95 lat żnińskiego Czerwonego Krzyża

Z okazji 95-lecia PCK ksiądz Szymon Cieślak poświęcił tablicę ku czci Hieronima Grzelaka oraz odrestaurowany pomnik honorowych dawców krwi

      fot. Karol Gapiński

Żnin, tablica, Hieronim Grzelak, PCK
     95 lat żnińskiego Czerwonego Krzyża
    Jubileusz 95-lecia PCK w Polsce i w Żninie stał się okazją do odsłonięcia tablicy pamiątkowej ku czci Hieronima Grzelaka oraz pomnika honorowych dawców krwi, który wcześniej został poddany renowacji.

     Czerwony Krzyż został założony 29 października 1863 roku z inicjatywy Szwajcara Henry`go Dunanta. Jest to najstarsza i największa organizacja humanitarna i charytatywna na świecie. W Polsce organizacja zawiązała się w 1919 r. Niedługo po utworzeniu Polskiego Towarzystwa Czerwonego Krzyża w kraju, grono ziemianek z Towarzystwa św. Wincentego a Paulo zainicjowało utworzenie Czerwonego Krzyża w Żninie. 19 sierpnia 1919 roku odbyło się zebranie organizacyjne pod przewodnictwem Haliny Tuchołczyny z Marcinkowa Dolnego, która została prezesem tej organizacji. Po niej prezesem oddziału została Prakseda Starkówna. W 1927 r. Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża zmieniło nazwę na Polski Czerwony Krzyż. Po II wojnie światowej utworzono w Żninie Zarząd Powiatowy PCK. Pierwszym powojennym prezesem był dr Zbigniew Romanowski, a na sekretarza powołano w 1954 r. Hieronima Grzelaka.
     Prezesi się zmieniali, a  Hieronim Grzelak funkcję swą pełnił nieprzerwanie przez 55 lat do maja 2009 r. Zmarł 25 maja 2009. Wspominając historię ruchu czerwonokrzyskiego nie można zapomnieć o oddanych wolontariuszach działających wśród dzieci i młodzieży, działaczach szkolnych: Marii Dziembowskiej, Irenie Sroczyńskiej, Stefanii Szymańskiej, Bożenie Kaźmierczak, Januszu Kaźmierskim, Zofii Włodarczak, Halinie Kawce i wieli innych. Bardzo aktywnym działaczem był prezes koła terenowego Kazimierz Rachwalski z Rogowa. Za swe zasługi w rozwoju honorowego krwiodawstwa i 50-letnią działalność w PCK został uhonorowany w 2001 r. statuetką Honorowego Członka PCK i odznaczeniami państwowymi. Pan Kazimierz nie doczekał uroczystości 95-lecia PCK - zmarł w kwietniu br.
     Ważnym elementem w historii żnińskiego PCK była decyzja ówczesnego Naczelnika Miasta i Gminy Żnin Zbigniewa Jaszczuka z 15 listopada 1989 r. dotycząca przekazania nieodpłatnie w użytkowanie wieczyste, w zamian za dokonanie kapitalnego remontu, budynku położonego na działce o powierzchni 648 m2 przy ul. Aliantów 10 w Żninie. W lutym 1990 r. przeprowadzono się z wynajmowanego lokalu przy ul. 700-lecia 20 (budynek sióstr zakonnych) do wyremontowanego budynku.
     Bardzo istotną działalnością statutową PCK było i jest honorowe krwiodawstwo. W 1970 r. z inicjatywy Hieronima Grzelaka i ówczesnego dyrektora Szpitala Powiatowego w Żninie Andrzeja Hoffmanna również na Pałukach powstał pierwszy Klub HDK. Klub w momencie powstania liczył 21 członków. Pierwszym prezesem był Jan Pięta utytułowany Odznaką Zasłużony dla Zdrowia Narodu. W początkowych latach działalności do Klubu wstąpiła pierwsza kobieta - Elżbieta Leśniewska. Stację krwiodawstwa utworzono w Szpitalu Powiatowym w Żninie. Istniała ona do 2005 roku, tj. do momentu pozyskania przez Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Bydgoszczy nowoczesnego ambulansu do poboru krwi. Obecnie na terenie powiatu żnińskiego istnieją cztery Kluby Honorowych Dawców Krwi PCK - w Janowcu, Rogowie oraz 2 kluby w Żninie zrzeszając łącznie 529 krwiodawców, w tym 53 kobiety.
     W dowód uznania społeczeństwo powiatu żnińskiego ufundowało w 1974 r. Honorowym Dawcom Krwi Polskiego Czerwonego Krzyża pomnik, który pierwotnie ustawiono w parku miejskim. Inicjatorami postawienia pomnika byli sekretarz oddziału rejonowego PCK w Żninie i dyrektor szpitala Andrzej Hoffmann. W owym czasie był to jedyny taki pomnik w Polsce, a i obecnie jest to jeden z nielicznych. Projekt pomnika wykonał Rudolf Rogatty z Bydgoszczy, a odlew w czynie społecznym pracownicy Żefamu w Żninie. Odsłonięcia dokonano 30 maja 1974 r. Po 25 latach na życzenie krwiodawców pomnik poddano renowacji i przeniesiono na ul. Aliantów, obok siedziby Zarządu Oddziału Rejonowego PCK. Po renowacji na pomniku dodatkowo umieszczono tablicę z napisem: Tym, którzy odeszli i tym, którzy odejdą - społeczeństwo Pałuk.
     W minioną sobotę dokonano ponownego odsłonięcia nowo wykonanego pomnika HDK. Odlew według pierwotnego projektu wykonał Zbigniew Dolski z Godaw. Równocześnie została odsłonięta tablica pamiątkowa poświęcona Hieronimowi Grzelakowi, ufundowana również przez społeczeństwo.
     W związku z obchodami 95. rocznicy Polskiego Czerwonego Krzyża medalami pamiątkowymi i odznakami honorowymi zostali uhonorowani: Wanda Grzelak, żona wieloletniego sekretarza oddziału PCK, Elżbieta Leśniewska -“ pierwsza kobieta, która wstąpiła w szeregi Klubu HDK w Żninie, Irena Starczewska - wieloletnia prezes Banku Spółdzielczego Pałuki, Zdzisław Kuczma - wójt Gąsawy, Leszek Jakubowski - burmistrz Żnina, Jacek Idzi Kaczmarek - burmistrz Łabiszyna, Krzysztof Goclik - honorowy krwiodawca i wolontariusz PCK oraz Klub Strażak w Rogowie.
     Po odsłonięciu pomnika i tablicy oraz uhonorowaniu odznaczonych osób wszyscy mogli zwiedzać w budynku PCK przygotowaną z okazji jubileuszu izbę wspomnień.
    Więcej zdjęć w galerii oraz film w zakładce Filmy.

Karol Gapiński
Pałuki nr 1164 (23/2014)

Przejdź do forum.