Klasztor w Kcyni wypiękniał, możesz to zobaczyć korzystając z wirtualnego spaceru

Wyremontowane, odrestaurowane, odświeżone - ambona, dach, ale także kcyńska kalwaria i ołtarze. Wszystko to efekt pozyskiwanych środków dotacyjnych oraz wkładu parafii. To dzięki nim kościół p.w. WNMP w Kcyni od wielu lat pięknieje, a także jest chroniony przed destrukcyjnym wpływem czasu i wilgoci. Nie byłoby funduszy, gdyby nie zaangażowanie wielu ludzi, którym po prostu na tym miejscu zależy.

W siedzibie kcyńskiego ratusza miało miejsce podsumowanie projektów realizowanych przy współfinansowaniu ze środków Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu, a także dofinansowanych w ramach Rządowego Programu Odbudowy Zabytków i budżetu gminy Kcynia w 2024 roku. Promocja i informacja to jeden z warunków realizacji przedsięwzięć przy udziale wsparcia dotacyjnego, wynikający z zawieranych umów. W spotkaniu, na które od tygodni zapraszała parafia, udział wzięli pracownicy urzędu i mieszkańcy. Obecni byli także inicjatorzy wydarzenia, a więc wikariusz ks. Stanisław Gajek i proboszcz parafii ks. kan. Michał Kostecki.

Nie zabrakło wykonawcy jednej z inwestycji, a mianowicie wymiany zadaszenia na obiekcie klasztoru, Jacka Wiśniewskiego z firmy Jawis sp. z o.o. z Kowalewa.

W prezentacji zdjęciowej przygotowanej przez księdza Stanisława znalazły się dwie, najważniejsze tegoroczne inwestycje: remont więźby dachowej z wymianą pokrycia dachu budynku klasztoru w Kcyni – etap II oraz prace restauratorsko-konserwatorskie przy ambonie znajdującej się we wnętrzach kościoła.

Oba zadania sfinansowane zostały z dotacji celowej udzielonej przez gminę Kcynia w ramach Rządowego Programu Odbudowy Zabytków.

Dach klasztoru

Prace przy remoncie więźby i pokrycia dachu klasztoru, rozpoczęły się już w 2023. W pierwszym etapie dofinansowane zostały ze środków Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu w kwocie blisko 200.000 zł przy wkładzie własnym parafii wynoszącym 83.000 złotych. Udało się wyremontować 196 m kwadratowych dachu. W tym roku realizowany był i niedawno zakończył się etap II, który wykonywała firma Jawis sp. z o.o. z Kowalewa na podstawie umowy zawartej w kwietniu 2024 r.  O środki na realizację zadania Gmina Kcynia wystąpiła do Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, pozyskując z sukcesem 500.000 zł.

- Celem projektu było przeprowadzenie remontu więźby dachowej z wymianą pokrycia dachu budynku klasztoru w Kcyni – etap II obejmujący część środkową dachu. Prace były pilne do wykonania z uwagi na postępująca degradację pokrycia dachowego co negatywnie wpływa na kondycję całości budynku. Przedmiotowy budynek ściśle powiązany jest z kościołem pw. WNMP w Kcyni, zarówno architektonicznie jak i w sposób użytkowy. Klasztor bowiem przylega bezpośrednio do kościoła i mieści pomieszczenia, które niezbędne są do jego funkcjonowania. Pomieszczeniami takimi są zakrystia, biuro parafialne, miejsca spotkań rady parafialnej i stowarzyszeń funkcjonujących w ramach kościoła oraz miejsca nauk przed sakramentalnych, a także służy jako zaplecze pomocnicze dla chórów, zespołów i pielgrzymów przybywających do sanktuarium Krzyża Świętego. Budynek mieści także pomieszczenia mieszkalne dla księży i sióstr zakonnych, posługujących w parafii – informuje autor projektu Tomasz Hałas z Referatu Inwestycji kcyńskiego ratusza.

Prace objęły m.in.: roboty rozbiórkowe, przygotowawcze i pomocnicze m.in. rozbiórka pokrycia z dachówki; więźbę dachową – naprawa więźby dachowej wymiana elementów konstrukcyjnych dachu krokwie zwykłe i kleszcze; oczyszczenie i impregnację więźby dachowej, rusztowania wewnętrzne; roboty pokrywcze czyli pokrycie dachów nieodeskowanych dachówką ceramiczną z otworami z przykręceniem wkrętami. Odbioru końcowego prac w dniu 16 czerwca br. dokonała komisja składająca się m.in. z przedstawiciela WUOZ DB oraz inspektora nadzoru i kierownika budowy.  

Parafia pozyskała także środki na kontynuację prac przy dachu z Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu w wysokości 99.000 złotych, przy wkładzie parafii wynoszącym 43.000 złotych.

Łącznie dzięki pozyskanym dotąd dotacjom udało się zrealizować prawie 600 metrów kwadratowych dachu. Pozostało 153 metrów kwadratowych, na które parafia szukać będzie źródeł dotacji.

Jak podkreślał i pokazywał na zdjęciach wykonawca Jacek Wiśniewski, prace konieczne były do realizacji z uwagi na fakt, iż dokonana ocena stanu technicznego istniejącej konstrukcji drewnianej więźby dachowej i pokrycia dachowego wskazywała na zły stan techniczny, co stwarzało w wielu miejscach poważne zagrożenie zdrowia i życia ludzi. Ponadto dachówka stanowiąca pokrycie dachowe uległa degradacji i utraciła swoje właściwości, łaty dachowe uległy odkształceniu z powodu zbyt małych przekrojów w stosunku do dystansu między krokwiami. Część starej ściągniętej dachówki, która ma ponad 30 lat, a nadawać się będzie jeszcze do użycia, została zachowana na remonty w przyszłości.

Wykonawca przyniósł na spotkanie kliny ciosane oraz łaty z kołkiem drewnianym mocowane do krokwi, które mogą pochodzić sprzed 250 lat, a więc z czasów odbudowy kościoła po pożarze. Konstrukcja dachowa została wyczyszczona i zaimpregnowana. Niegdyś dachówkę łączyła zaprawę teraz nowa dachówka jest mocowana do łat wkrętami. Sposób ułożenia dachówki pozostał niezmienny i jest ona kładziona w koronkę. Jak mówił wykonawca od ponad 20 lat remontuje on dachy kościołów i nie spotkał prostego dachu. Różnica na odcinkach 5-7 m wynosi nawet kilka centymetrów. Wybrzuszenia widoczne są nawet gołym okiem. Łaty dystansowe pozwalają na równą i łatwą instalację dachówki.

Ambona 

Kolejnym omówionym projektem były zakończone niedawno prace przy ambonie znajdującej się we wnętrzach kościoła, wsparte dofinansowaniem z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków w kwocie 150.000 zł.

Prace przeprowadził dr Solida Lim Pracownia Konserwacji I Restauracji Dzieł Sztuki Lim z Torunia wraz ze studentkami. W ostatnich latach staraniami proboszcza ks. kan. Michała Kosteckiego, wykonany został kompleksowy remont wnętrza kcyńskiego klasztoru. Konserwacji, restauracji poddana została nie tylko unikalna ambona w kształcie łodzi, ale dwa ołtarze boczne oraz ołtarz główny.

Jak podkreślał ksiądz Stanisław pierwotny kolor łodzi został wyłoniony na nowo. Z głowy ryby wystającej z łodzi ściągnięte zostały warstwy farby, aż do drewna i położone zostało 12 karatowe złoto. Łódź zyskała zupełnie nowy wygląd.

Podczas odbioru prac konserwatorskich pani konserwator podkreślała wielokrotnie spójność wnętrza tj. ambony i ołtarzy, które teraz stanowią jedność kolorystyczną. Kościół prezentuje się okazale, dostojnie, zadbano o najmniejsze detale i szczegóły.

Wirtualny spacer po kościele 

Ostatnią część spotkania stanowiła prezentacja spaceru wirtualnego, który powstał jako efekt współpracy parafii i gminy Kcynia. Wystarczy wejść na stronę internetową www.spacer.sanktuarium-kcynia.pl i można zwiedzać. 

- Nie było naszym celem pokazanie na tym spacerze wszystkiego. Chcemy bowiem zachęcić turystów i mieszkańców, aby przyszli zobaczyć sanktuarium osobiście – mówił ks. Stanisław.

Wirtualny spacer pozwala obejrzeć wnętrze kościoła dzięki kamerze 360 stopni.

- W imieniu burmistrza dziękuję za te wspaniałą inicjatywę, która wyszła ze strony parafii. Promocja kościoła, parafii była i jest dla nas bardzo ważna. Nasi pracownicy pomagają przy pozyskiwaniu dotacji. Staramy się uczestniczyć w inicjatywach parafialnych. Ostatnie działanie jakim jest wirtualny spacer również powstał przy montażu finansowym ratusza i parafii. Zachęcamy do korzystania oglądania i odwiedzania tego wyjątkowego miejsca – mówiła Anna Duda-Nowicka odpowiedzialna za promocję w kcyńskim urzędzie.

Na koniec głos zabrał proboszcz parafii który podkreślił, że nie byłoby tego wszystkiego i spotkania, gdyby nie obecność i przychylność parafian.

- Jestem tu z wami 34 lata mówił proboszcz. W 1993 roku przełożyliśmy dachy klasztoru i kościoła i wszystkich obiektów, łącznie 2000 m kwadratowych powierzchni zrealizowane zostało dzięki ofiarom parafian. Dziś nie byłoby to możliwe bez dotacji, dziś sami nie zrobilibyśmy niczego (…)  Pamiętam doskonale, jak przed swoim urlopem do kościoła wszedł świętej pamięci burmistrz Marek Szaruga. Rozmawialiśmy wówczas o dotacji z Polskiego Ładu na dach. Burmistrz zadeklarował, iż gmina ubiegać się będzie o środki w wysokości 500.000 zł na realizację tej bardzo ważnej inwestycji. Słowa dotrzymał – powiedział proboszcz.

Po zakończeniu tegorocznych prac kcyński klasztor nabrał nowego blasku. Na uwagę zasługuje jednak nie tylko samo wnętrze kościoła, ale również unikalna w skali regionu kalwaria, przylegająca do kościelnej bryły. Cały zabytek jest niezwykle wartościowy i bez wątpienia wart zwiedzenia, do czego zachęcamy turystów goszczących w Kcyni.

Ewa Hałas