Zasiłek macierzyński dla mamy i taty

     Zasiłek macierzyński dla mamy i taty
     Mama, która po urodzeniu dziecka korzysta z urlopu macierzyńskiego i tata na urlopie ojcowskim mają prawo do zasiłku macierzyńskiego przez cały okres opieki nad dzieckiem. Aby rodzice otrzymali zasiłek, muszą być ubezpieczeni w ZUS.

     Kiedy mama na zasiłku
     Zasiłek macierzyński przysługuje mamie, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w czasie urlopu wychowawczego urodziła dziecko. Prawo do świadczenia nabywa też mama, która przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10 roku życia i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia albo przyjęła je na wychowanie w ramach rodziny zastępczej nie zawodowej.
     Również urodzenie dziecka po ustaniu zatrudnienia nie wyklucza prawa do zasiłku. Mama otrzyma macierzyński, jeżeli ubezpieczenie chorobowe ustało w okresie ciąży wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z naruszeniem przepisów prawa stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.
     Prawo do świadczenia ma też pracownica zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony, na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, z którą umowa o pracę została przedłużona do dnia porodu.
     Tata na macierzyńskim
     Matka dziecka po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej 14 tygodni po porodzie może zrezygnować z dalszego pobierania świadczenia i wcześniej wrócić do pracy. Wówczas pozostały okres uprawniający do zasiłku może wykorzystać ubezpieczony ojciec dziecka.
     Gdy mama po ośmiotygodniowym okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, wymaga opieki szpitalnej, może przerwać pobieranie świadczenia. Wtedy ubezpieczony - ojciec dziecka ma prawo do części zasiłku odpowiadającej okresowi pobytu matki dziecka w szpitalu. Należy jednak pamiętać, że łączny wymiar zasiłku macierzyńskiego wykorzystanego przez matkę i ojca dziecka nie może przekraczać wymiaru określonego przepisami Kodeksu pracy.
     W razie śmierci ubezpieczonej lub porzucenia przez nią dziecka zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu tacie lub innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, jeżeli przerwą zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
     Powyższe zasady dotyczące uprawnień ojców do zasiłku macierzyńskiego mają zastosowanie również w przypadku ubezpieczonych, którzy przyjęli dziecko na wychowanie.
     Jak długo na macierzyńskim
     Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego wynosi 20 tygodni (140 dni) w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie lub przyjęcia jednego dziecka na wychowanie, a 31 tygodni (217 dni) gdy urodzą się bliźnięta lub rodzice przyjmą na wychowanie jednocześnie dwoje dzieci. Okres ten wzrasta o dwa tygodnie w przypadku narodzin trojaczków lub jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci na wychowanie, a o kolejne dwa, gdy urodzi się czwórka dzieci przy jednym porodzie lub jednocześnie przyjętych zostanie czworo dzieci na wychowanie. Zasiłek przysługuje najdłużej przez 37 tygodni (259 dni), jeżeli przy jednym porodzie urodzi się pięcioro i więcej dzieci lub rodzice przyjmą na wychowanie piątkę i więcej dzieci.
     Zasiłek za dodatkowy urlop
     Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego matka dziecka może skorzystać z dodatkowego urlopu lub wrócić do pracy. Obecnie dodatkowy urlop macierzyński przysługuje w wymiarze 4 tygodni, jeżeli ubezpieczona urodziła jedno dziecko, a wymiarze 6 tygodni, gdy w trakcie porodu urodziła więcej dzieci. W tym samym wymiarze dodatkowy urlop przysługuje mamie, która przyjęła dziecko na wychowanie.
     Z dodatkowego urlopu macierzyńskiego może skorzystać również ubezpieczony ojciec dziecka. Jest to możliwe wówczas, gdy mama po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego zrezygnowała z pozostałej jego części na rzecz ojca dziecka. Tata uzyska dodatkowy urlop macierzyński także wówczas, gdy matka wykorzystała cały urlop macierzyński. Na tych samych zasadach z dodatkowego urlopu może skorzystać ubezpieczony ojciec, który przyjął dziecko na wychowanie.
     Bez względu na to czy z dodatkowego urlopu macierzyńskiego korzysta matka czy ojciec dziecka, za ten czas spędzony z dzieckiem przysługuje im zasiłek macierzyński.
     Urlop ojcowski z zasiłkiem macierzyńskim
     Również urlop ojcowski uprawnia do zasiłku macierzyńskiego. Aktualnie ubezpieczony tata ma prawo do dwóch tygodni tego urlopu. Może z niego skorzystać w pierwszym roku życia dziecka, a w sytuacji przysposobienia dziecka przed upływem 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu w tej sprawie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 lat lub 10 roku życia, w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego.

Alina Szałkowska
rzecznik prasowy ZUS
oddział w Bydgoszczy