Pracownik - dłużnik alimentacyjny

Od 1 grudnia 2020 roku zaczęły obowiązywać nowe przepisy Kodeksu pracy, które w sposób szczególny regulują odpowiedzialność pracodawców w związku za zatrudnianiem pracowników, którzy są dłużnikami alimentacyjnymi.

Możemy wyróżnić tu dwie sytuacje.Pierwsza dotyczy pracownika, który został dopuszczony do pracy bez pisemnej umowy o pracę, - czyli został zatrudniony na czarno - i jest osobą, wobec której toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów i zalega on ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące. W takim przypadku pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu naraża się na karę grzywny w wysokości od 1.500 zł do 45.000 zł. (Podstawa prawna: art. 281 § 2, w zw. z art. 281 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.)
Druga dotyczy sytuacji, w której pracodawca, bądź inna osoba, której powierzono określone obowiązki wypłaca wynagrodzenie wyższe niż wynikające z zawartej umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, pracownikowi będącemu osobą, wobec której toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów i zalega on ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące. Podobnie jak wyżej, w takim przypadku grozi kara grzywna w wysokości od 1.500 zł do 45. 000 zł.
(Podstawa prawna: art. 282 § 3 Kodeksu pracy.)
Postępowania w tych sprawach prowadzą inspektorzy pracy. W przypadku postępowania mandatowego, co do zasady inspektor pracy może nakładać mandat w wysokości do 2.000 zł. W przypadku nieprzyjęcia mandatu przez obwinionego, bądź, jeśli inspektor pracy uzna, iż rozmiar, czy charakter wykroczenia jest znaczny, może od razu kierować wniosek o ukaranie do sądu. W wówczas sąd, w przypadku uznania winy obwinionego może wymierzyć mu karę grzywny w przedziale od 1.500 zł do 45. 000 zł.
Trzeba również zaznaczyć, że dopiero od 1 lipca 2021 wejdzie w życie ustawa o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, na podstawie której ujawnione zostaną informacje o osobach fizycznych, wobec których toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych. Nie będzie to jednak przeszkodą, aby inspektorzy prowadzili już teraz postępowanie w tych sprawach. Inspektorzy pracy mają bowiem możliwość korzystania z rejestrów dłużników niewypłacalnych, zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Mogą również korzystać z innych informacji, jak orzeczenia sądowe, lub informacje i dokumenty przedłożone przez wnoszących skargę.

Krzysztof Krzemień
Inspektor Pracy
Pałuki nr 1505 (51/2020)