Powiat szubiński po zgonie Józefa Piłsudskiego

12 maja 1935 r. o godz. 20.54 w Belwederze zmarł Marszałek Józef Piłsudski - wielki patriota, bojownik o niepodległość i wolność narodu w czasie zaborów, twórca Legionów, wskrzesiciel Polski i budowniczy jej potęgi, Pierwszy Naczelnik, zwycięski Wódz w wojnie bolszewickiej 1920 r., Generalny Inspektor Sił Zbrojnych i Minister Spraw Wojskowych.

    W Szubinie powołano Powiatowy Komitet Obchodu Żałoby Narodowej, na czele którego stanął Starosta Powiatowy Józef Dąbrowski. Ogłoszono 6-tygodniową Żałobę Narodową, w ramach której obowiązywało: odczytanie we wszelkich organizacjach specjalnego orędzia prezydenta RP, wywieszenie chorągwi żałobnych aż do ukończenia uroczystości pogrzebowych; nałożenie na okres żałoby opaski na lewym ramieniu; wzięcie gremialnego udziału w nabożeństwie w dniu pogrzebu.
    Z inicjatywy Wydziału Powiatowego Rada Powiatowa w Szubinie  uchwaliła zapoczątkowanie zbiórki na kopiec śp. Marszałka Józefa Piłsudskiego.
    W sobotę 18 maja 1935 r., w dniu pogrzebu Wodza Narodu, Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego od godz. 9.00 do 12.00 przerwano wszelką pracę w instytucjach państwowych, samorządowych i prywatnych. Wszędzie powiewały sztandary osłonięte kirem. W oknach wystawowych pojawiły się portrety śp. Marszałka spowite krepą, obok których paliły się świece lub zasłonięte żarówki.
    O godz. 10.00 zabrzmiały dzwony. W katolickich i ewangelickich kościołach parafialnych całego powiatu szubińskiego odbywały się żałobne msze święte i nabożeństwa. Przy katafalku straż pełniło czterech oficerów z wyciągniętymi szablami. W nabożeństwach wzięli udział parafianie, dziatwa szkolna, PW i WF, organizacje i zrzeszenia ze sztandarami. Po uroczystościach kościelnych w miastach odbyły się akademie żałobne.   
    Podobne uroczystości odbyły się w pozostałych powiatach regionu pałuckiego - żnińskim i wągrowieckim.
    O godz. 12.30, kiedy doczesne szczątki Marszałka Józefa Piłsudskiego złożono w królewskiej krypcie katedry wawelskiej, w całej Polsce zapanowała 3-minutowa cisza rozdarta tylko hukiem 101 strzałów armatnich.
    Twórca i Wskrzesiciel Niepodległej Polski spoczął w srebrnym sarkofagu obok grobowców króla Władysława IV, Tadeusza Kościuszki i Księcia Józefa Poniatowskiego.
    Jego serce przewieziono do Wilna, spoczywa do dziś tam, gdzie pochowana jest matka Marszałka - w granitowym sarkofagu, posiekanym podczas ostatniej wojny kulami i odłamkami, na cmentarzu na Rossie, pośród polskich obrońców i zdobywców Wilna z lat 1918-1944.

opracował Józef Marosz
Pałuki nr 168 (19/1995)