Rogowo miastem? Na pewno nie od 2024 r. Władze gminy i radni nie chcą podjąć pochopnej decyzji

Mieszkańcy gminy Rogowo będą mogli zwracać się do swojego włodarza panie burmistrzu - najwcześniej w 2025 r., o ile sami zdecydują, że Rogowo powinno ponownie stać się miastem. Zarówno wójt, jak i Rada Gminy do tematu przywrócenia miejscowości praw miejskich podchodzą ostrożnie i bez huraoptymizmu. W pierwszej kolejności zamierzają zgromadzić szczegółowe informacje na temat korzyści i minusów, które może przynieść zmiana, a następnie przeprowadzić konsultacje społeczne. 

W grudniu ubiegłego roku Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy poinformował sześć miejscowości z terenu województwa kujawsko-pomorskiego o tym, że mogą ubiegać się o nadanie im praw miejskich. Wśród nich znalazła się Gąsawa, która podjęła już działania w tej sprawie oraz Rogowo. Wsie straciły prawa miejskie w 1934 roku. 

W ubiegły piątek komisja rolnictwa, ochrony środowiska, ładu i porządku publicznego Rady Gminy w Rogowie, a także komisja oświaty, zdrowia, kultury, sportu i spraw socjalnych przystąpiły do wypracowania stanowiska w sprawie ewentualnego wystąpienia z wnioskiem do wojewody, mającym na celu przekształcenie gminy wiejskiej w jej miejsko-wiejski odpowiednik. Czynny udział w posiedzeniu brali m.in. także: Anita Woźniak - inspektor ds. funduszy europejskich i krajowych oraz wdrażania projektów w Urzędzie Gminy, mecenas Karolina Wilamowska oraz planista Tomasz Kuźniar.

Mecenas Karolina Wilamowska i planista Tomasz Kuźniar fot. Justyna Kulpińska

  - Temat jest w mojej ocenie ważny i istotny, dlatego wymaga szerokiej dyskusji, spojrzenia na wszystkie aspekty - zaznaczył wójt Tomasz Michalczak, który od samego początku podkreślał, że najważniejsza przy podjęciu ostatecznej decyzji będzie nie tylko opinia radnych, ale przede wszystkim mieszkańców całej gminy.

Tomasz Kuźniar został poproszony o przybliżenie biegu procedury oraz wskazanie skutków przyszłościowej zmiany statusu miejscowości i gminy. Przyznał, że zjawisko to jest dość popularne, ponieważ każdego roku na mapie Polski pojawia się od kilku do kilkunastu nowych miast. Wymienił pięć podstawowych kryteriów, które pozwalają na ubieganie się o miano miasta (nie są one obligatoryjne): liczba mieszkańców musi wynosić minimum 2.000 (Rogowo ma ich 2.106), istotne jest historyczne posiadanie praw miejskich (Rogowo miało je w latach 1380-1580 oraz 1672-1934), przynajmniej 60% mieszkańców musi utrzymywać się z działalności pozarolniczej, a w centrum miejscowości nie może być zabudowy zagrodowej. Ważny jest też fakt wyposażenia w infrastrukturę techniczną - zwłaszcza wodociągi i kanalizację. - Jest to z pewnością podniesienie statusu w wymiarze formalnym, ale także pewnej rangi jednostki osadniczej w skali województwa i powiatu - mówił planista. Wyjaśnił, że wszystkie kwestie dotyczące podatków i różnego rodzaju wsparcia dla mieszkańców pozostają bez zmian. Podkreślił, że jednym z największych plusów zmiany będzie ułatwienie opracowywania planów zagospodarowania przestrzennego, w przypadku kiedy konieczna jest zmiana przeznaczenia gruntów rolnych najwyższych klas bonitacyjnych na cele nierolnicze. Gmina wiejska musi uzyskiwać zgodę ministra rolnictwa już na etapie planu miejscowego. Trwa to około 6 miesięcy i nie zawsze kończy się pozytywną decyzją. Wskazał też, że gmina miejsko-wiejska uzyskuje potencjalną możliwość ubiegania się o środki unijne, dedykowane stricte obszarom miejskim. 

Radny Stanisław Ciesielski przypomniał, że podobny pomysł pojawił się w 1995 r. fot. Justyna Kulpińska

Jeśli idzie o samą procedurę Tomasz Kuźniar przypomniał, że nieprzekraczalny termin na złożenie wniosku w danym roku kalendarzowym upływa 31 marca. Po zaopiniowaniu jest on kierowany za pośrednictwem wojewody do ministra spraw wewnętrznych i administracji, który ma czas na jego rozpatrzenie do 31 lipca, tak aby od 1 stycznia roku kolejnego status wszedł formalnie w życie. Niezbędne jest uprzednie przeprowadzenie konsultacji społecznych oraz uchwała Rady Gminy. 

Podczas posiedzenia komisji nie było mowy o kosztach, które może wygenerować samo przygotowanie wniosku. Planista przekazał natomiast, że finalnie zmiany pieczęci, tablic i oficjalnych nazw urzędu oraz jednostek budżetowych kosztowały jedną z gmin, która nie tak dawno zdecydowała się ubiegać o prawa miejskie, 5.000 zł. 

Przewodniczący Rady Gminy w Rogowie Dariusz Kośmider fot. Justyna Kulpińska

Radni mieli wiele pytań. Część z nich pozostała bez odpowiedzi. - Na początku apelowałem o ostrożność i nadal o tę ostrożność apeluję - rozpoczął przewodniczący Rady Dariusz Kośmider, który wyraził m.in. obawę o utratę funduszu sołeckiego przez Rogowo, ryzyko ograniczenia działalności rolniczej mieszkańcom czy negatywne skutki dla przedsiębiorców. Ocenił także, że okres na przygotowanie całości jest stanowczo zbyt krótki. Radny Stanisław Ciesielski dopytywał czy przeprowadzona została analiza, która czarno na białym pokazałaby, z jakich programów wsparcia będzie mogła korzystać gmina, a z których zostanie wyeliminowana za sprawą przyjęcia praw miejskich. Uznał, że trzeba również sprawdzić, jak wnioski składane przez miasto i gminę Rogowo będą oceniane w starciu z większymi aglomeracjami. 

Głos zabrała Anita Woźniak - inspektor ds. funduszy europejskich i krajowych oraz wdrażania projektów, która sprecyzowała, że w poprzedniej perspektywie finansowej gmina korzystała głównie z Regionalnego Programu Operacyjnego i Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. W pierwszym przypadku nie ma zapisu wykluczającego miasta z możliwości uzyskania środków bądź ich ograniczenia. W przypadku PROW ograniczenia pojawiają się dla miejscowości powyżej 5.000 mieszkańców - Rogowo ma ich o ponad połowę mniej. - Wykonałam telefon do Urzędu Marszałkowskiego powiadamiając, że Rogowo dostało możliwość zostania miastem i zapytałam, jak to się przekłada na zatwierdzony program operacyjny. Uzyskałam odpowiedź, że jest to nowy temat i prosi się nas, żebyśmy napisali oficjalne pismo - przyznała urzędniczka. Do czasu komisji nie udało się uzyskać informacji zwrotnej. W dyskusji wzięła udział również mecenas Karolina Wilamowska, która przestrzegała przed, jak to określiła, huraoptymizmem, z uwagi na fakt, że po otrzymaniu praw miejskich, wprowadzenie wszystkich zmian formalnych będzie wiązało się z długimi godzinami pracy, zarówno Urzędu Gminy, jak i Rady. 

Gmina miejsko-wiejska lepiej się słyszy. Może dostalibyśmy więcej dotacji, może więcej byłoby robione. Miasto to miasto - mówiła nam jedna z mieszkanek gminy Rogowo. fot. Justyna Kulpińska

- Przystępując do rozwiązania problemu, który został wywołany trzeba poznać bilans zysków i strat, poza tym trzeba zapytać całego społeczeństwa, bo my nie możemy za społeczeństwo podjąć takiej czy innej decyzji. Poza tym uważam, że te dwa miesiące na takie przygotowanie to jest mało - mówił radny Leszek Bugajny, sugerując, że należy również zasięgnąć bezpośredniej opinii od nowopowstałych miast. 

Podobnego zdania był wójt Tomasz Michalczak, który przyznał, że temat na pewno będzie kontynuowany, ale żeby odpowiednio się do tego przygotować potrzeby jest przede wszystkim czas. - Można spojrzeć na to też z innej strony.  Tak piękna wieś, jaką jest Rogowo, w tak pięknym położeniu przy trasie S5 - wcale nie jest powiedziane, że na wsi nie można budować marki i zachęcać do przyjeżdżania, osiedlania się, inwestowania i tak dalej - mówił wójt, dodając, że obecnie wśród mieszkańców głosy są bardzo różne. 

Mieszkam tu dopiero od 3 miesięcy, ale uważam, że Rogowo powinno zostać miastem. Uważam, że jest to jedna z lepiej rozwijających się gmin w okolicy - usłyszeliśmy od świeżo upieczonej mieszkanki Rogowa. fot. Justyna Kulpińska

Podsumowującym posiedzenie punktem było rzecz jasna głosowanie. Komisje niemal jednogłośnie zdecydowały, aby w tej chwili nie występować jeszcze o nadanie praw miejskich miejscowości Rogowo. Od głosu wstrzymał się jedynie radny Stefan Fedejko. Oznacza to, że jeżeli po przeprowadzonych konsultacjach większość mieszkańców gminy zdecyduje się na zmiany, wniosek zostanie złożony przed 31 marca 2024 r., a Rogowo będzie miało szansę stać się miastem od 1 stycznia 2025 r. 

Justyna Kulpińska, 16 I 2023