Seniorze, bądź świadomym konsumentem

Seniorzy, ostatnio często nazywani dla potrzeb różnorodnych programów wspierających,  grupą wiekową 60+, to osoby szczególnie narażone na nieuczciwe praktyki rynkowe. Seniorzy aktywnie poruszają się na rynku: regularnie uczęszczają na pokazy i prezentacje towarów, jeżdżą na zorganizowane wycieczki, korzystają z usług pożyczkodawców, przy okazji  padają ofiarami manipulacji i oszustw. Właśnie rozpoczęła się kolejna kampania edukacyjna dla konsumentów w wieku 60+ finansowana przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Bądź świadomym konsumentem”. Rady i porady kierowane dla naszych mam, ojców, teściów, babć i dziadków, mogą się oczywiście przydać nam wszystkim, niezależnie od wieku.

      W przeciwieństwie do zakupów dokonywanych w tradycyjnych sklepach, są transakcje, z których możemy zrezygnować. Dotyczy to umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa, czyli np. na prezentacji lub w domu klienta. Na złożenie pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy mamy 10 dni, a  w przypadku umów kredytowych 14 dni. Na prezentacjach akwizytorzy stosują wyrafinowane techniki zmierzające do przekonania odbiorców, że oferują wyjątkowy i niepowtarzalny towar. Okoliczności takie sprawiają, że nieprzygotowani, zaskoczeni, a często nawet zauroczeni niezwykłymi funkcjami  zwykłego odkurzacza, zwykłych garnków itp. podejmujemy pochopne decyzje.  Prawo do odstąpienia pozwala nam skutecznie zrezygnować z takiego zakupu, pod warunkiem jednak, że wyślemy pisemne oświadczenie odstąpienia od umowy.
      W biurze lub sklepie wiemy, że każda osoba, która obsługuje klientów, jest uprawniona do działania w imieniu przedsiębiorcy. Zawierając umowę w swoim domu, ale także na prezentacji, w miejscu pracy, nauki, wypoczynku, w trakcie wycieczki itp. nie mamy pewności, czy reprezentant handlowy firmy ma ważne pełnomocnictwo do działania w imieniu przedsiębiorcy. Dlatego każdy akwizytor ma obowiązek się przedstawić i pokazać nam dokumenty upoważniające go do działania w imieniu właściciela firmy, dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokument tożsamości, a my mamy prawo żądać tego od niego. I nie powinniśmy się tego wstydzić.  Dodatkowo, każdy, kto zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, powinien poinformować go na piśmie o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni bez konieczności podawania przyczyny tego odstąpienia oraz wręczyć wzór oświadczenia o odstąpieniu. Akwizytor jest również zobowiązany do wręczenia konsumentowi pisemnego potwierdzenia zawarcia umowy, stwierdzającego datę zawarcia, rodzaj i przedmiot świadczenia oraz cenę. Jeżeli jednak przedsiębiorca nie poinformuje na piśmie konsumenta o prawie do odstąpienia od umowy, to może on odstąpić od umowy w terminie 10 dni od uzyskania informacji o tym prawie. Informację można uzyskać z dowolnego źródła.
      Nawet, jeśli jesteśmy świadomi prawa do rezygnacji z umowy, to nie zawsze jednak wiemy, że aby było ono skuteczne musimy to zrobić pisemnie. Decyzję najlepiej podjąć szybko, nie czekając do ostatniej chwili. Dla skuteczności odstąpienia oświadczenie należy wysłać listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Istotną sprawa jest również obowiązek zwrotu zakupionego towaru do miejsca wskazanego przez sprzedawcę. Musimy to zrobić w ciągu 14 dni od dnia odstąpienia i niestety ponieść koszty dostarczenia – wysyłki kurierem lub osobistego dowozu do siedziby firmy. Często jest to kłopot, bo gabaryty towaru, który zakupiliśmy, np. fotela do masażu, czy pościeli, są dosyć duże, a miejsce, do którego należy odesłać towar, jest oddalone od naszego miejsca zamieszkania setki kilometrów. Czy nie warto zastanowić się nad tym już w momencie podpisywania umowy?
      A czy prąd to też towar? Tak, ale specyficzny. Do  niedawna dostarczany nam był tylko przez jednego sprzedawcę. Od 4 lat w Polsce mamy możliwość wyboru firmy, od której kupimy prąd. Zmiana ta wynika z rozdzielenia operatorów sieci od sprzedawców prądu. Mamy prawo wyboru firmy, z którą zawrzemy umowę na zakup prądu.
      Ciągle jednym z najpopularniejszych sposobów zawierania umów na sprzedaż energii elektrycznej, podobnie jak umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, czy też telewizji satelitarnych, jest umowa zawierana w domu klienta, czyli tzw. umowa poza lokalem przedsiębiorstwa. Podczas zawierania umów i przedstawiania oferty dochodzi do licznych nieporozumień, a w konsekwencji skarg niezadowolonych konsumentów. Rada? Nigdy nie decydujmy się na podpisanie umowy od razu, w pierwszym dniu wizyty przedstawiciela. Żądajmy od niego pozostawienia nam do przeczytania  wzorów umów i innych niezbędnych dokumentów (regulaminów, cenników regulaminów promocji itp.). Nie musimy zawierać umowy w tym samym dniu. Jeśli akwizytorowi zależy i jest rzetelny, to  przyjdzie do nas po kilku dniach, a my w tym czasie skonsultujemy warunki umowy z kimś z rodziny, czy też z fachowcem. Na kolejną rozmowę będziemy już przygotowani. Z kontaktów z konsumentami wiem, że najczęściej podpisujemy się pod oświadczeniem, że zapoznaliśmy się z tymi dokumentami, zrozumieliśmy ich treść oraz, że je otrzymaliśmy. Jak mamy później udowodnić, że było inaczej? Jeśli już podpisaliśmy umowę, zawsze możemy skorzystać z prawa do odstąpienia od niej w ciągu 10 dni.
      Pamiętajmy, że zawarcie umowy na sprzedaż prądu nie obejmuje kwestii związanych z dystrybucją. Od momentu zmiany dostawcy prądu będziemy otrzymywać dwa rachunki, od nowego sprzedawcy oraz od dystrybutora, tzw. Operatora Systemu Dystrybucyjnego. Dla naszego powiatu jest to ENEA Operator Sp. z o.o. Operator jest jeden a sprzedawców ….kilkudziesięciu. Polecam skorzystanie ze strony  internetowej Urzędu Regulacji Energetyki www.maszwybor.ure.gov.pl/. Znajdziemy tam cenowy kalkulator umożliwiający porównanie cen kilku sprzedawców prądu oraz przewodnik opisujący jak krok po kroku sami możemy dokonać zmiany sprzedawcy.
      Reasumując, bardzo istotne jest abyśmy roztropnie i ostrożnie podchodzili do wszelkich ofert i propozycji, jakie kierują do nas akwizytorzy. Nie dajmy się tak szybko przekonać, że to już ostatni dzień promocji, że pan czy pani przyjechała z daleka i już następnego dnia nie będzie jej w naszej okolicy. Dajmy sobie czas na przemyślenie, skontaktujmy się z kimś z rodziny albo poprośmy akwizytora o wizytę w innym terminie. Zawsze przed ostatecznym podjęciem decyzji można zasięgnąć porady Powiatowego Rzecznika Konsumentów.

Izabela Gronet
Powiatowy Rzecznik
Konsumentów
Żnin, ul. Potockiego 1
52 30-31-100 w. 14
[email protected]