Rolnik, a bezpieczeństwo w sieci

W dzisiejszych czasach funkcjonowanie gospodarstwa nie jest praktycznie możliwe bez internetu. To narzędzie umożliwiające m.in. sprawne rejestrowanie zwierząt czy zgłaszanie innych zdarzeń z nimi związanych; składanie różnego rodzaju wniosków, np. tych o płatności obszarowe. Rolnicy często korzystają z bankowości internetowej czy zakupów w sieci. Internet jest też oczywiście popularnym źródłem zdobywania wiedzy dotyczącej rolnictwa. Bardziej zaawansowany jego udział ma miejsce w przypadku chowu i rolnictwa precyzyjnego, gdzie stosowany system GPS pozwala na zebranie szczegółowych informacji dotyczących upraw, a odpowiednie oprogramowanie pozwala monitorować hodowlę.

APLIKACJA IRZ
IRZplus to bardzo przydatna aplikacja, udostępniona przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która umożliwia posiadaczom zwierząt internetowe zgłaszanie różnego rodzaju zdarzeń ich dotyczących. Zgłoszenia te trafiają bezpośrednio do komputerowej bazy danych IRZ (Identyfikacja i Rejestracja Zwierząt) prowadzonej przez ARiMR. Podmioty nadzorowane przez ARiMR, posiadające weterynaryjny numer identyfikacyjny (WNI), zobowiązane są do składania takich zgłoszeń wyłącznie drogą elektroniczną przy użyciu tej aplikacji. Możliwość składania papierowych wniosków będzie tylko do końca 2025 r. Przy czym formularze do pobrania i wydruku znajdują się na stronie internetowej Agencji.
KOMUNIKAT ARiMR
Poza wszystkimi zaletami, jakie niewątpliwie ma internet, niesie on ze sobą różnego rodzaju zagrożenia, które nie omijają użytkowników rolniczych platform internetowych. 31 stycznia br. na stronie internetowej ARiMR pojawił się ważny komunikat dla beneficjenów. Dotyczył on tego, że ok. tysiąca loginów i haseł użytkowników systemów informatycznych ARiMR zostało udostępnionych w sieci Darknet. W informacji jest zapewnienie, że do wycieku danych nie doszło z przyczyn ARiMR. Powodem może być zestaw danych pochodzących z komputerów prywatnych beneficjentów, które prawdopodobnie zostały zainfekowane złośliwym oprogramowaniem wykradającym wpisywane przez użytkowników hasła lub te, które zostały zapisane w przeglądarkach w trakcie korzystania z portali internetowych. W związku z tym w systemach ARiMR, na zidentyfikowanych loginach beneficjentów, została wymuszona zmiana haseł. Nie będą oni mogli zalogować się do systemów ARiMR bez uprzedniej zmiany hasła, która nastąpi od razu przy pierwszej próbie zalogowania się. Informacja o tym została wysłana przez Agencję poprzez wiadomość SMS do beneficjentów, którzy podali ARiMR swoje numery telefonów komórkowych. Agencja prosi te osoby, które nie podały numerów telefonów, o sprawdzenie, czy mają dostęp do aplikacji ARiMR. Jeżeli system zażąda zmiany hasła, należy zmienić dotychczasowe. Rekomendowana jest również zmiana innych haseł używanych na danym sprzęcie. Eksperci sugerują również aktualizację oprogramowania antywirusowego na komputerach lub zgłoszenie się do specjalisty z zakresu cyberbezpieczeństwa. W przypadku stwierdzenia czy podejrzenia, że dane są lub mogą być dostępne w Darknecie, ARiMR wspólnie z CERT Polska (zespół powołany do reagowania na zdarzenia naruszające bezpieczeństwo w sieci) zachęca do użycia programu antywirusowego w celu sprawdzenia bezpieczeństwa swojego komputera. Należy jednak zwrócić uwagę, że antywirusy mogą nie wykryć zagrożenia. Jeżeli zatem zachodzi podejrzenie, że system może być zainfekowany, najlepiej zabezpieczyć najważniejsze dane i przywrócić komputer do stanu fabrycznego. Korzystając z zabezpieczonego lub wyczyszczonego sprzętu należy zmienić hasła do logowania, które były używane dotychczas. Jeśli do zalogowania na różnych serwisach wykorzystywane było to samo hasło, trzeba je zmienić również na pozostałych stronach. Nie należy używać tego samego hasła w różnych serwisach. W wykorzystywanych serwisach trzeba włączyć dodatkowe zabezpieczenie, które umożliwia weryfikację dwuetapową. Należy też zwrócić szczególną uwagę na próby logowania na prywatne konta i sprawdzać alerty przesyłane na adres e-mail.
WARTO WIEDZIEĆ
W ostatnim czasie w sieci pojawiły się niepokojące sygnały od rolników dotyczące e-maili w sprawie kontroli z ARiMR odnośnie ekoschematów. Nie pochodziły one jednak od pracowników ARiMR, ale z zewnętrznych firm geodezyjnych. Znajdowały się w nich prośby o udostępnienie dokumentacji z gospodarstwa. Rolnicy obawiali się, czy nie jest to jakaś próba wyłudzenia danych. W związku z tym 31 stycznia br. ARiMR potwierdziła, na swojej stronie internetowej, informacje na temat istnienia firm przeprowadzających kontrole na jej zlecenie:
W związku z prowadzonymi działaniami kontrolnymi w zakresie płatności bezpośrednich w odniesieniu do wniosków złożonych w roku 2023 koniecznym może być pozyskanie od rolników dokumentów dotyczących realizacji np. ekoschematów. Wobec powyższego zarówno pracownicy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jak i pracownicy firm wykonawczych działających na terenie poszczególnych województw, mogą się kontaktować (osobiście, telefonicznie bądź drogą e-mailową) w celu pozyskania stosownej dokumentacji na potrzeby weryfikacji podjętych przez rolników zobowiązań. Pracownicy wymienionych firm mają wydane przez ARiMR imienne upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych i są zobowiązani okazać imienne upoważnienie (również w formie skanu) na prośbę kontrolowanego. Pod tym komunikatem została umieszczona tabela z wykazem województw i konkretnych firm geodezyjnych, które mają prawo przeprowadzać kontrole na zlecenie ARiMR. Na terenie naszego województwa są to dwie firmy: GEOPIL Usługi Geodezyjno-Kartograficzne Anna Brenk z Łochowa i GEOPATROL Katarzyna Pawłowska z Augustowa.
Internet w rolnictwie jest już standardem i niewątpliwie umiejętne korzystanie z niego może wspomóc rolnika na wielu płaszczyznach, jednak nigdy nie należy tracić czujności. Internetowe oszustwa, nieprawdziwe informacje (tzw. fake newsy) zdarzają się niestety często, dlatego zawsze należy zachować ostrożność i nie działać w sieci zbyt pochopnie. Warto też śledzić stronę internetową www.gov.pl, na której ARiMR na bieżąco umieszcza ważne dla rolników informacje.
Dorota Kapłońska