Kwiecień 1945 r. w Kcyni

Na początku kwietnia 1945 r. przybyła do Kcyni pierwsza grupa 20 repatriantów ze Wschodu. W mieście odczuwa się brak węgla i opału.

    W wyniku upaństwowienia zakładów miejskich - gazowni i rzeźni - stan kasy miejskiej jest pusty.
    Z początkiem kwietnia zostały rozparcelowane dwa majątki na terenie miasta: Karmelita i Stalówka. Ziemie przyznano bezrolnym i małorolnym oraz cegielni "Karmelita".
    Pełne ręce roboty ma urządzony własnymi środkami punkt PCK w Kcyni, który udziela codziennie pomocy przejeżdżającym przez Kcynię i powracającym z Rzeszy Polakom. W budynku poseminaryjnym czynny jest szpital.
    Wszyscy pozostający w mieście i okolicy Niemcy (od 13 lat wzwyż) w liczbie ponad 250 osób zostali skierowani do obozów pracy w Łankowicach, Iwnie, Mieczkowie, Grocholinie, Ludwikowie, Gromadnie.
    W mieście trwa akcja usuwania i likwidacji wszelkich niemieckich napisów. W połowie kwietnia w Kcyni utworzono tzw. komplety gimnazjalne (Henryka Jędrzejewska, Mieczysław Herzig) i trwają ze strony rodziców i władz kcyńskich starania o utworzenie gimnazjum.
    Z końcem kwietnia w rejonie Kcyni zakończono parcelację majątków: Sierniki (314 ha), Oleszno (211 ha), Gromadno (352 ha), Grocholin (949 ha), Żurawia (154 ha), Słupowa (352 ha), Włodzimierzewo (298 ha), Rozpętek (207 ha), Dobieszewo (124 ha), Dobieszewko (295 ha), Chwaliszewo (246 ha), Smogulecka Wieś (939 ha), Stalówka (112 ha), a także Karmelita, Sipiory, Tupadły, Rozstrzębowo, Szczepice, Suchoręcz, Mechnacz.
    W całym powiecie szubińskim rozparcelowano 55 majątków. Jednocześnie przystąpiono do tworzenia Związku "Samopomocy Chłopskiej".
    Na podstawie materiałów archiwalnych (WAP, i KW PZPR Bydgoszcz) opracował

Józef Marosz
Pałuki nr 165 (16/1995)