3 radnych z Łabiszyna, 4 radnych zBarcina: zmiana okręgów wyborczych w Powiecie Żnińskim

Komisarz Wyborczy zatwierdził zmianę okręgów wyborczych w najbliższych wyborach do Rady Powiatu Żnińskiego, jakie mają się odbyć 7 i 21 kwietnia 2024 roku - tydzień po Wielkanocy. Przedstawiamy poniżej artykuł na ten temat, krytykę tej decyzji, autorstwa Dominika Księskiego i odpowiedź starosty na krytykę.

3 radnych z Łabiszyna, 4 radnych z Barcina

Starosta żniński pozytywnie zaopiniował propozycję komisarza wyborczego w sprawie ustalenia okręgów wyborczych w najbliższych wyborach do Rady Powiatu. Te mają się odbyć w 7 kwietnia (pierwsza tura) i 21 kwietnia. Po raz pierwszy gmina Łabiszyn będzie miała własny, odrębny od Barcina okręg wyborczy.

Z końcem ub.r. do starosty żnińskiego Zbigniewa Jaszczuka wpłynęło pismo od komisarza wyborczego w Bydgoszczy z propozycją okręgów wyborczych do Rady Powiatu w Żninie w wyborach samorządowych 2024 r. Prawdopodobnie odbędą się one w kwietniu, ale żadnej oficjalnej decyzji w tej sprawie jeszcze nie ma. Mówi się, że będzie to pierwsza niedziela po Wielkanocy, a więc 7 kwietnia, ale pojawia się w spekulacjach także termin 14 kwietnia.

W poprzednich wyborach mieliśmy do Rady Powiatu w Żninie 3 okręgi wyborcze. Jeden obejmował gminę Żnin i mandat uzyskało z niego 6 radnych. Podobnie 6 mandatów było przeznaczonych dla okręgu, który tworzyły trzy gminy: Janowiec Wielkopolski, Gąsawa i Rogowo. Natomiast 7 mandatów miał okręg, który tworzyły gminy Barcin i Łabiszyn.

Jak wyjaśnia starosta żniński, w Polsce jest najczęściej tak, że dana gmina w wyborach do Rady Powiatu stanowi samodzielny okręg. Jednak obowiązuje przelicznik demograficzny. Jeśli w danej gminie brakuje wystarczającej liczby mieszkańców, by ustalić dla niej co najmniej 3 mandaty, to wówczas gminy należy połączyć we wspólne okręgi. I tak było i będzie w powiecie żnińskim, ale nieco inaczej, niż dotychczas.

Otóż w gminie Janowiec Wielkopolski nadal nie ma wystarczającej liczby mieszkańców, by ustalić dla niej 3 mandaty. Zresztą szanse na to były jeszcze mniejsze, niż podczas poprzednich wyborów, bo liczba ludności w gminie Janowiec Wielkopolski jeszcze spadła. Tym bardziej nie mają wystarczającej liczby mieszkańców gminy Rogowo i Gąsawa. Dlatego  będą nadal wszystkie te trzy gminy w jednym okręgu.

W gminie Żnin liczba ludności nadal nie jest wystarczająca, by mogło ją reprezentować w Radzie Powiatu w Żninie 7 osób, jak było w początkowych kadencjach tego samorządu.

Natomiast w gminie Łabiszyn liczba ludności rośnie dzięki temu, że jest ona traktowana przez bydgoszczan jako ich sypialnia. Stąd zainteresowanie nowych osadników kupowaniem działek właśnie w gminie Łabiszyn. Liczba ludności wzrosła tam na tyle, że osiągnięty został współczynnik demograficzny gwarantujący 3 mandaty, a więc odrębny, własny okręg wyborczy. Już nie z Barcinem. Według propozycji komisarza - mieszkańcy z okręgu łabiszyńskiego wybiorą 3 radnych, a barcińskiego - 4 radnych Rady Powiatu w Żninie. Do tej pory Łabiszyn nigdy nie miał odrębnego okręgu. Zaznaczmy jednak, że póki co jesteśmy dopiero na etapie propozycji komisarza wyborczego pozytywnie zaopiniowanej przez starostę, a jak będzie w ostateczności, to zdecyduje komisarz.

Co to oznacza dla przyszłych komitetów wyborczych? Będą miały możliwość zwiększenia maksymalnej obsady kandydatów na swoich listach. Otóż komitety mogą zgłaszać w każdym okręgu na swojej liście tylu kandydatów, ile jest przewidzianych mandatów plus dwa. Czyli, gdyby obowiązywał wspólny okręg barcińsko-łabiszyński, kandydatów jeden komitet mógłby zgłosić maksymalnie 9. Teraz zaś będzie mógł zgłosić ich maksymalnie 5 w okręgu łabiszyńskim i 6 okręgu barcińskim - czyli razem: jedenastu. Starosta 2 stycznia pozytywnie zaopiniował propozycję komisarza wyborczego.

Starostę Zbigniewa Jaszczuka zapytaliśmy, czy sam będzie kandydował z listy Forum Samorządowego Pałuki do Rady Powiatu. Odrzekł, że wystartuje. A czy pragnie ponownie zostać starostą?  Na to pytanie Zbigniew Jaszczuk nie chciał odpowiedzieć.

Karol Gapiński

Komisarz wyborczy za późno się obudził. Przeprowadzanie zmian okręgów wyborczych na trzy - cztery miesiące przed wyborami samorządowymi to działanie niedobre.

Rozumiem, że zmiany demograficzne, o których pisze w artykule Karol Gapiński, wymagają korekt. Ale takie rzeczy powinno się robić na rok przed wyborami, a już na pewno nie później, niż na pół roku przed wyborami. Powinno się takich zmian dokonać - o czym pisałem latem 2023 roku - przed wyborami parlamentarnymi, bo tam siła głosów dużych miast  jest drastycznie zaniżona. Ale tego nie zrobiono. Owszem - w wyborach powiatowych takie zmiany również powinny następować, ale nie na trzy - cztery miesiące przed wyborami samorządowymi .

Są to bowiem zmiany, które wpływają na szanse wyborcze i ugrupowań, i kandydatów. Przyczyna? Większa liczba ugrupowań ma szanse wejść do Rady jeśli mamy jeden siedmiomandatowy okręg, a mniejsza liczba - jeśli mamy w jednym okręgu cztery mandaty, a w drugim - trzy.

Jak pięć i pół roku temu, w 2018 roku wyglądała walka polityczna w tym okręgu? Najsilniejszym ugrupowaniem było Forum Samorządowe Pałuki (lider: Zbigniew Jaszczuk), które wprowadziło do Rady czterech kandydatów. Byli to: Andrzej Hłond (Łabiszyn), Edyta Szóstak-Ławińska (Barcin), Stanisław Pogiel (Łabiszyn) i Wiesław Kubkowski (Łabiszyn). Pozostałymi trzema mandatami podzieliły się trzy ugrupowania i do Rady Powiatu weszli: Anna Falkowska (Barcin, PiS), Artur Jakubowski (Barcin; Pałucka Wspólnota Samorządowa - ugrupowanie Roberta Luchowskiego o nieco prawicowym odcieniu, przeciwnicy starosty), Henryk Popławski (Barcin, Niezależni 2018 - ugrupowanie Dariusza Kaźmierczaka). Polskie Stronnictwo Ludowe zostało bez mandatu, najwięcej głosów na jego liście uzyskał Ryszard Latowski (Łabiszyn).

Myślę, że w nowej sytuacji w obu okręgach wyborczych na mandat mają szanse zaledwie dwa najsilniejsze ugrupowania, może trzy, ale na pewno nie cztery (szczególnie - w Łabiszynie). System wyborczy zawsze wpływa na grupowanie się ludzi w partie i koalicje. Różnica między polskimi wyborami do sejmu i do senatu jest tu najlepszym przykładem. Przez ostatnie lata ludzie w Barcinie i Łabiszynie pozycjonowali się do wyborów takich, jakie były w 2018 roku. Zmiana reguł gry na chwilę przed rozpoczęciem zawodów jest nie fair ze strony komisarza wyborczego.

Uważam też, że Zbigniew Jaszczuk - z opisanych tu wyżej powodów - nie powinien wyrażać zgody na tę zmianę.

Dominik Księski

Pan Dominik Księski, redaktor naczelny tygodnika PAŁUKI

Otóż Panie Redaktorze

Podzielam pogląd, że nowy podział na okręgi wyborcze w Powiecie Żnińskim powinien być zrobiony wcześniej. Ale lepiej późno niż wcale, czego ówczesna władza centralna nie zrobiła przed ostatnimi wyborami do Parlamentu, licząc na to, że stary podział mandatów w okręgach pomoże utrzymać władzę, pomimo że nie odzwierciedla liczby mieszkańców w okręgu. I to nie pomogło przy wielu jeszcze innych nieprawidłowościach wyborczych.

Co zaś się tyczy podziału okręgu Barcin - Łabiszyn na dwa samodzielne okręgi to uważam, że postąpiłem dobrze konsultując (a nie wyrażając zgodę, co Pan pisze w komentarzu) pozytywnie zaproponowaną zmianę. Otóż Kodeks wyborczy jednoznacznie ustala, że okręgiem wyborczym do Rady Powiatu jest gmina. Łączenie gmin w jeden okręg może nastąpić tylko wtedy, gdy w małej gminie przypada poniżej trzech mandatów wynikających z przelicznika ludnościowego. Gmina Łabiszyn poprzez wzrost liczby mieszkańców w ostatnich latach osiągnęła ten wskaźnik i może być samodzielnym okręgiem. W tej sytuacji nastąpił podział 7 mandatów (jak było w ostatnich wyborach) na 3 dla Łabiszyna i 4 dla Barcina. Taki podział na okręgi gwarantuje Gminie Łabiszyn, że w przyszłej Radzie Powiatu w Żninie ma pewnych 3 reprezentantów. W poprzedniej sytuacji (okręg Barcin - Łabiszyn) teoretycznie mogło się zdarzyć, że Łabiszyn nie miałby ani jednego radnego. Tak było kilka lat temu w innym okręgu składającym się z trzech gmin, że największa gmina miała 1 radnego a najmniejsza 3.

Chociaż późno, ale dobrze, że komisarz wyborczy chce podział na okręgi dostosować do adekwatnej liczby mieszkańców w gminach.

starosta żniński Zbigniew Jaszczuk

WS2024