Wspólna obsługa oświaty

Żnin, Samorządowe Centrum Usług Wspólnych, szkoły, przedszkola
     Wspólna obsługa oświaty
     Radni Żnina na mocy uchwały utworzyli Samorządowe Centrum Usług Wspólnych. Będzie ono obsługiwało sprawy płacowo-kadrowe wszystkich szkół i przedszkoli, które są jednostkami organizacyjnymi gminy Żnin.

     Na ostatniej sesji Rady Miejskiej w Żninie przez radnych została podjęta uchwała o utworzeniu Samorządowego Centrum Usług Wspólnych. Instytucja ta będzie prowadziła dokumentację księgowo-finansową placówek oświatowych gminy Żnin. Dotychczas cała obsługa finansowo-księgowa szkół prowadzona jest w ramach struktury Urzędu Miejskiego. W jednostkach oświatowych nie ma zatrudnionych głównych księgowych. Wprowadzając pod głosowanie projekt uchwały o powołaniu SCUW burmistrz Żnina Robert Luchowski podkreślał, że taki krok jest dyktowany ustawą o finansach publicznych. Ta ustawa obliguje każdą jednostkę sektora finansów publicznych do prowadzenia księgowości przez pracownika tej jednostki, któremu kierownik powierzył obowiązki głównego księgowego. Centrum Usług Wspólnych scali obsługę księgową tych jednostek. Burmistrz zakłada, że w przyszłości obsługą księgową w ramach tego centrum mogą też zostać objęte instytucje kultury, dla których organem prowadzącym jest gmina Żnin: Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna, Muzeum Ziemi Pałuckiej i Żniński Dom Kultury. Także inne jednostki organizacyjne gminy mogłyby w przyszłości zostać objęte obsługą SCUW.
     Póki co jednak jednostkami obsługiwanymi przez to Centrum będą oba przedszkola miejskie, Zespół Szkół Publicznych nr 1, Szkoła Podstawowa nr 2 i Publiczne Gimnazjum nr 1 w Żninie oraz szkoły podstawowe w Januszkowie i Słębowie. Centrum poprowadzi sprawy kadrowo-płacowe pracowników tych jednostek, ich rachunkowość, sprawozdawczość finansową, budżetową i statystyczną, będzie prowadziło rozliczenia z ZUS i z Urzędem Skarbowym, a także sprawy związane z zamówieniami publicznymi w obsługiwanych placówkach.
     Uchwała powołująca SCUW została przez Radę Miejską w Żninie podjęta 16 głosami za, przy 5 wstrzymujących się od głosu. Siedzibą Centrum ma być Żnin, ale przyjęty statut nie określa dokładnego adresu. Wiele wskazuje na to, że może to będą pomieszczenia zwolnione przez Straż Miejską. Ale w toku dyskusji pojawiały się również i inne koncepcje. Na razie siedziba jest bez adresu. Nie wiemy też jeszcze, ile osób będzie zatrudnionych. Z pewnością będą to trzy osoby z finansów oświaty obecnie pracujące w strukturach Urzędu Miejskiego, a czy będzie potrzeba więcej, to dopiero pokaże przyszłość i zarządzenia, które wyda burmistrz. Centrum będzie działało od 1 lipca br., wtedy rozpocznie się przenoszenie całej obsługi do tej nowej jednostki.
     Na spotkaniu z dziennikarzami przed uchwałą powołującą SCUW burmistrz Robert Luchowski podkreślił, że ruch ten jest analogiczny do tego, jaki wcześniej zrobiła Rada Powiatu powołując Powiatowy Zespół Oświaty jako jednostkę organizacyjną starostwa scalającą finanse oświaty.
     Tymczasem otrzymaliśmy informacje, w których poddawano w wątpliwość zasadność powoływania SCUW w gminach takiej wielkości, jak Żnin.
     - Na zlecenie Urzędu Miejskiego w Żninie pan Tomasz Wojtania, ekspert z Platformy Edukacyjnej prowadził szkolenia w sprawie SCUW i kilkakrotnie zaznaczał, że w tak małym mieście, jakim jest Żnin, nie wprowadza się takiego Centrum, ponieważ jest to nieopłacalne i nie ma do tego merytorycznych przesłanek. Ten ekspert był zdziwiony, gdy na swoje pytanie: „czy zostały przeprowadzone symulacje kosztów takiej zmiany“ usłyszał od pani skarbnik, że nie, ale może później się je zrobi. Ekspert mówił, że nie należy w takim Centrum brać pod uwagę jednostek kultury, ponieważ dyrektorzy takich jednostek złamią obowiązujące prawo, gdyż jednostki kultury muszą prowadzić niezależną księgowość w swoich siedzibach - sygnalizowała nasza informatorka.
     Skontaktowaliśmy się z ekspertem Platformy Edukacyjnej, który zaprzeczył, że poddawał w wątpliwość zasadność tworzenia Samorządowego Centrum Usług Wspólnych w takiej gminie, jak Żnin. - SCUW to kompetencja organu stanowiącego. Moje szkolenie zostało panu błędnie przedstawione. Nawet w małych jednostkach samorządu terytorialnego SCUW mają sens ekonomiczny - przekazał Tomasz Wojtania.
     Informację o uwarunkowaniach formalnoprawnych oraz uzasadnienie dla otwarcia Samorządowego Centrum Usług Wspólnych przygotował dla nas także Dawid Kolasa, rzecznik prasowy Urzędu Miejskiego w Żninie.
     - Obecnie, jak i poprzednio, funkcjonująca w gminie Żnin forma obsługi finansowej jednostek oświatowych stoi w sprzeczności z ustawą o rachunkowości i ustawą o finansach publicznych. Przepisy te przewidują, że w jednostkach budżetowych ma być zatrudniony główny księgowy, który dokonuje kontroli wstępnej operacji gospodarczych oraz sporządza sprawozdania jednostkowe. Gmina Żnin, jako organ prowadzący, realizuje natomiast czynności nadzorcze i kontrolne. W gminie Żnin mamy do czynienia z sytuacją, w której skarbnik gminy sporządza sprawozdania jednostkowe oraz zatwierdza sprawozdania zbiorcze. Tym samym zachodzi kolizja w wykonywaniu obowiązków głównego księgowego budżetu oraz głównego księgowego jednostek oświatowych. Po uruchomieniu Centrum Usług Wspólnych obsługa księgowa jednostek oświatowych, dla których organem prowadzącym jest gmina Żnin, wykonywana będzie przez Centrum, dzięki czemu usunięte zostaną zakłócenia w procesie wykonywania czynności kontrolnych i nadzorczych - poinformował Dawid Kolasa.
     Rzecznik ratusza podkreślił, że należy wyraźnie rozróżnić kwestie prowadzenia obsługi administracyjno-organizacyjno-finansowej jednostki budżetowej (np. placówki oświatowej), a obsługę samorządowej instytucji kultury, która z chwilą wpisania do rejestru prowadzonego przez burmistrza nabywa osobowość prawną.
     Uchwała o samorządzie gminnym określa - zdaniem rzecznika ratusza w Żninie - wyraźnie, jakim podmiotom i na jakich zasadach gmina może zapewnić wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i organizacyjną (art. 10a i 10b ustawy). W przypadku jednostek budżetowych, do których zaliczają się placówki oświatowe, zakres obsługi określa uchwała Rady Miejskiej. Jeśli zaś chodzi o gminne instytucje kultury, to forma i zakres wspólnej obsługi ujęte są w treści porozumienia pomiędzy tymi podmiotami a jednostką prowadzącą ich obsługę. Utworzenie Centrum Usług Wspólnych ma za zadanie przede wszystkim unormowanie rozwiązań formalnoprawnych w obszarze obsługi finansowo-księgowej jednostek oświatowych.
     - Zarzut niedokonania przez skarbnika gminy Żnin symulacji kosztów zmiany systemu obsługi księgowej jednostek oświatowych jest nietrafiony. Powołanie SCUW było poprzedzone stosowną analizą finansową, która została przedstawiona na komisjach resortowych organu stanowiącego gminy Żnin. Wielkość miasta nie może być przywoływana jako argument przeciwko powołaniu jednostki, która wprowadza unormowania w zakresie przepisów wynikających z ustaw. Tym niemniej, miastem o porównywalnej wielkości i zbliżonej strukturze organizacyjnej jest Nakło nad Notecią. Funkcjonuje tam Zespół Obsługi Oświaty i Rekreacji. W innych miastach powiatowych naszego województwa również funkcjonują jednostki zajmujące się obsługą oświaty: w Sępólnie Krajeńskim Zakład Obsługi Oświaty Samorządowej, w Tucholi Gminny Zespół Oświatowy, w Mogilnie Zespół Obsługi Szkół i Przedszkoli. Odpowiadając zatem na pańskie pytanie: praktyka oraz doświadczenia gmin podobnych do naszej gminy wielkością i liczbą instytucji, a także konieczność wprowadzenia unormowania w zakresie przepisów ustawy o systemie oświaty, ustawy prawo zamówień publicznych, ustawy o rachunkowości oraz ustawy o finansach publicznych zdecydowanie potwierdzają konieczność i uzasadnienie powstania jednostki budżetowej pod nazwą Samorządowe Centrum Usług Wspólnych w Żninie - zakończył Dawid Kolasa.

Karol Gapiński
Pałuki nr 1261 (15/2016)

Przejdź do forum.