15 rocznica śmierci Eugeniusza Michalskiego

Piętnaście lat temu, w sobotę 21 lipca 2007 roku w wieku 82 lat zmarł Eugeniusz Michalski, żołnierz Armii Krajowej, rolnik, prezes żnińskiego Koła Żołnierzy Armii Krajowej. 

Eugeniusz Michaliski zmarł po długiej i ciężkiej chorobie. Pomimo złego stanu zdrowia w ostatnich latach swego życia czynnie uczestniczył w życiu publicznym. Nigdy nie opuszczał uroczystości rocznicowych z okazji Święta Konstytucji 3 maja i Święta Niepodległości 11 listopada. Brał też udział w uroczystościach opłatkowych, które - jako prezes żnińskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej - co roku organizował.

Eugeniusz Michalski fot. archiwum Pałuk

Urodził się 1 lipca 1925 roku w Ciechanówku. Uczęszczał do Szkoły Podstawowej w Działyniu. Do gimnazjum i liceum chodził w Mławie. Jego ojciec prowadził własne gospodarstwo rolne. Po wybuchu wojny rodzina została stamtąd wysiedlona. Eugeniusz Michalski trafił do pracy na majątku w Dobrylewie koło Żnina. Po kilku miesiącach uciekł stamtąd i trafił do Wielkiej Woli koło Rawy Mazowieckiej. Tam pracował w jednym z majątków i nawiązał kontakt z Armią Krajową. Złożył przysięgę i stał się żołnierzem AK o pseudonimie Mewa. Działalność konspiracyjna (wykradał z magazynów niemieckich środki opatrunkowe i odzież dla oddziału partyzanckiego) zmusiła go do opuszczenia Wielkiej Woli i w 1942 roku na podrobionych dokumentach wrócił do Dobrylewa. Tutaj nawiązał z nim kontakt członek AK ps. Józef, który wciągnął go do współpracy. Eugeniusz Michalski donosił o rotacji wypoczywających żołnierzy niemieckich w majątku. Pełnił również funkcję łącznika. W październiku 1942 złożył w Żninie drugą przysięgę. Organizował zaopatrzenie magazynów z bronią, przygotowując akcję Burza. Po jej odwołaniu w grudniu 1944 roku zakończył działalność konspiracyjną.

Po wojnie osiadł z żoną w Jaroszewie. Tam prowadził własne gospodarstwo rolne. Współpracował z Akademią Techniczno-Rolniczą w Bydgoszczy. Do swojego gospodarstwa przyjmował na praktyki studentów z Polski i zagranicy. Szczególne osiągnięcia uzyskał w hodowli trzody chlewnej, za co otrzymywał liczne nagrody i wyróżnienia na wystawach krajowych. Jego lochy zdobywały czesto tytuły czempionek na Pałuckiej Wystawie Zwierząt Hodowlanych.

Po przejściu na emeryturę został członkiem Światowego Związku Żołnierzy AK Był współinicjatorem powstania w Żninie Pomnika Ofiar Katynia i Pomnika Polskiego Państwa Podziemnego. Po śmierci Stefana Wyppicha został prezesem żnińskiego koła związku żołnierzy AK. W 2003 roku otrzymał tytuł Zasłużonego dla Gminy Żnin. Za swoją działalność otrzymał szereg odznaczeń: m.in. Krzyż Oficerski i Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi i Krzyż AK.

Grób Eugeniusza Michalskiego znajduje się na cmentarzu w Żninie, widoczny jest z pierwszej części głównej alei, po prawej stronie fot. Dominik Księski, 2022

26 lipca 2007 roku w kościele pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski o 15.00 rozpoczęły się uroczystości pogrzebowe, które uświetnił Chór Moniuszko i orkiestra wojskowa z Bydgoszczy. Po mszy kondukt żałobny przeszedł na cmentarz parafialny w Żninie.

Remigiusz Konieczka

Pałuki nr 30/2007, 26 VII 2007