Wzmocnić i poprawić

Program Rewitalizacji Gminy na lata 2010-2016 nie został wykonany w pełni. W nowym dokumencie ma znaleźć się kilka niezrealizowanych zagadnień z terenu Kcyni oraz nowe działania w Grocholinie, Smoguleckiej Wsi, Siernikach i Tupadłach.

     15 lutego w Urzędzie Miejskim w Kcyni odbyła się debata dotycząca Gminnego Programu Rewitalizacji. Na spotkanie zostali zaproszeni radni Rady Miejskiej, sołtysi z obszaru rewitalizacji, przedstawiciele organizacji pozarządowych, przedsiębiorcy i mieszkańcy.
     Spotkanie otworzył burmistrz Kcyni Marek Szaruga, który powitał mieszkańców i oddał głos Arlecie Ciarczyńskiej reprezentującej Dolnośląskie Centrum Rozwoju - wykonawcę dokumentu. Arleta Ciarczyńska przedstawiła założenia programu, podstawowe problemy społeczne gminy Kcynia, cele rewitalizacji i jej obszary.
     Mieszkańcy otrzymali materiały informacyjne, które wyjaśniały zagadnienia związane z rewitalizacją. W toku dyskusji mieszkańcy zwracali uwagę na wiele zagadnień związanych z planowanymi działaniami. - Wiele miejsca poświęcono działaniom miękkim, które zostały zaplanowane w miejscowościach objętych rewitalizacją: Grocholinie, Smoguleckiej Wsi, Siernikach i Tupadłach. Przedstawiciele organizacji pozarządowych, na co dzień organizujący wiele wydarzeń, dzielili się swoimi obawami, wskazywali na podstawowe przyczyny ryzyka: niski stopień aktywności społecznej mieszkańców gminy i niechęć do uczestnictwa w działaniach kulturalnych czy aktywizacyjnych, organizowanych do tej pory - informuje Justyna Makarewicz z kcyńskiego ratusza.
     W miejscowościach Elizewo, Głogowiniec, Grocholin, Sierniki, Smogulecka Wieś, Tupadły, Ujazd oraz na Osiedlu nr 2 w Kcyni wykazano występowanie stanu kryzysowego spowodowanego koncentracją negatywnych zjawisk przede wszystkim w sferze społecznej, zwłaszcza w zakresie wysokiego poziomu bezrobocia, ubóstwa oraz wysokiego poziomu przestępczości. Obszary te stanowiły zatem podstawę do wyznaczania w gminie obszarów rewitalizacji.
     W związku z powyższym oraz w wyniku konsultacji społecznych przeprowadzonych w gminie zdecydowano, iż obszarami poddanymi procesom rewitalizacji będą wsie Grocholin, Sierniki, Tupadły i Smogulecka Wieś, a na obszarze miasta Osiedle nr 2.
     Tereny objęte rewitalizacją zamieszkuje 3.120 osób: - Grocholin - 434, Sierniki - 143, Smogulecka Wieś - 188, Tupadły - 285, Osiedle nr 2 - 2.070 - co stanowi 23,08% ludności gminy, a ich powierzchnia wynosi 0,45% (132,57 ha) powierzchni gminy Kcynia.
     Wszystkie te obszary wykazują znaczny udział osób starszych, nieaktywnych zawodowo. Udział bezrobotnych w wieku produkcyjnym najwyższy jest w Grocholinie i na Osiedlu nr 2 Kcyni. Na wszystkich rewitalizowanych obszarach odnotowano wysoki udział osób długotrwale bezrobotnych. Analizując udział osób korzystających z pomocy społecznej ze względu na ubóstwo, najgorzej sytuacja wygląda w Grocholinie i na Osiedlu nr 2. Wszystkie obszary charakteryzują się również wysoką liczbą tzw. niebieskich kart, które informują o przemocy w rodzinach. Wskaźnik ten jest skorelowany z liczbą przestępstw kryminalnych popełnianych na danym terenie.
     Rewitalizacja ma przede wszystkim przyczynić się do wzrostu aktywności społecznej i ożywienia społecznego, a pośrednio także do zmniejszenia ubóstwa i wykluczenia społecznego. Celem jest wzmocnienie spójności społecznej i poprawa stanu przestrzeni i infrastruktury publicznej.
     W programie rewitalizacji zaproponowano szereg przedsięwzięć oraz projektów rewitalizacyjnych. W żadnym wypadku działania nie będą prowadzone poza obszarem rewitalizacji. Realizację projektów miękkich zaplanowano w budynkach zlokalizowanych w miejscowościach objętych rewitalizacją. Jedynie w przypadku projektu Moda na sukces skierowanego do mieszkańców Grocholina i Siernik, mieszkańcy Siernik korzystać będą ze świetlicy wiejskiej w Grocholinie. Projekty uzupełniające związane z tworzeniem izby pamięci, realizacją inicjatyw promujących lokalną historię czy adaptacji budynku po dawnym kinie zlokalizowane są na terenie Osiedla nr 2, jednak korzystać z nich będą mogli wszyscy mieszkańcy gminy.
     Zaplanowano przedsięwzięcia i projekty rewitalizacyjne o charakterze podstawowym i uzupełniającym. Wszelkie działania inwestycyjne mają pełnić rolę służebną wobec przedsięwzięć społecznych. Ponieważ w większości obszarów wiejskich będących obszarami rewitalizacji istnieje już infrastruktura społeczna w postaci świetlic wiejskich, na liście przedsięwzięć podstawowych znalazło się tylko jedno o charakterze infrastrukturalnym. Dotyczy ono remontu świetlicy wiejskiej w Smoguleckiej Wsi, która ze względu na bardzo zły stan techniczny i braki w wyposażeniu nie może być wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem.
     Za wdrażanie projektów i przedsięwzięć rewitalizacyjnych odpowiedzialny jest przede wszystkim burmistrz Kcyni. Projekty miękkie zostały również zgłoszone przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kcyni oraz Zarząd Osiedla nr 2 w Kcyni i nie wyklucza się włączenia jako ich wykonawców także organizacji pozarządowych czy lokalnych liderów. Zwłaszcza prawdopodobne jest to na terenach wiejskich, gdzie mieszkańcy w dużej mierze sami organizują życie społeczne i kulturalne. Lokalne stowarzyszenia zajmujące się pielęgnowaniem tradycji przede wszystkim realizować mogą działania z tej sfery. Duże wsparcie stanowić będzie także Gminne Centrum Kultury i Biblioteki, które wspierać może M-GOPS na etapie organizacji imprez, pikników, tj. przy konkretnych projektach. Jednak to gmina i Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej będą liderami realizowanych projektów i przedsięwzięć, koordynując wszystkie związane z nimi działania.
     Wśród głównych projektów i przedsięwzięć rewitalizacji w Grocholinie i Siernikach proponowane jest działanie Moda na sukces. Projekt ten obejmuje organizację poradnictwa zawodowego, psychologicznego, rodzinnego oraz odnoszącego się do rozwiązywania problemów uzależnień i przemocy w rodzinie. Powołany zostać ma animator kultury inicjujący i koordynujący działania z zakresu profilaktyki społecznej. W ramach animacji społeczno-kulturalnej przewiduje się zajęcia ruchowe, pikniki rodzinne, imprezy integracyjne czy projekcje filmów.
     W Tupadłach przewidziany został animator kultury w świetlicy. W ramach zajęć prowadzonych dla różnych grup zajmować się będzie organizacją warsztatów i spotkań tematycznych dla mieszkańców.
     W Smoguleckiej Wsi zaproponowano program Bliżej wsi, bliżej ciebie, który polega na inicjowaniu grup samopomocy w ramach tworzonego Klubu Samopomocy. Grupy te zaprojektowane będą na zaspokajanie potrzeb własnych oraz społeczności, w której funkcjonują. W Smoguleckiej Wsi zaplanowano też remont i adaptację budynku świetlicy na cele społeczne.
     W Kcyni mówiono o utworzeniu muzeum czy izby pamięci poświęconej rejonowi pałuckiemu, ziemi kcyńskiej, profesorowi Janowi Czochralskiemu, o zajęciach dydaktycznych poświęconych historii, organizacji wystaw. W parku planuje się rewitalizację w zakresie przebiegu alejek, nowych nasadzeń, oświetlenia. Mowa też o przywróceniu historycznego wyglądu najstarszych ulic miasta. Tu myśli się o stworzeniu księgi standardów, która określałaby wygląd fasad kamienic, szyldów i witryn sklepowych na Osiedlu nr 2.
     Projekt zakłada też kształcenie w zakresie języka angielskiego dla dzieci od poziomu przedszkolnego. Zakłada się również zwiększeniu liczby dzieci objętych opieką przedszkolną, wzmocnienie spójności społecznej, poprawę stanu przestrzeni infrastruktury publicznej. Założeniem programu jest również adaptacja kina na salę audytoryjną i widowiskowo-kinową.
     W Lokalnym Programie Rewitalizacji Miejscowości Kcynia na lata 2010-2016 zapisano, że procesy rewitalizacji powinny objąć znaczną część miasta, w tym przede wszystkim ul. Libelta, Ogrodową, Rynek, 22 Stycznia (znajdujące się tam tzw. glinianki). Zasadniczym celem rewitalizacji była poprawa stanu infrastruktury technicznej (w szczególności drogowej) na terenie miasta Kcynia, co miało się przełożyć na poprawę warunków inwestowania, rozwoju gospodarczego i społecznego, warunków życia mieszkańców, przyciągnięcie turystów i inwestorów. Zaprojektowane zadania, które miały realizować ten cel, to m.in. rewitalizacja Rynku, przebudowa ciągu pieszo-jezdnego przy ul. Libelta i Ogrodowej, sale widowiskowe i wystawowe oraz izba muzealna, budowa centrum społeczno-kulturalnego w parku miejskim, budowa centrum sportowo-rozrywkowego oraz remonty ulic. Do tej pory udało się przebudować ciąg pieszo-jezdny, wyremontować część ulic w Kcyni, zrewitalizowano Rynek. Część parku miejskiego została zagospodarowana na skate-park. Pozostałe projekty nie zostały zrealizowane, więc do nowego dokumentu przeniesiono projekt związany z utworzeniem sal widowiskowo-wystawowych oraz stworzeniem muzeum lub izby pamięci. Przewidziano również rewitalizację parku miejskiego.

Sylwia Wysocka
Pałuki nr 1306 (8/2017)