Dom Polski świadkiem wojennej historii Szubina: Rekonstrukcja historyczna

W sobotę 27 września 2025 roku Muzeum Ziemi Szubińskiej realizowało kolejną część projektu pt. Wielka historia w małym mieście (Szubinie). W tym dniu przed budynkiem Domu Polskiego - siedzibą muzeum odbyła się rekonstrukcja historyczna pt. Dom Polski świadkiem wojennej historii Szubina.

Wydarzenie poprowadziła koordynator projektu i autor scenariusza Kamila Czechowska, która powitała zebranych mieszkańców Szubina i regionu. Szczególnie powitano w wydarzeniu osoby, które doświadczyły okrucieństwa wojny związanego z opowiadaną historią. Byli to m.in. Danuta Siewkowska, Elżbieta Szubertowska, Mieczysław Lubawy, Bożena Iciak. Rekonstrukcja przyciągnęła liczną widownię, która z dużym zainteresowaniem śledziła sceny odtwarzające wojenną codzienność i trudne momenty z dziejów miasta. Dzięki zaangażowaniu rekonstruktorów, pasjonatów historii oraz organizatorów, wydarzenie stało się nie tylko widowiskiem, ale także ważną lekcją lokalnej pamięci i tożsamości.

- Wydarzenie odbywa się w historycznym miejscu, w historycznym sercu Szubina. Wybrana data, na dzisiejszą rekonstrukcję nie jest przypadkowa. Z wrześniowych polskich rocznic 27 września 1939 r. związany jest z powstaniem Polskiego Państwa Podziemnego. Niech nasza tu obecność będzie wyrazem pamięci o bohaterach wojennych dni, którzy walczyli o wolną Polskę - powiedziała prowadząca wydarzenie. Po nakreśleniu dziejów Domu Polskiego zaprezentowano przygotowaną rekonstrukcję. Na specjalnie zamkniętym z tej okazji fragmencie ulicy Szkolnej pojawiło się ponad 50 rekonstruktorów z grup rekonstrukcyjnych oraz ochotnicy, którzy zgłosili się bezpośrednio do Muzeum Ziemi Szubińskiej. Niektórzy z występujących związani byli z opowiadaną historią bardzo osobiście, ich rodzice byli więzieni w niemieckim obozie w Domu Polskim w grudniu 1939 r.

Narrację opowieści stanowiły wspomnienia, relacje prasowe i opracowania historyczne. Opowiedziano historię z lat 1939-1945. Rekonstrukcja opowiadała o wydarzeniach na chwilę przed i trakcie II wojny światowej oraz po wkroczeniu wojsk radzieckich w styczniu 1945 r. które związane były bezpośrednio z Domem Polskim, mieszkańcami miasta i historycznym centrum Szubina. Rekonstrukcję przeplatał występ kapeli podwórkowej Ferajna Bydgoska

z wiązankami utworów, które dostosowano do toczącej się akcji. Nie zabrakło „zakazanych piosenek”. W scenariuszu uwzględniono „wojnę od kuchni”. Kuchnię polową i smaki lat okupacji serwował Artur Przemorski. Nie zabrakło zabytkowych pojazdów udostępnionych dzięki Janowi Skuzie i Adamowi Kubackiemu z Muzeum Komunikacji w Kąkolewie, Piotra Dąbrowskiego. Realizatorzy zadbali o detale w tym gazeciarze roznosili egzemplarze Orędownika Powiatu Szubińskiego, ulotki o mobilizacji czy zaproszenia na uroczystości. Na słupie ogłoszeniowym pojawiły m.in. się informacje wprowadzeniu przez Niemców w 1939 r. instytucji zakładników. Podczas rekonstrukcji nie zabrakło scen wywołujących emocje. Po rekonstrukcji Kamila Czechowska z Muzeum i Piotr Dąbrowski - prezes Towarzystwa Historycznego w Kcyni podziękowali rekonstruktorom i widzom za udział.

Podziękowania były też kierowane do pracownikom muzeum czyli Patrycji Banasiak, Iwonie Kruk, Sonii Bojewskiej za wkład w relację projektu. Muzeum Ziemi Szubińskiej serdecznie dziękuje za poświecony czas, udział w próbach i zaangażowanie w realizację rekonstrukcji. W wydarzenie włączyli się i w różny sposób wsparli m.in. Kcyńskie Towarzystwo Kulturalne, grupa rekonstrukcyjna z Budzynia i Bydgoszczy, Harcerska Grupa Rekonstrukcji Historycznych ZHR Bydgoszcz, Jan Skuza, Klub Krótkofalowców Bydgoszcz SP2KKB, Agnieszka Kluzińska, Szubińskie Towarzystwo Kulturalne, Parafia pw. św. Marcina Bpa w Szubinie i Parafia pw. św. Andrzeja Boboli w Szubinie, Szkoła Podstawowa nr 1 im. Władysława Jagiełły w Szubinie, Gmina Szubin, Policja, Katarzyna i Jacek Twardowscy. Nagłośnienie zapewnił sprzęt użyczony przez Szubiński Dom Kultury, za co dziękujemy dyrektor Joannie Kalka. Za konsoletą realizował wydarzenie Rafał Świtniewski, a utwory stanowiące tło przygotował Stanisław Dąbrowski.

Podczas wydarzenia zaproszono widzów do wsparcia wydarzenia poprzez przybycie w stroju inspirowanym opowiadaną historią i latami 1939-1945. Otrzymali oni z rąk Anny Kijowskiej torbę z napisem „Wielka historia w małym mieście”.

Muzeum Ziemi Szubińskiej zdobyło grant w ramach Programu Dotacyjnego Muzeum Historii Polski w Warszawie - Program Dotacyjny "Patriotyzm Jutra" edycja 2025. Projekt pn. Wielka historia w małym mieście (Szubinie) Projekt ma na celu przybliżenie, utrwalenie i zainteresowanie historią lokalną w bezpośredniej korelacji z historią Polski i świata w okresie II wojny światowej.

Już teraz muzeum zaprasza w niedzielę 12 października o godz. 15.00 na szubiński cmentarz, gdzie opowiedziana będzie historia „mogiłami pisana”.

Patronem medialnym wydarzeń jest tygodnik lokalny Pałuki.

Piotr Bembenek

Galeria fot. Piotr Bembenek

Film na FTP-e