Zaginione wykopaliska - odkrycie drewnianych belek pod ulicą Kościuszki w Żninie

Belki wykopane pod ulicą Kościuszki, w miejscu, gdzie mogła stać ongiś Brama Poznańska raz już ujrzały światło dzienne - latem 1990 roku, gdy kładziono tam kanalizację sanitarną. Marian Kawka - jeden ze współtwórców tygodnika politycznego Wulkan oraz późniejszy współzałożyciel tygodnika "Pałuki" opisał wtedy te wykopaliska i narysował to, co widział. Przypominamy dziś ten sensacyjny wówczas artykuł.

Żnin-Wykopaliska? 

Od paru miesięcy na ulicy Kościuszki prowadzone są prace przy budowie kolektora "B", który pozwoli w przyszłości (oby najbliższej) na odprowadzenie ścieków z miasta do oczyszczalni, zamiast do Jeziora Małego, jak to się dzieje dotychczas. Kopany jest rów o głębokości ok. 3,5 m, na dnie którego układane są rury kanalizacyjne. Przy tej okazji dokonano niechcący odkrycia mnóstwa drewnianych belek, skrytych głęboko pod ziemią (pisał już o tym w numerze 26 Jędrek Dobaczewski). Wykop na ulicy Kościuszki przecina prostopadle linię dawnych umocnień. Odkryte obiekty zostały dość brutalnie potraktowane przez prowadzących prace. Niektóre belki przecięto, ponieważ utrudniały ułożenie rur.

Podpis pod powyższy rysunek został zmontowany na nowo z oryginalnych szpalt Wulkanu, gdzie był rozrzucony między kilka stron (łamanie stron Wulkan miał czasem trudne dla czytelnika)

Z literatury poświęconej historii Żnina wynika, że w tym miejscu, gdzie prowadzone są prace, były kiedyś umocnienia obronne i brama poznańska. Z pracy tej nie wynika jednak, aby były kiedykolwiek prowadzone udokumentowane prace wykopaliskowe w tym rejonie. Z ustnych przekazów jedynie wiadomo mi, że przy budowach domów trzy ulicy Kościuszki odkrywano w latach 60-tych różne obiekty archeologiczne, ale chyba to wszystko przepadło bez śladu. Aby nie przepadło to, a także, ponieważ z racji profilu pisma interesujemy się wszystkim, co pod ziemią i włażenie do wszelkich dziur mamy we krwi, udaliśmy się do wykopu, aby chociaż po amatorsku zinwentaryzować to znalezisko. Jesteśmy świadomi, że działanie amatorów wprawia fachowców archeologów w piekielną wściekłość, ale prawdziwi archeolodzy się nie zainteresowali, a ekipa budowlana zasypuje każdy wykonany odcinek za sobą. Ten fragment wykopu został zasypany wkrótce po naszej wizycie i w tej chwili nie można już zobaczyć tego, co opisuję.

Nie jest nam znany wiek znaleziska, ponieważ aby to ocenić trzeba wykonać specjalistyczne badania izotopowe, których nie mamy możliwości wykonać. Na wszelki wypadek zabezpieczyliśmy próbki drewna z poszczególnych belek do ewentualnego zbadania. Wykonaliśmy też pomiary i zdjęcia obiektów. Baza, pozwalającą odszukać znaleziska (jeśli byłaby taka potrzeba) jest narożnik budynku nr 21 na ulicy Kościuszki i belka nr 4 (patrz rysunek). Z kierunku leżących belek wynika, że dalszy ciąg umocnień znajduje się w parku i biegnie wzdłuż budynków znajdujących się za nr. 21.

Marian Kawka, tygodnik polityczny Wulkan nr 35; 25 czerwca 1990