Obszary dworskie i gminy wiejskie w powiecie żnińskim

    Obszary dworskie  i gminy wiejskie w powiecie żnińskim
    W 1921 r. w niepodległej Polsce w granicach ówczesnego powiatu żnińskiego było 37 obszarów dworskich (patrz mapka), 95 gmin wiejskich oraz 4 miasta: Gąsawa, Janowiec, Rogowo, Żnin. Gąsawa i Rogowo utraciły prawa miejskie w 1934 r.

    Obszar dworski był majątkiem, obejmującym wieś lub kilka wiosek. Jego centrum był pałac, ziemia należała do dziedzica, pracowali na niej fornale - najemni chłopi nie posiadający własnej ziemi, otrzymujący za swą pracę wynagrodzenie.  
    Gminę wiejską zamieszkiwali chłopi posiadający własną ziemię.  
    Do dziś z tamtych czasów przetrwały pałace i dworki, m.in. w Srebrnej Górze, Paryżu, Sielcu, Słębowie, Cerekwicy, Brzyskorzystewku, Obudnie, Marcinkowie, Złotnikach, Kołdrąbiu, Górkach Dąbskich, Sobiejuchach.  
    Obszary dworskie:  
    Balczewo, Bożejewiczki, Brudzyń, Brzyskorzystewko, Cerekwica, Dobrylewo, Dziewierzewo, Gąsawa, Gołąbki, Góra, Graboszewo, Grochowiska Szlacheckie, Jadowniki, Jadowniki Bielskie, Kaczkówko, Kierzkowo, Kołdrąb, Marcinkowo Dolne, Marcinkowo Górne, Miastowice, Nadborowo, Obiecanowo, Obudno, Paryż, Piotrkowice, Podobowice, Rusiec, Sarbinowo II, Sielec, Słabomierz, Słębowo, Srebrna Góra, Świątkowo, Uścikowo, Włoszanowo, Wola, Złotniki.

    Gminy wiejskie:
    Annowo, Białożewin, Bielawy, Biskupin, Bożacin, Bożejewice, Bożejewiczki, Brudzyń, Brzyskorzystew, Budzisław, Cegielnia, Cerekwica, Chomiąża Księża, Chomiąża Szlachecka, Chrzanowo, Cotoń, Czewujewo, Drewno, Dziewierzewo, Gałęzewko, Gałęzewo, Gącz, Głowy, Godawy, Gogółkowo, Gorzyce, Gościeszyn, Gościeszynek, Góra, Grochowiska Księże, Izdebno, Jadowniki, Janowiec Wieś, Januszkowo, Jaroszewo, Jeziora, Juncewo, Kaczkowo, Kochanowo, Kołdrąb, Komratowo, Laski Małe, Laski Wielkie, Laskowo, Lubcz, Łaziska, Łysinin, Marcinkowo Górne, Miastowice, Mięcierzyn, Miniszewo, Murczyn, Murczynek, Niedźwiady, Nowa Wieś, Obudno, Oćwieka, Ośno, Piastowo, Pniewy, Podgórzyn, Posługowo, Recz, Redczyce, Rogówko, Rozalinowo, Rusiec, Rydlewo, Ryszewko, Ryszewo, Rzym, Sarbinowo I, Sielec, Skarbienice, Skórki, Słabomierz, Słębowo, Sulinowo, Szelejewo, Szkółki, Tonowo, Ustaszewo, Wawrzynki, Wełna, Wenecja, Wiewiórczyn, Wiktorowo, Wilczkowo, Wójcin, Wybranowo, Zalesie, Zrazim, Żarczyn, Żerniki, Żużoły.
    Na uwagę zasługuje fakt, że do powiatu żnińskiego należały w okresie międzywojennym obszary dworskie: Graboszewo, Piotrkowice, Rusiec i Srebrnogóra, które po wojnie włączono do powiatu wągrowieckiego. Natomiast Górki Dąbskie, Górki Zagajne i Sobiejuchy należały wówczas do powiatu szubińskiego.

    (źródło: Orędownik powiatu Żnin z 24 IX 1921 r. nr 73).