Stefania Tuchołkowa - pozytywistka w czasach moderny

Wojenna redaktorka Dziennika Bydgoskiego
    Stefania Tuchołkowa - pozytywistka w czasach moderny
    25 kwietnia 1874 r. w Bożejewicach koło Żnina w patriotycznej, ziemiańskiej rodzinie Zaleskich przyszło na świat dziecko - Stefania Tuchołkowa. Swą edukację rozpoczęła na pensji w Poznaniu, później jednak kontynuowała ją w domu. W wieku 17 lat wyszła za mąż i osiedliła się w Bydgoszczy przy ulicy Dworcowej 75. Lata mijały. Urodziła i wychowała 9 dzieci.

    Była jedną z wielu działaczek walczących o odzyskanie niepodległości. Stefania umiała w pełni wykorzystać swój talent literacki i publicystyczny wykazując niebezpieczeństwa i postępy germanizacji.
    Była aktywną członkinią Koła Kobiet przy bydgoskiej Farze, skąd swoje żarliwe przepełnione patriotyzmem utwory kierowała ku polskiej czytelni.
    W 1906 r., kiedy ze szkół wycofano język polski współorganizowała konspiracyjne nauczanie.
    Pierwsza wojna światowa otworzyła nowy etap jej działalności. Po wcieleniu do armii pruskiej założyciela i wydawcy "Dziennika Bydgoskiego" - Jana Teska, Stefania Tuchołkowa postanowiła wraz z jego żoną Wincentyną kontynuować redagowanie gazety, co uchroniło ten patriotyczny dziennik przed zamknięciem przez zaborców.
    Udzielała się także politycznie w czasie Powstania Wielkopolskiego; w Bydgoszczy organizowała przerzuty broni i ochotników.
    Z księdzem Filipiakiem, jeszcze przed wkroczeniem Wojska Polskiego, zorganizowała polskie szkolnictwo. Po odzyskaniu niepodległości pracując społecznie udzielała pomocy biedocie i sierotom.
    Podczas akcji plebiscytowej wyjechała na Śląsk, by tam służyć swą pomocą. Udział w akcji plebiscytowej pośrednio przyczynił się do ciężkiej choroby i śmierci - 4 marca 1924 roku.
    Od 1992 roku jedna z ulic nowego Fordonu na osiedlu Niepodległości w Bydgoszczy została nazwana imieniem Stefanii Tuchołkowej.

(km)

Pałuki nr 154 (5/1995)