Wojewódzkie obchody 80. rocznicy Monte Cassino w Kcyni

W poniedziałek 20 maja w Kcyni wyjątkowa uroczystość o randze wojewódzkiej, a mianowicie obchody 80. rocznicy bitwy o Monte Cassino, która dla nas Polaków kojarzy się z bohaterstwem żołnierzy 2 Korpusu Polskiego, walczących w czwartej bitwie od 18 do 25 maja 1944 roku. W walkach uczestniczyli też mieszkańcy Pałuk.

W Bitwie o Monte Cassino i w ramach 2 Korpusu Polskiego walczyła grupa żołnierzy, która pochodziła z dawnego, przedwojennego województwa pomorskiego. Po wojnie w województwie toruńskim i bydgoskim osiedliła się grupa weteranów 2 Korpusu Polskiego – żołnierze, którzy po wojnie powrócili do Polski i tutaj znaleźli swój nowy dom. Jednym z nich był Albin Rudaś, syn tej ziemi, którego pamięć uczczono na cmentarzu w Kcyni.  Na zaproszenie organizatorów odpowiedzieli i do Kcyni przyjechali m.in. posłowie na Sejm RP i do PE, Michał Sztybel Wojewoda Kujawsko–Pomorski, Krzysztof Błoński Starosta Nakielski, burmistrz Gołańczy Robert Torz, radni powiatowi, gminni, dyrektorzy jednostek organizacyjnych i placówek z terenu gminy i powiatu nakielskiego. Przedstawiciele stowarzyszeń i kombatantów. Licznie przybyli również członkowie rodzin śp. Wojciecha Spławskiego i śp. Albina Rudasia. 

Przechodniu powiedz Polsce, żeśmy polegli wierni w jej służbie – głosi sentencja witająca odwiedzających polski cmentarz na Monte Cassino. 

W bitwie o Monte Cassino zginęło 924 Polaków, blisko 3000 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych. Natomiast w całej kampanii włoskiej po stronie aliantów udział brało 105 tys. żołnierzy, z których aż 54 tys. zginęło. Kilka dni później wojska alianckie przełamały linię Gustawa w całym pasie natarcia. 4 czerwca 1944 r. do Rzymu wkroczyły oddziały amerykańskie.
-  Wiemy o dwóch uczestnikach bitwy, którzy pochodzili z naszej gminy. Mowa o Wojciechu Spławskim pochodzący z Turzyna, uczestniku bitwy w 1 Pułku Ułanów Krechowieckich, pochowanym na cmentarzu Monte Cassino. Drugą osobą jest Albin Rudaś urodzony 15 listopada 1908 r. w Warszawie, pochowany na kcyńskim cmentarzu, uczestnik bitwy, który od 1947 r. mieszkał w Malicach – informują pracownicy Referatu Edukacji Urzędu Miejskiego w Kcyni.

Uroczystości rozpoczęły się od symbolicznego złożenie kwiatów na grobie uczestnika bitwy Albina Rudasia, spoczywającego na kcyńskim cmentarzu przy ul. Nakielskiej.

- Spotykamy się dziś przy okazji Wojewódzkich Obchodów 80. rocznicy bitwy pod Monte Cassino. Gromadzimy się przy grobie jednego z dwóch uczestników tej bitwy związanych z naszą gminą. Stajemy przy grobie Albina Rudasia, żołnierza armii gen. Władysława Andersa – witała przybyłe na cmentarz delegacje, Anna Duda-Nowicka z kcyńskiego ratusza. – W chwili obecnej złożone zostaną kwiaty, a następnie udamy się do szkoły podstawowej. Wojskową asystę honorową przy grobie pełnią żołnierze Batalionu Dowodzenia Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w Bydgoszczy, werbel i trąbka to Wojskowa Orkiestra z Bydgoszczy. - dodała.

Okolicznościowe wiązanki składali m.in. poseł na Sejm RP Norbert Pietrykowski, poseł na Sejm RP Piotr Król, poseł do PE Kosma Złotowski, Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel, Starosta Nakielski Krzysztof Błoński, burmistrz Kcyni Mateusz Stachowiak, przewodniczący Rady Miejskiej w Kcyni Zbigniew Witczak i skarbnik gminy Edyta Szczurek, pułkownik Wiesław Zawiślak Komendant 11 Wojskowego Oddziału Gospodarczego, pułkownik Artur Pol z Centrum Szkolenia Sił Połączonych NATO, rodzina Albina Rudasia, komendant powiatowy policji, dyrektor biura poselskiego poseł Iwony Kozłowskiej – Patryk Dzikowski.

Następnie w murach Szkoły Podstawowej im. Jana Czochralskiego w Kcyni, gości witała dyrektor Aleksandra Doiczman.

Głos zabrał Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel, który w swoim wystąpieniu podkreślał znaczenie bitwy o Monte Cassino. - Kłaniam się nisko rodzinom śp. Albina Rudasia i Wojciecha Spławskiego. Chciałbym zapoczątkować tradycję, by wojewódzkie obchody ważnych rocznic koncentrowały się nie tylko w stolicach województw. Bohaterki i bohaterowie wolnej Polski pochodzą nie tylko z dużych miast, pochodzą z gmin, powiatów, z terenu całego województwa kujawsko-pomorskiego. Bardzo zależy mi, aby w ten sposób pokazywać, że biało-czerwona jest ogromna i mieścimy się pod nią mając różne poglądy polityczne, ale i różną historię – mówił wojewoda.

W pięknych słowach do zgromadzonych na sali gości, ale i wszystkich mieszkańców gminy Kcynia, zwrócił się burmistrz Mateusz Stachowiak.

- Kcynia nie zapomina. Kcynia pielęgnuje pamięć o przeszłości. Kcynia szanuje. Nasze wspólne wysiłki podejmowane na rzecz kultywowania pamięci o przodkach i ważnych wydarzeniach, widoczne są niemal na każdym kroku – mówił burmistrz – Gmina Kcynia pamięta o ofiarach i uczestnikach powstania wielkopolskiego, o pierwszej i drugiej wojnie światowej, pomordowanych w Katyniu i w obozach koncentracyjnych, o uczestnikach w innych, ważnych dla państwa polskiego wydarzeniach. Dzisiejszymi uroczystościami akcentujemy z kolei udział mieszkańców naszej gminy w Bitwie o Monte Cassino – dodał - Albinowi Rudasiowi i Wojciechowi Spławskiemu, który został pochowany na Monte Casiono, dedykujemy dzisiejszą uroczystość.  Być może są jeszcze inni, którzy zginęli pod tym wzgórzem. Być może kiedyś się o tym dowiemy. 

Starosta Nakielski Krzysztof Błoński, złożył wyrazy wdzięczności weteranom i ich rodzinom.

- Dzisiejsze wydarzenie ma dla wszystkich wyjątkowe znaczenie. Jest to jeden z najważniejszych symboli heroizmu żołnierza polskiego. Było to nie tylko militarne zwycięstwo, po którym w naszych sercach pozostanie pamięć żywa. Nie zapominajmy o przeszłości, która kształtowała tożsamość i świadomość o przeszłości. Chcemy by pamięć o ich czynach była przekazem dla kolejnych pokoleń. Nasze województwo nosi teraz te same ważne wartości: wolność, solidarność i patriotyzm – podkreślał.

W imieniu swoim i rodziny za zorganizowane uroczystości dziękowała w ciepłych słowach Ewa Winiarz, wnuczka Wojciecha Spławskiego. Zwróciła się również do zgromadzonej na sali młodzieży, by ta niosła pamięć o historii dalej.

W dalszej części uroczystości zgromadzeni goście oraz społeczność szkolna mieli okazję wysłuchać wykładu dra. Sławomira Łanieckiego Armia gen. Andersa – Udział II Korpusu Polskiego w Bitwie o Monte Cassino.

Elementem towarzyszącym obchodom, była wystawa przygotowana przez rodowitego kcynianina, mieszkańca Szubina, kolekcjonera Piotra Fiałkowskiego, będąca zwieńczeniem jego 20-letniej przygody z symbolami narodowymi. Podziwiać można było flagi, bandery, proporce, orły gabinetowe, odznaczenia, medale, orzełki z czapek wojskowych, policyjnych i wiele innych eksponatów. 

Częścią obchodów gminnych był również konkurs plastyczny dla dzieci i młodzieży z gminy Kcynia, w celu: kultywowania pamięci o Monte Cassino,  motywowania do samodzielnego poszerzania wiedzy, uwrażliwienia na wartości patriotyczno-narodowe, stworzenia okazji do działalności plastycznej związanej z symboliką narodową.

Laureatom zaproszonym na obchody nagrody wręczali burmistrz Kcyni, wojewoda i przedstawiciel IPN.

Przypominamy, w skład komisji oceniającej prace złożone w konkursie plastycznym Czerwone maki spod Monte Cassino weszli: Rafał Woźniak - kierownik feferatu edukacji, promocji, sportu i kultury (konsultacja historyczna), Jacek Gacki - plastyk oraz Piotr Woliński - malarz i rzeźbiarz (konsultacja plastyczna). Łącznie do konkursu zgłoszono 65 prac. Nagrodzeni zostali:

Kategoria 0-III

Laureaci:

Mikołaj Mochocki - Szkoła Podstawowa im. Jana Czochralskiego Kcynia

Klaudia Bartoszek - Szkoła Podstawowa Palmierowo

Patrycja Janicka - Przedszkole Miejskie Kcynia

Wyróżnienia:

Iga Karakiewicz - Szkoła Podstawowa Kcynia, Anna Bakaj - Szkoła Podstawowa Kcynia, Teodor Gorlewski - Przedszkole Miejskie Kcynia

Kategoria klasy IV-V

Laureaci:

Lena Nowak - Szkoła Podstawowa Dziewierzewo

Paweł Janicki - Szkoła Podstawowa Kcynia

Amelia Idzińska - Szkoła Podstawowa Palmierowo

Wyróżnienia:

Oliwier Zawielak - Szkoła Podstawowa Dobieszewo, Antoni Kalicki - Szkoła Podstawowa Mycielewo, Oliwier Iskra - Szkoła Podstawowa Dziewierzewo

Kategoria klasy VI-VIII i szkoła ponadpodstawowa

Laureaci:

Karina Kurczyna - Szkoła Podstawowa Dziewierzewo

Paulina Kubalewska - Szkoła Podstawowa Dziewierzewo

Alan Hak - Szkoła Podstawowa Mycielewo

Wyróżnienia:

Filip Filosek - Szkoła Podstawowa Kcynia, Zosia Masiakowska - Szkoła Podstawowa Kcynia, Wojciech Gryczka - Szkoła Podstawowa Kcynia.

Pomysłodawcą i inicjatorem uroczystości był Jan Kurant - były przewodniczący Rady Miejskiej w Kcyni, którego wsparł Piotr Fiałkowski. Wydarzenie przygotowała i koordynowała Anna Duda-Nowicka, odpowiedzialna za promocję w gminie Kcynia.

Partnerami kcyńskich wydarzeń pod patronatem Wojewody Kujawsko-Pomorskiego byli: Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki, Szkoła Podstawowa im. Jana Czochralskiego w Kcyni, Gminne Centrum Kultury i Biblioteki w Kcyni, Towarzystwo Historyczne w Kcyni.

Ewa Hałas