Ufaj, ale sprawdzaj

     Ufaj, ale sprawdzaj
     O prawach konsumenta nigdy za dużo mówić ani pisać.

     Każdy „przeciętny konsument” powinien wiedzieć na przykład, że:
     - ma prawo do złożenia reklamacji w ciągu 2 lat od dnia zakupu towaru;
     - reklamację składa się  do sprzedawcy, a do producenta tylko wówczas, kiedy jest on gwarantem (wystawił kartę gwarancyjną) i sami zdecydujemy, że warunki gwarancji są korzystniejsze od przepisów ustawowych;
     - może żądać naprawy albo wymiany towaru, a zwrotu gotówki tylko wówczas gdy sprzedawca zwleka z załatwieniem reklamacji, towar nie nadaje się do naprawy lub sprzedawca nie dysponuje towarem na wymianę;
     - może odstąpić w ciągu 10 dni bez podawania przyczyny od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość, ale musi zrobić to pisemnie;
     -  utraci  swoje prawo do reklamacji jeśli nie zgłosi niezgodności towaru z umową  w ciągu  2 miesięcy od jej ujawnienia.
     Zastosowane  określenie „przeciętny konsument” definiuje art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Za przeciętnego konsumenta przepisy uznają osobę „dobrze poinformowaną, uważną i ostrożną”. Oceny przeciętnego konsumenta dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i jego przynależności do szczególnej grupy konsumenckiej. Chociaż ta definicja ma znaczenie w obrocie prawnym w zakresie odpowiedzialności przedsiębiorców, odpowiada przewodniej myśl tego artykułu - próbie uświadomienia jak ważna jest edukacja oraz w jaki sposób konsument poprzez własną aktywność może uniknąć problemów.
     Nic nie zwalnia nas - konsumentów - od konieczności wkładania wysiłku w dbanie o własne interesy - szczególnie myślenia o ewentualnych konsekwencjach swoich decyzji. Dlatego stosujmy zasadę ograniczonego zaufania, tak jak w ruchu drogowym. Przed wejściem na pasy, chociaż samochody powinny nam ustąpić pierwszeństwa dla pewności sprawdzamy, czy możemy bezpiecznie przejść. Cóż z tego, że mamy pierwszeństwo, jeśli zostaniemy potrąceni przez np. pijanego kierowcę? Podobnie bywa w dziedzinie naszej aktywności konsumenckiej. Jeśli przedsiębiorca stosuje niezgodne z prawem i nieuczciwe praktyki, np. wprowadza nas w błąd, stosuje niedozwolone zapisy w umowie itp. prawo nas chroni, ale ile mamy problemów żeby dowieść, że to my mamy rację?
     Konsumenci zapominają, że integralną częścią umowy np. telekomunikacyjnej są regulaminy świadczenia usług, regulaminy promocji oraz cenniki usług. Żądajmy tych załączników, ponieważ bez zapoznania się z ich treścią nie mamy pełnej wiedzy o warunkach zawartej umowy.
     Popełniamy inne błędy np. zbyt pochopnie składamy podpis pod umową, której nie przeczytaliśmy lub obdarzamy nadmierną ufnością sprzedawców, usługodawców, akwizytorów. Wierzymy w to co nam mówią, bo traktujemy ich jako profesjonalistów, którzy zajmując się zawodowo działalnością handlową, znają swoje obowiązki i nasze prawa. Tak powinno być, ale niestety nie zawsze tak jest. Stosujmy więc zasadę „Ufaj, ale sprawdzaj”. Przed podpisaniem zawsze czytajmy zapisy umowy. Jeśli nie mieliśmy możliwości przeczytania  z powodu np. braku czasu,  nie podpisujmy niczego. Wykonajmy telefon chociażby  do przyjaciela lub skonsultujmy decyzje z fachowcem.  

Izabela Gronet
Powiatowy Rzecznik Konsumentów
88-400 Żnin, ul. Potockiego 1
tel. 52-30-31-100 w. 14
[email protected]