Do Żnina trafiły kolejne pamiątki po pierwszym, powojennym staroście. Dyplom od śpiewaków, odezwa do żninian

Dwa ciekawe dokumenty, a mianowicie odezwę Franciszka Ebla z 23 stycznia 1945 r. do mieszkańców Żnina oraz dyplom uznający go Członkiem Honorowym Koła Śpiewaczego w Żninie z lutego 1934 r., przekazała Żnińskiemu Towarzystwu Kultury córka pierwszego, powojennego starosty powiatu żnińskiego.

Franciszek Xawery Ebel to jedna z postaci zasłużonych dla historii XX-w  w Żninie. Był starostą żnińskim w najtrudniejszym czasie zaraz po II wojnie światowej. Swoją wiedzę i doświadczenie w działalności społecznej wykorzystał do sprawnego zarządzania miastem i powiatem. Niemcy jeszcze na dobre nie opuścili wtedy naszych terenów, a on już organizował polską administrację w mieście, wydając kartki żywnościowe i różnego rodzaju odezwy. Starał się zadbać o podstawowe potrzeby społeczeństwa, porządkując wszechobecny, powojenny chaos. Dodajmy, że był też delegatem Armii Krajowej na nasz powiat. W związku z tym jego rządy trwały krótko. Warto też pamiętać, że Franciszek Xawery Ebel opisał realia życia w Żninie i w powiecie pod zaborem pruskim na podstawie istniejących źródeł i własnej wiedzy. Dotyczyły one m.in. życia stowarzyszeń polskich, które były ośrodkami oporu przed germanizacją. Opisał historię Bractwa Strzeleckiego w Żninie, Chóru Moniuszko, historię kolei wąskotorowej na Pałukach.

Dyplom dla Franciszka Xawerego Ebla od zarządu chóru w 15-lecie istnienia fot. Karol Gapiński

W uznaniu zasług Żnińskie Towarzystwo Kultury w 2008 r. odsłoniło tablicę pamięci pierwszego powojennego starosty, która znajduje się na ścianie budynku będącego siedzibą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Przy tamtej okazji wydana została przez ŻTK publikacja poświęcona życiu i dokonaniom Franciszka Xawerego Ebla. W dużej mierze ta książka opiera się na rękopisach bohatera.

Od kilkunastu lat ŻTK współpracuje z rodziną pierwszego starosty, a przede wszystkim z jego córką, Anną Ebel-Majchrzak, Posiada ona dużo informacji na temat historii Żnina oraz cenne pamiątki dotyczące regionu Pałuk. - Tymi skarbami pani Anna nieustannie się z nami dzieli. Ostatnio otrzymaliśmy od niej dyplom z 1934 r. Koła Śpiewaczego w Żninie z 25-lecia jego istnienia. Dyplom ten chórzyści dedykowali  byłemu prezesowi koła, Franciszkowi Eblowi, który również pełnił przez pewien czas funkcję dyrygenta. Dyplom potwierdzał nadanie  mu tytułu członka honorowego - powiedział Stefan Czarnecki.

Odezwa do mieszkańców, którą Franciszek Xawery Ebel wydał 23 stycznia 1945 r., dwa dni po wejściu do Żnina żołnierzy sowieckich fot. Karol Gapiński

Dokładnie dokument ten pochodzi z 2 lutego 1934 r. Podpisany jest m.in.przez Antoniego Chudzińskiego, Pawła Piwkowskiego, T. Joachimowskiego, Cz Derecha, A. Rutkowskiego i Antoniego Terzyka.; Dyplom powstał w drukarni Leona Ksyckiego.

Jak napisaliśmy, Franciszek Ebel starał się organizować życie społeczne w mieście równolegle z trwającą ucieczką społeczności niemieckiej i funkcjonariuszy hitlerowskich. Anna Ebel-Majchrzak przekazała ŻTK również odezwę do mieszkańców z dnia 23 stycznia 1945 r. ( Armia Sowiecka wyparła Niemców ze Żnina dwa dni wcześniej). Pani Anna nie tylko przekazuje nam dokumenty i pamiątki, ale przede wszystkim cieszy się doskonałą pamięcią i opowiada nam przy każdej okazji sporo anegdoty dotyczących Żnina pierwszych lat powojennych.

Karol Gapiński, 4 XI 2022