Pamięć o zmarłych

Szkoła zajmie się kierownikiem
    Pamięć o zmarłych
    Jeden z mieszkańców ul. Żnińskiej w Barcinie zwrócił się do nas z uwagą, że władze miasta i Szkoła Podstawowa nr 1 w Barcinie bardzo hołubią nazwisko patrona szkoły, a w mroku niepamięci utonął długoletni kierownik szkoły Leon Salkowski, wraz z małżonką pochowany na cmentarzu w Barcinie.

Szkoła nie odnowi tej tablicy, ale może zrobić to Urząd Miejski. Na pewno od najbliższych dni grób Marii i Leona Salkowskich może liczyć na dbałość ze strony uczniów Szkoły Podstawowej nr 1 w Barcinie.         fot. Karol Gapiński     Maria i Leon Salkowscy pochowani są na cmentarzu parafialnym w Barcinie. Nie są barcinianami z urodzenia, ale z naszym miastem związali się na kilkadziesiąt lat, mieszkając od lat 20. na ul. Wyzwolenia. Nie doczekali się dzieci, nie mają spadkobierców. Ich grób uległ całkowitej dewastacji.
    Leon Salkowski to nauczyciel matematyki i dyrektor najstarszej szkoły w mieście, utworzonej w 1893 r.
Dyrektorem był w latach 1928–39 oraz w latach 1945-50. W okresie okupacji niemieckiej przebywał na terenie Generalnej Guberni. W lutym 1945 roku Leon Salkowski wrócił z wysiedlenia i organizował oświatę w Barcinie.
    Jadwiga Leszczyńska, była najpierw jego uczennicą, gdy przed wojną mieszkał w szkole 4-klasowej w Krotoszynie i dochodził do pracy jako kierownik Szkoły Podstawowej w Barcinie. Później Jadwiga Leszczyńska była nauczycielką w szkole prowadzonej przez Leona Salkowskiego.
    Pamięta dzień, w którym musiał on rozstać się ze szkolnictwem, podobnie jak cała ówczesna kadra pedagogiczna.
    - To był czerwiec 1950 r. Stalinizm u swego szczytu. Ostatni dzień roku szkolnego. Wcześniej pan Leon Salkowski zaprosił księdza Bogdana Pelza, proboszcza parafii św. Jakuba (w późniejszych latach proboszcza parafii św. Floriana w Żninie). Dzień wcześniej zaprosiliśmy na kawę i ciasto po zamknięciu roku szkolnego, i pana burmistrza, i proboszcza. Burmistrz nie przybył, ale pojawił się ksiądz. Zasiedliśmy do kawy i ciasta. Kilka dni później dostaliśmy komunikat od Rady Powiatowej w Szubinie, że siedzieliśmy przy jednym stole z wrogiem Polski Ludowej i mamy się przenieść, albo do prowincjonalnych szkół na szubińskiej wsi, albo w ogóle zrezygnować z pracy – mówi Jadwiga Leszczyńska.
      Szefowie Szkoły Podstawowej przy placu 1 Maja od czasów niemieckich do Leona Salkowskiego:
    1893 – 1918
    Michał Lidtke
    (szkoła niemiecka)
    1919 - 1928
    Józef Wrzesiński
    1928 – 1939
    oraz 1945 – 1950
    Leon Salkowski
    Józef Wrzesiński spoczywa na cmentarzu w Barcinie, ale w przeciwieństwie do Leona
i Marii Sulkowskich posiada spadkobierców, którzy dbają o grób.                              (kg)    Leon Salkowski mając 66 lat wybrał to drugie rozwiązanie. Nigdy już nie wrócił do pracy. Zmarł 13 lat później.
Wiceburmistrz Sławomir Różański mówi, że trudno byłoby wymusić na społeczeństwie pamięć o kierowniku szkoły. – Zrobimy, co będziemy mogli, ale to powinna być inicjatywa oddolna – stwierdza zastępca burmistrza.
    Jak mówi Jadwiga Leszczyńska, z komitetem społecznym pod przewodnictwem Jerzego Kosmalskiego, związanego w przeszłości ze szkolnictwem, próbowano wpłynąć  na magistrat, aby zajął się grobem Marii i Leo-na Salkowskich.
    Sprawa jednak utknęła w miejscu. Z Jerzym Kosmalskim nie udało nam się skontaktować.
Obecna pani dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 poinformowała, że obecnie pod opieką uczniów szkoły jest grób Marii Krzyś, która jest matką patrona szkoły, a grób państwa Salkowskich też zostanie objęty taką opieką. -  Zadbamy o ten grób w ramach zajęć z historii oraz pozalekcyjnych. Otrzymaliśmy sygnały z zewnątrz, i zrobimy co w naszej mocy, ale nie mogę powiedzieć, że znajdziemy środki na odnowienie nagrobka – powiedziała Iwona Kausa, dyrektor jedynki.
Karol Gapiński
Tygodnik Barciński Pałuki nr 322 (39/2007)