się 24 lipca 1890 roku koło Leszna. Swoje zawodowe życie związał z posadami kierownika Rolnika w Łobżenicy, Białośliwiu, zajmował się dodatkowo pracą w samorządzie, w szkolnych i bankowych radach, w OSP. 16 grudnia 1937 został zatwierdzony przez starostę powiatu szubińskiego na stanowisko niezawodowego burmistrza Kcyni na kadencję 1937-1942. Swoje dotychczasowe doświadczenia zawodowe i społeczne przeniósł na kcyński grunt. Wybudował studnię głębinową, wykonał elektryfikację miasta, główne ulice otrzymały chodniki. Za jego czasów powstała Stacja Opieki nad Matką i Dzieckiem, ożywiła się działalność kulturalna, powstała filia Komunalnej Kasy Oszczędnościowej. Pozyskał i przekazał plac na park miejski i boisko. W pierwszych dniach września wraz z innymi mieszkańcami kierował się na Warszawę, jednak zrezygnował i powrócił do Kcyni. Po jego aresztowaniu ślad po nim zaginął. Rodzina rozpoznała go podczas ekshumacji ofiar w 1945 roku i 12 września został wraz z innymi pochowany na kcyńskim cmentarzu w zbiorowej mogile.
     Zarządy kcyńskich osiedli wystąpiły również o nadanie tytułu Honorowego Obywatela Gminy Kcynia doktorowi nauk medycznych Stanisławowi Jedwabnemu, który przez 45 lat dbał o zdrowie mieszkańców. 28 września tego roku mija czterdziesta rocznica śmierci doktora, człowieka wielkiego serca, wielkiego społecznika, zasłużonego mieszkańca Kcyni. Urodził się w Jarocinie 27 kwietnia 1884 roku. Medycynę studiował w Berlinie, naukę przewała wojna i wcielenie go do wojska. Podczas Powstania Wielkopolskiego został skierowany w okolice Kcyni i Szubina w celu zabezpieczenia pomocy medycznej. W zabudowaniach klasztornych w Kcyni zorganizował szpital polowy. Po zakończeniu walk w stopniu porucznika pełnił służbę w Okręgowym Szpitalu Wojskowym w Poznaniu. W 1920 roku brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, a za udział w bitwie warszawskiej został odznaczony Krzyżem Walecznych.
     Po wojnie ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim. Do Kcyni trafił w 1922 roku, obsługiwał również pacjentów w okolicznych wsiach jako lekarz domowy. Uczył też higieny w kcyńskim seminarium nauczycielskim. Działał w Polskim Czerwonym Krzyżu, Związku Powstańców i Wojaków, Związku Oficerów Rezerwy, w Stronnictwie Pracy, w Bractwie Kurkowym. Niósł pomoc potrzebującym o każdej porze dnia i nocy. Współpracował z klinikami uniwersyteckimi i szpitalami. Zaniepokojony wysoką umieralnością niemowląt i szerzącą się gruźlicą podjął działania profilaktyczne, organizował społecznie poradnictwo dla dzieci zdrowych z tzw. kuchnią mleczną oraz poradnię przeciwgruźliczą, co spotkało się z dużym uznaniem społeczeństwa.
     W 1939 Stanisław Jedwabny został zmobilizowany, brał udział w bitwie nad Bzurą, a pod Modlinem dostał się do niewoli. Jako lekarz obozowy często z narażeniem życia ratował współwięźniów. Po wojnie powrócił do Kcyni i od sierpnia 1945 wznowił swoją działalność medyczną oraz poradnictwo dla kobiet i poradnictwo przeciwgruźlicze w ośrodku zdrowia przy Wyrzyskiej. Mimo nawału pracy zaangażował się w utworzenie gimnazjum w Kcyni, tam też jako szkolny lekarz nadzorował dożywianie młodzieży, wprowadził obowiązkową łyżkę tranu dziennie dla uczniów. Zainicjował i doprowadził też do otwarcia w 1955 roku nowej przychodni przy ul. Nowej.
     W 1949 roku mógł przejść na emeryturę, ale z uwagi na brak następcy pracował jeszcze kolejne 15 lat, przechodząc na emeryturę liczył 83 lata, a przez wszystkie lata pracy nie miał ani dnia urlopu. Zmarł 28 września 1974 roku. Spędził w Kcyni 53 lata niezwykle pracowitego i godnego życia, którym zapisał się w pamięci społeczeństwa.

Sylwia Wysocka
Pałuki nr 1166 (25/2014)

Przejdź do forum.

S2UFLADA