Szukamy zdjęcia młyna - wiatraka w Zalesiu Barcińskim

Ciekawą fotografię z 1909 r. odkryła Teresa Kaczmarek z Barcina. Uwiecznieni są na niej właściciele młyna w Zalesiu Barcińskim przy drodze z nieistniejącej już obecnie wsi Wilkowo do Bielaw.

Teresa Kaczmarek, prezeska Towarzystwa Miłośników Miasta i Gminy w Barcinie pokazała nam wykonaną w 1909 r., prawdopodobnie w profesjonalnym atelier, fotografię przedstawiającą jej teściów: Annę z domu Zboińską i Józefa Kaczmarków i ich córkę, wtedy roczną Helenę, którą matka trzyma na kolanach. Zdjęcie to jest ciekawe dla miłośników historii lokalnej Barcina i okolic, gdyż przedstawia właścicieli obiektu, który już nie istnieje i trudno nawet znaleźć fotografię, go przedstawiającą.

Jak opowiada Teresa Kaczmarek, ojciec Józefa Kaczmarka kupił swojemu synowi młyn z wiatrakiem w Zalesiu Barcińskim, aby go poprowadził. Wiatrak znajdował się przy drodze między Wilkowem a Bielawami. Dzisiaj droga ta, ani w ogóle wieś Wilkowo nie istnieje. Kiedyś z Bielaw przez Wilkowo można było dotrzeć tą drogą do Szczepanowa. Obecnie teren dawnego Wilkowa to kamieniołom wapnia. Pod koniec lat sześćdziesiątych młyn z wiatrakiem według pamięci Teresy Kaczmarek został rozebrany. Przyczyną były wysiedlenia mieszkańców ze względu najpierw na oddziaływania górnicze, a następnie w ogóle z powodu zajęcia terenu pod kopalnię.

Resztki wiatraka w Zalesiu Barcińskim pamięta natomiast Mirosława Ryniec. Jej tato, Piotr Ratajczak był sołtysem Zalesia Barcińskiego od lat 20. ub.w. Natomiast jej dziadek, Feliks Ratajczak mieszkał w tej części wsi, w której istniał wspomniany młyn. Mąż pani Mirosławy, Zygmunt Ryniec, to też były sołtys Zalesia Barcińskiego. Obecnie mieszkają w Barcinie. Jak nam opowiada były sołtys, historycznie tereny Zalesia obejmowały całą przestrzeń między Wojdalem w gminie Pakość a Wilkowem, czyli także po prawej stronie obecnej drogi wojewódzkiej nr 251, jadąc w kierunku Inowrocławia.

Wspomniany Feliks Ratajczak mieszkał vis a vis młyna z wiatrakiem. Mirosława Ryniec nie pamięta wiele. W czasach jej dzieciństwa młyn już nie funkcjonował. Wiatrak był wtedy pozbawiony łopatek. Początkowo był jeszcze wykorzystywany jako budynek gospodarczy, a później musiał zostać rozebrany.

Możemy więc opublikować w niniejszym tekście zdjęcie właścicieli wiatraka w Zalesiu Barcińskim, natomiast samego obiektu na zdjęciu nie posiadamy. Być może ktoś z czytelników takim zdjęciem dysponuje i zechciałby się podzielić z naszymi czytelnikami. Prawdopodobnie wiatrak w Zalesiu Barcińskim w czasach swojej świetności, a więc na początku XX w. mógł wyglądać podobnie, jak wiatrak Szybatki, który istniał w Żninie, przy wyjeździe w kierunku Janowca Wielkopolskiego. O tym obiekcie w Pałukach pisaliśmy kilkukrotnie.

Karol Gapiński, 7 II 2023