Czy nagrody są opodatkowane?

     Czy nagrody są opodatkowane?
    Na tak zadane pytanie trzeba odpowiedzieć, że nagrody są zarówno opodatkowane jak i są zwolnione! Wszystko bowiem zależy od tego, co to za nagroda, jaką ma wartość i od kogo ją otrzymujemy.

     Ogólna zasada wskazuje, że w myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej cytowanej jako ustawa o PIT, od uzyskanych na terytorium Polski i krajów Unii Europejskiej dochodów (otrzymanych nagród) z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową, pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy - w wysokości 10% wygranej lub nagrody.
     W treści art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT, znajduje się zwolnienie z opodatkowania niektórych nagród z którego wynika, że wolna od podatku dochodowego jest wartość wygranych w:
     - konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja),
     - konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także
     - nagród związanych ze sprzedażą premiową.
     Niemniej wartość tych wygranych lub nagród nie może przekraczać kwoty 760 zł.
     Niestety to zwolnienie nie dotyczy przedsiębiorców, czy też osób pozostających na tak zwanym samozatrudnieniu.  Trzeba jednak pamiętać, że wyłączenie zwolnienia o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT, dotyczy nagród otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności. Jeżeli nagroda dotyczy prywatnej sfery życia np. udziału w konkursie emitowanym przez media o sztuce, kulturze czy sporcie, a nie jest to zakresem działalności gospodarczej, to otrzymanej nagrody nie musimy doliczać do przychodów uzyskiwanych z działalności.
     W przepisie dotyczącym zwolnienie podatkowego wyliczone są takie media jak prasa, radio i telewizja. Nie jest to już wyliczenie wystarczające i wyczerpujące, albowiem powstają wątpliwości czy np. wygrane w konkursach internetowych są też objęte tym zwolnieniem.
     Aktualnie dominuje pogląd wśród urzędów i izb skarbowych, że otrzymane nagrody do kwoty 760 zł w ramach konkursów internetowych, też są zwolnione z PIT. Tak uważają również sądy administracyjne, ale należy zachować ostrożność!
     Jednak gdy nagroda przekracza wartość 760 zł, organizator konkursu, będący płatnikiem podatku, jest bezwzględnie zobowiązany do poboru i odprowadzenia na rachunek właściwego według miejsca zamieszkania osoby otrzymującej nagrodę urzędu skarbowego 10% podatku dochodowego!
     W razie przekroczenia kwoty 760 zł podatek dochodowy (liniowy 10%) nalicza się  od całej wartości nagrody (wygranej) czyli np. od kwoty 900 zł (wartość nagrody rzeczowej). Płatnik - organizator konkursu - musi też złożyć formularz PIT-8AR.
     Najprościej jest w przypadku nagrody pieniężnej, bowiem płatnik, czyli organizator konkursu, po prostu przy wypłacie pomniejsza tę nagrodę o kwotę podatku wyliczonego wg 10% stawki, a sumę tę wpłaca do urzędu skarbowego.
     Natomiast w przypadku nagrody rzeczowej, o czym już wspomniano wcześniej, w myśl art. 41 ust. 7 ustawy o PIT, podatnik jest obowiązany wpłacić płatnikowi kwotę zaliczki lub należnego zryczałtowanego podatku przed udostępnieniem wygranej (nagrody) lub świadczenia. Dość często jednak organizator ustala dwie łączne nagrody, jedną rzeczową, a jedną pieniężną. Najczęściej nagroda pieniężna pokrywa należny 10% podatek od wartości części rzeczowej otrzymanej nagrody! Jednak organizator konkursu powinien wpisać do regulaminu konkursu formułę mówiącą o tej zasadzie.
     Jeżeli wartość żadnej nagrody w danym konkursie zorganizowanym w mediach nie przekracza 760 zł - wydawca nie ma ww. obowiązków.
     Istnieje też specjalne zwolnienie zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 115 ustawy o PIT. Wskazuje ono, że wolne od podatku dochodowego są wygrane i nagrody otrzymane przez uczniów za udział w konkursach, turniejach i olimpiadach organizowanych na podstawie przepisów o systemie oświaty.
     Trzeba zwrócić uwagę, że z brzmienia ww. art. 21 ust. 1 pkt 115 wynika, że zwolnienie podatkowe dotyczy tylko wygranych i nagród za udział w konkursach, turniejach i olimpiadach organizowanych na podstawie przepisów o systemie oświaty.
     Otrzymywane nagrody od organów administracji samorządowej (prezydentów, burmistrzów, starostów i wójtów) oraz od dyrekcji szkół, korzystają ze zwolnienia o ile spełniają wymagania ustawy o systemie oświaty (t. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zmianami).
     Wynika to przede wszystkim z faktu, że konkursy oraz inne formy współzawodnictwa uczniów o zasięgu lokalnym, organizowane przez szkoły, należą do podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej realizowanych w ramach nadobowiązkowych zajęć pozalekcyjnych, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie oświaty.
     Biorąc to pod uwagę - nagrody przyznane uczniom za udział w konkursie zorganizowanym przez szkołę podstawową, która realizuje cele i zadania określone w ustawie o systemie oświaty - niezależnie od tego, kto jest ich fundatorem - korzystają w całości ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 115 ustawy o PIT.

Mariusz Gotowicz
Doradca Podatkowy