Hejnałowy zawrót głowy

Burmistrz Żnina oznajmił, że na 745-lecie Żnin będzie miał własny hejnał. Dodał przy tym, że nie będzie to żaden z utworów skomponowanych 44 lata temu, ale nowy, stworzony przez muzyka Andrzeja Michalskiego.

    Pomysł związany z przyjęciem w Żninie hejnału nie jest nowy. Na obchody 700. rocznicy nadania praw miejskich z inicjatywy ówczesnego przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej Zbigniewa Skorwidera powstał  żniński hejnał. Nagrali go muzycy Filharmonii Poznańskiej, a po raz pierwszy na rynku zabrzmiał 16 czerwca 1963. Hejnał był odtwarzany przez pewien czas z wieżyczki ratusza, ale po zmianie władzy, gdy „mer” Skorwider odszedł ze Żnina, zaniechano zwyczaju, a taśmy i nuty z czasem zaginęły. O utworze jednak nie zapomniano.
    W tym roku pomysł odświeżył Wojciech Qlturysta Lisiecki ze Stowarzyszenia My Ruch Społeczny i po bezskutecznych poszukiwaniach nut we wszystkich żnińskich instytucjach dotarł do rodziny kompozytora. Udało się odnaleźć zapis nutowy i okazało się, że w latach 60. powstały trzy hejnały dla Żnina, a nie tylko jeden. Wszystkie zostały odegrane w minioną niedzielę w Szkole Podstawowej nr 3 i z wieży kościoła św. Marcina.
    Burmistrz Żnina Leszek Jakubowski odpowiadając na prasowe sugestie dotyczące braku zaangażowania władz w odszukanie hejnału i powrotu do tradycji wykonywania go z wieży ratuszowej, odpowiedział, że Żnin posiada własny, nowy hejnał.
    - Ja już wcześniej o tym myślałem i skontaktowałem się ze Skorwiderem. Powiedział mi, że hejnał się nie przyjął, bo był nieładny. Dlatego na początku tego roku zleciłem napisanie nowego hejnału. Zadanie przyjął Andrzej Michalski, muzyk, szef Kapeli Ludowej Pałuki i wykładowca akademicki.     Niedawno miałem okazję usłyszeć ten hejnał. Andrzej Michalski przyjechał tutaj z muzykiem, który specjalizuje się w wykonywaniu hejnałów. Słuchaliśmy go w domu kultury i nie ukrywam, że mi się podobał - powiedział burmistrz.
    Leszek Jakubowski dodał, że z pomysłem związanym z wykonywaniem hejnału zwrócił się również do profesora Kazimierza Piwkowskiego.
    - Profesor zasugerował, aby były to dzwonki, a melodia wykonywana byłaby z wieżyczki na magistracie. Okazało się wtedy, że stan wieżyczki jest taki, że nie można tam za bardzo wchodzić i z pomysłu zrezygnowałem - stwierdził włodarz Żnina.  
    O to, jaki jest nowy hejnał zapytaliśmy kompozytora Andrzeja Michalskiego. Muzyk odpowiedział, że od chwili kiedy objął zespół pieśni i tańca oraz kapelę Pałuki, od chwili, w której zakochał się w regionie pałuckim, od kiedy przekonał się, że region ma swoje imię i nazwisko, myślał o stworzeniu skali pałuckiej, która byłaby dźwiękowym sztandarem regionu. Skala została napisana na kapelę i chór.
    - Powróciłem do tej myśli w momencie kiedy po raz pierwszy usłyszałem propozycję związaną z napisaniem hejnału. Dowiedziałem się, że w przyszłym roku upłynie 45 lat od jubileuszu 700-lecia Żnina. Postanowiłem stworzyć hejnał, ale zanim to zrobiłem musiało upłynąć 7-8 miesięcy. Zastanawiałem się co charakteryzuje ten region - mówi muzyk.
    Kompozytor powiedział, że hejnał powstał w oparciu o skalę pałucką, najbardziej charakterystyczny dla Pałuk przebieg muzyczny.
    - Będąc obserwatorem życia w regionie uznałem, że w hejnale powinna być zawarta energia kojarząca się z rycerskością płynącą z tradycji i natury historycznej Pałuk, ze Szlaku Piastowskiego, z wykopalisk w Biskupinie. To wszystko, a więc teoria muzyczna, przebiegi melodyczne i historia były tymi czynnikami, które brałem pod uwagę w trakcie komponowania hejnału. Całość trwa 33 sekundy i wydaje się być charakterystyką tej ziemi. To są emocje. Nie jest łatwo w tak krótkim fragmencie zawrzeć tak długą historię miasta  i regionu. To jest tak jak w karykaturze, w której poprzez 4-5 pociągnięcia ołówka należy scharakteryzować postać. Żeby to zrobić musiałem koncentrować się przez 7-8 miesięcy. Hejnał nie jest oparty na przebiegach w odległości kwarty, kwinty, czy oktawy. Tutaj są przebiegi autentyczne oraz średniowieczne - powiedział Andrzej Michalski.
    Zdaniem muzyka hejnał jest jakby artystycznym otuleniem, artystyczną pieczęcią dla mieszkańców:
    - Kiedy jestem poza granicami na targach i słyszę hejnał Bydgoszczy, to czuję się bydgoszczaninem, czuję się otulony i przytulony. Muzyka określa twoje imię i nazwisko.
    Andrzej Michalski ma nadzieję, że hejnał, który skomponował, będzie odtwarzany codziennie i że będzie jego wkładem we wzbogacenie historii Żnina i Pałuk.
    Pomysł związany z wykonywaniem hejnału ze żnińskiej wieży ratuszowej zbiegł się ze staraniami Wojtka Lisieckiego, który zaangażował się w odnalezienie hejnały, skomponowanego na obchody 700 lat miasta Żnina. - Były pomysły, że gdyby się nie udało starego hejnału odnaleźć, to można byłoby stworzyć nowe hejnały. Znaleźli się nawet chętni, którzy podjęliby się tego zadania. Ja uważam, że jeśli jest rzecz przedstawiająca wartość historyczną, to ją powinno się promować - powiedział Wojtek Lisiecki.
    Dodał, że w odszukanie zaginionych hejnałów zaangażowało się sporo osób - w tym rodzina kompozytora. Uznał, że wybór innego utworu byłby afrontem przede wszystkim dla pamięci wybitnego kompozytora i jego rodziny. - Aż głupio będzie im o tym powiedzieć - mówi Qlturysta.
    Nowy hejnał, autorstwa Andrzeja Michalskiego, ma zostać przedstawiony Radzie Miejskiej na przełomie stycznia i lutego. Jeśli radni go zaakceptują, to melodia ma zostać nagrana w studiu radiowym i puszczana z głośników znajdujących się na baszcie codziennie o 12:00.
    Możliwe, iż jeden z odnalezionych trzech hejnałów sprzed 44 lat zostanie odegrany publicznie z wieży ratuszowej w czasie finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, by mogli go usłyszeć mieszkańcy Żnina.

Remigiusz Konieczka
Pałuki nr 824 (48/2007)  
Inne artykuły na ten temat: Kujawiaczek, marsz i fanfara Mamy hejnał Hejnał wraca na Ratusz