Akcja Katolicka

Ojciec Święty Jan Paweł II w styczniu 1993 r. wezwał polskich biskupów do reaktywowania w Polsce działalności Akcji Katolickiej. Przy tej okazji przypominamy pokrótce kilka faktów z przedwojennego okresu działalności tej organizacji.

    Akcja Katolicka - organizacja religijno-społeczna katolickiego laikatu działająca na rzecz ewangelizacji społeczeństwa - została założona przez Ojca Świętego Piusa XI w 1922 r. jako apostolstwo świeckich. W Polsce Akcję Katolicką założono w 1930 r. Celem jej było pogłębianie życia religijno-moralnego katolików, pobudzenie ich do aktywnej działalności społeczno-religijnej oraz przeciwdziałanie procesowi laicyzacji.  
Opierała się na czterech - dziś powiedzielibyśmy - nogach, którymi były: Katolicki Związek Kobiet, Katolicki Związek Mężczyzn, Katolicki Związek Młodzieży Żeńskiej i Katolicki Związek Młodzieży Męskiej. W 1936 r. organizacje te zrzeszały w Polsce ponad pół miliona osób. Po II wojnie światowej Akcji Katolickiej w Polsce nie  pozwolono wznowić działalności.  

    Akcja Katolicka w przedwojennej Kcyni

    Powstała prawdopodobnie w połowie lat trzydziestych. Wiadomo, że 25.10.1936 r. urządzała już obchody Święta Chrystusa Króla. Opiekunem Parafialnej Akcji Katolickiej (PAK) do 1939 r. był proboszcz kcyński ks. Paweł Pękacki.
    W 1938 r. zarząd parafialnej Akcji Katolickiej (PAK) stanowili: prezes Wacław Nowak (kupiec), sekretarz Cyryla Grabiszewska (Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej), skarbnik Stefan Muszyński (Katolickie Stowarzyszenie Robotników Polskich), członek Emil Jurczyk (kierownik Szkoły Powszechnej). W skład kcyńskiej PAK wchodziły: Katolickie Stowarzyszenie Mężczyzn (prezes Stanisław Jedwabny, lekarz); Katolickie Stowarzyszenie Kobiet (prezes Kiwerska - dziedziczka Szczepic); Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej (prezes Marian Makowski);  Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej (prezes Cyryla Grabiszewska).
Natomiast jako organizacje pomocnicze weszły: Towarzystwo Pań Św. Wincentego a Paulo (prezes Złotowiczowa, żona właściciela cegielni); Stowarzyszenie Bractwa Różańca Świętego (prezes Zrzędowski z Tupadły); Bractwo św. Józefa (prezes Józef Paszkiewicz); katolickie Stowarzyszenie Robotników Polskich (prezes Stefan Muszyński); Włościanki (prezes Jedwabna), Towarzystwo Ziemian (prezes Gburczyk z Rozstrzębowa); chór kościelny (prezes Edmund Paszkiewicz).
    Od czerwca 1939 r. kcyńska PAK wzorem innych miast pałuckich czyniła starania (m.in. zbiórki pieniężne) w sprawie budowy Domu Katolickiego. Plany te przerwał wybuch wojny.

JÓZEF MAROSZ
Pałuki nr 104 (6/1994)