2015, Medal Marszałka dla Dominika Księskiego

Uhonorowani Medalami Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Część z nich odebrała swoje odznaczenia już wcześniej, stąd na zdjęciu wykonanym podczas niedzielnej uroczystości nie wszyscy z nich trzymają w dłoniach medale przyznane przez marszałka. fot. Karol Gapiński

Uroczystość w hotelu Martina
     Medale za walkę o wolność
     Zakładali na Pałukach struktury Solidarności na początku lat osiemdziesiątych, później drukowali, przechowywali i kolportowali ulotki i ukrywali poszukiwanego przez SB opozycjonistę z Bydgoszczy. W niedzielę, ponad trzy dekady później, odebrali Medale Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego na uroczystości w Żninie.

     13 grudnia przypadła 34. rocznica wprowadzenia stanu wojennego. Ale nie tylko to tragiczne w historii Polski wydarzenie wspominano podczas uroczystości w hotelu Martina w Żninie. Otóż w tym roku przypadła także 35. rocznica podpisania Porozumień Sierpniowych, które zapoczątkowały w Polsce przemiany wolnościowe.
     Medale Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis przyznane 8 zasłużonym działaczom antypeerelowskiej opozycji wręczył Piotr Całbecki. Są to najwyższe odznaczenia, jakie przyznaje marszałek województwa.

Uhonorowani Medalami Solidarności fot. Karol Gapiński

     Alojzy Kaczmarek mieszka w Rogowie. Jest pierwszym z ośmiu uhonorowanych w niedzielę przez marszałka województwa za działalność opozycyjną w latach osiemdziesiątych na terenie Pałuk. Alojzy Kaczmarek to współzałożyciel struktur Solidarności w swojej gminie, uczestnik I wielkiej manifestacji rolników w Bydgoszczy w lutym 1981 r. Od początku 1982 organizował i uczestniczył w tajnych spotkaniach struktur podziemnych, zajmował się kolportażem ulotek propagandowych. Współpracował z Andrzejem Wybrańskim. W czasie trwania stanu wojennego wspomagał rodziny osób internowanych. Obecnie jako emeryt jest działaczem LKS Rogowo. Odznaczony został wcześniej Brązowym Krzyżem Zasługi oraz dwa razy (1991 i 2007) Złotym Krzyżem Zasługi przyznanym przez Prezydenta RP.

     Bogdan Zieliński też mieszka w Rogowie i był współzałożycielem struktur solidarnościowych w swojej gminie oraz uczestnikiem I wielkiej manifestacji rolników w Bydgoszczy w lutym 1981 r. Podobnie jak Alojzy Kaczmarek od początku 1982 organizował i uczestniczył w tajnych spotkaniach struktur podziemnych, zajmował się kolportażem ulotek propagandowych. Współpracował z Andrzejem Wybrańskim. Za działalność związkową w latach 80. był wywożony i przesłuchiwany przez milicję. Wspólnie z kolegami wspomagał rodziny internowanych. Po roku 1989 aktywnie włączył się w budowę struktur Solidarności. W 2000 r. odznaczony został Medalem Solidarności XX-lecia Związku.

     Następny z uhonorowanych to Dominik Księski ze Żnina. W latach 80. współpracował z Andrzejem Wybrańskim w Solidarności Nauczycielskiej, zajmował się drukiem i kolportażem prasy podziemnej, ulotek i książek. W latach 1983-1984 kierował tajną drukarnią, funkcjonującą u Anny i Bronisława Gilów w Wenecji.

     Bronisław Gil mieszka w Wenecji. Był założycielem i przewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność przy ZSMP Bydgoszcz w 1980 r. Za działalność związkową jako jedyny został zwolniony z pracy w 1981 r. W latach 80. działał w konspiracyjnych strukturach Solidarności. Ukrywał w swoim domu działacza Piotra Badowskiego, był podziemnym drukarzem. Zajmował się również przechowywaniem i kolportażem podziemnych ulotek, czasopism i broszur. Uczestniczył w tajnych spotkaniach.

     W ukrywanie Piotra Badowskiego i funkcjonowanie tajnej drukarni w Wenecji była też zaangażowana żona Bronisława Henryka Gila Anna Gil. Tak samo zajmowała się przechowywaniem i kolportażem podziemnych ulotek, czasopism i broszur. Uczestniczyła w tajnych spotkaniach. Była łącznikiem pomiędzy obsługującymi bibułę. Zajmowała się zaopatrzeniem materiałowym oraz organizacją zaplecza gospodarczego.
     Piotr Badowski mieszka w Bydgoszczy. Od początku 1982 roku jako pracownik zakładu przemysłu odzieżowego Modus prowadził w domu tajną drukarnię czasopism, broszur i ulotek podziemnych. Parokrotnie był przesłuchiwany. Uciekł z domu przed funkcjonariuszami Służby Bezpieczeństwa przybyłymi z nakazem aresztowania za działalność związkową. 17 razy zmieniał miejsce ukrywania się w Bydgoszczy, Więcborku, Toruniu, Grudziądzu i Żninie. Stanowił najsilniejsze ogniwo podziemnej drukarni w Wenecji, długi czas był jej głównym drukarzem.

     Alojzy Grochowalski z Chomiąży Szlacheckiej to z kolei współzałożyciel struktur Solidarności Rolników Indywidualnych w gminie Gąsawa, uczestnik wielu akcji i manifestacji w tym I wielkiej manifestacji rolników w Bydgoszczy w lutym 1981 r. Był również uczestnikiem I Krajowego Zjazdu Rolników NSZZ w Poznaniu (marzec 1981) i uczestnikiem marcowego Porozumienia Bydgoskiego w 1981 r. oraz założycielem biur gminnych związku (maj 1981). Od początku 1982 r. organizował i uczestniczył w tajnych spotkaniach struktur podziemnych, zajmował się kolportażem ulotek propagandowych. Do 1989 pełnił funkcję przewodniczącego Zarządu Gminnego NSZZRI Solidarność.

     Ksiądz Ryszard Józef Kwiatkowski obecnie mieszka w Gnieźnie, a był m.in. proboszczem parafii w Otłoczynie (1980-1982) i od 1982 proboszczem parafii św. Mikołaja w Gąsawie. 19 sierpnia 1980 roku pomagał poszkodowanym w katastrofie kolejowej w Brzozie koło Torunia. Po katastrofie doprowadził do postawienia krzyża i pomnika przy torach kolejowych w Brzozie. Od 1982 roku, już jako proboszcz w Gąsawie, wplatał w kazania treści patriotyczno-opozycyjne. Na msze wysyłani byli funkcjonariusze SB, którzy nagrywali i pisali skargi do prymasa w Gnieźnie. W 1986 roku we współpracy z Prymasowskim Komitetem Osób Pozbawionych Wolności i ich Rodzin przy Bazylice Wincentego à Paulo w Bydgoszczy i Kościoła pw. Świętych Polskich Braci Męczenników w Bydgoszczy zorganizował przy gąsawskiej parafii Niezależne Koło Chrześcijańskie dla dzieci z rodzin pozbawionych pracy za działalność w Solidarności. W organizowanych koloniach co roku w latach 1986-1990 uczestniczyło około 90 dzieci. Ksiądz Ryszard Kwiatkowski inicjował akcje patriotyczno-kulturalne.
     W związku z przypadającą w tym roku 34. rocznicą wprowadzenia stanu wojennego Zarząd Regionu Bydgoskiego NSZZ Solidarność po pozytywnej opinii Kapituły postanowił uhonorować 13 osób z terenu powiatu żnińskiego Medalami Solidarności Zasłużony dla Regionu Bydgoskiego. Podczas niedzielnej uroczystości uhonorowani tymi medalami zostali: Andrzej Bartkowiak (obecnie mieszka w Rawiczu, ale uhonorowany za działalność w Żninie), Roman Bembnista - Janowiec, Violetta Chrzanowska - Żnin, Stanisław Cieślak, Janina Gniadzik, Władysław Jakubiak - wszyscy z Janowca, Sławomir Kołodziejczak - Piechcin, Eugeniusz Mikołajczak i Andrzej Witkowski - obydwaj Janowiec, Andrzej Orzechowski, Benedykt Staniszewski, Bernard Starczewski oraz Tomasz Wysocki - wszyscy ze Żnina. Ponadto listy gratulacyjne działaczom wręczali przedstawiciele władz samorządowych powiatu i gmin, na terenie których działały lub działają nadal uhonorowane osoby.
     W tym roku minęła 35. rocznica podpisania Porozumień Sierpniowych. Z tej okazji zarówno Medale Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, jak i Medale Solidarności były przyznawane nie tylko 13 grudnia, ale i w poprzednich miesiącach. Mariusz Kolasiński, przewodniczący Oddziału Żnińskiego NSZZ Solidarność, zadbał o to, ażeby nazwiska tych osób zostały wyczytane także podczas uroczystości 13 grudnia. Ci wcześniej uhonorowani dołączyli zatem do tych, którzy Medale Solidarności odebrali w niedzielę w hotelu Martina. Medale Solidarności przyznano za działalność na przestrzeni 35 lat. Uhonorowani zostali działający w opozycji, ale także w wolnej Polsce w strukturach związku zawodowego.
     I tak 30 sierpnia w Toruniu Medale Marszałka otrzymali: Edmund Bolewski, Krzysztof Kosmowski, Benedykt Staniszewski, Karol Stawniak i Bernard Zwolenkiewicz - wszyscy ze Żnina.
     Medale Solidarności zasłużony dla Regionu Oddziału Żnińskiego otrzymali 4 września w Przysieku: Jerzy Buczkowski, Krzysztof Kosmowski, Zofia Turzyńska - wszyscy ze Żnina, Ryszard Olszak i Ryszard Stanisławski - obaj z Barcina oraz Wacław Cholewiński - Janowiec.
     Więcej zdjęć w naszej galerii, a film w zakładce Filmy.

Karol Gapiński
Pałuki nr 1244 (50/2015)