Czereśniowa wioska tematyczna ma szansę powstać w Smoguleckiej Wsi

W ostatnim czasie w mniejszych miejscowościach w Polsce, bardzo modne stają się tzw. wioski tematyczne. Pomysł na pierwszą wioskę tematyczną pojawił się też w Smoguleckiej Wsi. Wszystko za sprawą czereśni, z którymi nierozerwalnie wiąże się historia miejscowości, jak również dzięki zaangażowaniu i kreatywności tutejszego sołtysa. Wprawdzie na razie pojawiła się wstępna koncepcja wioski, ale plany są ambitne, szerokie i bardzo ciekawe.

Wieś tematyczna to wieś, w której powstał nowy pomysł na jej rozwój, dzięki czemu społeczność wsi zacznie żyć nowym życiem. Dzięki takiemu innowacyjnemu podejściu można na tereny wiejskie przyciągnąć turystów, a tym samym zapewnić mieszkańcom możliwość zarabiania oraz zintegrować lokalną społeczność. 

Przykłady wiosek tematycznych w Polsce

Wioski tematyczne zaczęły powstawać w pierwszej połowie lat 90. XX wieku. Największy ich rozwój w Europie przypada jednak na początek XXI wieku. Pierwsze założone zostały w Dolnej Austrii, gdzie wybrano osiem gmin pilotażowych, które rozpoczęły realizację projektów związanych z tworzeniem wiosek tematycznych.

Modne w Niemczech i Austrii wioski tematyczne, od wielu lat wpisują się w krajobraz polskich wsi i miasteczek. Pierwsze polskie wioski tematyczne powstały w województwie zachodniopomorskim.

W 1999 roku w Sierakowie Sławieńskim powstała pierwsza w Polsce wioska tematyczna - Wioska Hobbistów (gmina Sianów, województwo zachodniopomorskie). Inspiracją były oczywiście powieści J.R.R. Tolkiena – Trylogia „Władca Pierścieni” oraz „Hobbit”. Od tamtej pory miejscowość odwiedzają tysiące turystów. Przygotowano dla nich gry terenowe oraz warsztaty. We wsi stworzono zabudowania wioski Hobbitów i  miejsca znane z książek Tolkiena. Obecnie wioska nosi nazwę Dolina Fantazji.

W Aniołowie powstała Wioska Aniołów. Miejscowość jest znana dzięki corocznemu Zlotowi Miłośników Aniołów. Powstają tu też ceramiczne, rzeźbiarskie, rękodzielnicze pamiątki z symbolem anioła.

W miejscowości Piła - Młyn powstała Wioska Górnicza, z oferty której korzystają chętnie koła gospodyń wiejskich z terenu gminy Kcyni. Właściciele reklamują się jako grupa społeczników, którym leży na sercu ochrona zabytków, tradycji i dziedzictwa kulturowego. Rozkochaliśmy się w lokalnej tematyce podziemnego górnictwa węgla brunatnego z okresu 1850 – 1945 i staramy się przywracać do życia ten wspaniały fragment naszej historii. W celu realizacji celów statutowych jakimi są ochrona dziedzictwa i zabytków, prowadzenie badań archeologicznych, aktywizacja społeczności lokalnej, popularyzacja potencjału obszarów wiejskich, ochrona przyrody oraz promocja turystyki opartej na dziedzictwie, utworzyliśmy przedsiębiorstwo społeczne, które działa w nurcie ekonomii społecznej czyli nie dla zysku (non-for-profit). Oznacza to, że odwiedzając naszą wieś tematyczną „Górnicza Wioska” przyczyniacie się do jej dalszego rozwoju, prowadzenia kolejnych prac badawczych, aktywizacji społeczności lokalnej i działań zmierzających do rekonstrukcji obiektów zabytkowych starych podziemnych kopalń węgla brunatnego.

Sołtysi z terenu gminy Kcynia uczestniczyli w wyjeździe studyjnym do wioski w ramach tegorocznego dnia sołtysa. Efektem wizyty są pomysły, które mają szanse być kontynuowane na terenie gminy.

Koncepcja pierwszej w gminie Kcynia wioski tematycznej

Koncepcja pierwszej w gminie Kcynia wioski tematycznej pojawiła się niedawno w sołectwie Smogulecka Wieś.

- W lutym na zaproszenie burmistrza Kcyni uczestniczyłem w wizycie studyjnej w Wiosce Górniczej w miejscowości Piła-Młyn, wsi tematycznej. Spotkanie to zainspirowało do stworzenia koncepcji pierwszej wioski tematycznej na terenie gminy Kcynia – mówi pomysłodawca przedsięwzięcia sołtys Mateusz Konopka - Wioski tematyczne stanowią niezwykle ciekawą atrakcję turystyczną, umożliwiają odnowę wsi, przywołanie jej historycznych uwarunkowań lub nadanie zupełnie nowej funkcji. Smogulecka Wieś ma niezwykle ciekawą historię związaną z sadownictwem, uprawą czereśni, posiada także stare zadrzewienia, będące ozdobą wsi tzw. aleja czereśniowa. Mogli ją podziwiać uczestnicy ostatniego marszu w cyklu sołectwa z kijkami, który współorganizowaliśmy z ratuszem 10 maja – opowiada sołtys.

Jak podkreśla Konopka, stworzenie wioski tematycznej niezwykle aktywizuje i integruje jej mieszkańców. Ożywia lokalną gospodarkę, sprawia, że dana wieś staje się oryginalna i jedyna w swoim rodzaju. Rozwój koncepcji wsi tematycznej w naszym sołectwie może mieć realny wpływ na rozwój sektora turystycznego gminy, np. poprzez organizację cyklicznych imprez. Wioska tematyczna może być produktem markowym przyciągającym mieszkańców gminy oraz sąsiednich gmin, inwestorów, a także turystów. Gmina Kcynia również może mieć swoją wioskę tematyczną - Smogulecką Wieś - Czereśniową Wieś.

W ostatnim czasie sołtys spotkał się z burmistrzem Kcyni Mateusz Stachowiak. Rozmowa dotyczyła utworzenia pierwszej w gminie Kcynia wioski tematycznej.

Na terenie sołectwa Smogulecka Wieś w przeszłości znajdowały się sady czereśniowe. Niektóre z nich zachowały się do dziś. Część z nich zadrzewia drogę gminną (dz. nr 36) tzw. aleję czereśniową oraz prywatne ogródki. Kirschdorf - Czereśniowa Wioska - tak za czasów pruskich nazywała się Smogulecka Wieś.

Obsadzanie szlaków komunikacyjnych pojawiło się około XVIII w. za czasów Fryderyka Wielkiego. Był to także nieodłączny element typowo rolniczej i sadowniczej działalności człowieka, ale również sprawiał, że poruszanie się takimi szlakami w upalne dni było dużo wygodniejsze. Ta wielowiekowa tradycja wymaga od współczesnego pokolenia jej podtrzymania. Postępujący rozwój technologii oraz motoryzacji sprawił, że pojawiające się na szlakach komunikacyjnych pojazdy powoli wypierały sadzone wzdłuż dróg aleje drzew. Drogi były poszerzane a jednocześnie aleje wycinane. Podobnie wygląda sytuacja z czereśniami, które sadzone były wzdłuż dróg polnych. Spadek zainteresowania ich owocami sprawił, że potrzeba odnawiania starych drzew zanikła i pozostały już głównie wiekowe i chylące się ku końcowi osobniki.

W ramach zaplanowanych przez sołectwo działań znajduje się m.in. przeprowadzenie nasadzeń różnych odmian czereśni, stworzenie ścieżki edukacyjnej przy alei czereśniowej, zaangażowanie KGW Smogulecka Wieś, tworzenie potraw z wykorzystaniem czereśni, konfitury, kompoty. We wsi miałyby się odbywać imprezy tematyczne m.in. Święto Czereśni w Smoguleckiej Wsi oraz warsztaty tematyczne prowadzone przez KGW Smogulecka Wieś (np. robienie nalewek, konfitur, potraw, prelekcje).

- Liczymy, że przy wsparciu lokalnych władz, mieszkańców i funduszy europejskich uda nam się zrealizować ten ambitny projekt – podsumowuje sołtys Konopka.

Ewa Hałas