Działka w Bielawach za działkę w Janowcu

Bielawy, Janowiec, działka, synagoga, ZGWŻ RP
     Działka w Bielawach za działkę w Janowcu
     Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP w Warszawie zgodził się na przyjęcie działki w Bielawach w zamian za teren, na którym przed wojną znajdowała się w Janowcu synagoga.

     Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP w Warszawie jesienią 2001 roku zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Janowcu w sprawie postępowania regulacyjnego w przedmiocie przeniesienia na rzecz zawiązku nieruchomości znajdujących się w Janowcu przy ulicy 3 Maja, na której 1 września 1939 r. znajdowała się synagoga.
     Związek Gmin Żydowskich działa na mocy ustawy z 20 lutego 1997 r. mówiącej o stosunku państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP. Jeden z artykułów tej ustawy stanowi, że na wniosek gmin żydowskich lub związku gmin wszczyna się postępowanie, zwane regulacyjnym w przedmiocie przeniesienia na rzecz gmin żydowskich własności nieruchomości lub ich części przejętych przez państwo, a które w dniu wybuchu II wojny światowej były własnością gmin żydowskich lub innych wyznaniowych żydowskich osób prawnych działających na terytorium RP. Warunkiem przeniesienia na rzecz związku nieruchomości jest to, że w tym dniu znajdowały się na nich cmentarze żydowskie, synagogi, budynki stanowiące siedziby gmin żydowskich lub budynki służące celom kultu religijnego, działalności oświatowo-wychowawczej i charytatywno-opiekuńczej.
     W Janowcu sprawa dotyczy nieruchomości, na której mieściła się synagoga. Dziś jest tam sklep ze sprzętem AGD, wcześniej był bar postawiony w latach 50. i przyległy do niego budynek mieszkalny.  
     Przełom lat 1940-1941 pamięta dobrze Marian Szociński. Właśnie wtedy rozebrana została bożnica, cegła z tego budynku poszła na budowę młyna, który po wojnie rozebrano, a w tym miejscu zrobiono paszarnię.  
     Warto tu dodać, że w 1926 roku Pałuki zamieszkiwało ponad pół tysiąca mieszkańców pochodzenia żydowskiego, co stanowiło 2,9% wszystkich mieszkańców Pałuk. W samym Janowcu było około 90 mieszkańców pochodzenia żydowskiego, co dawało blisko 4% wszystkich mieszkańców.  
     Urząd Miejski w Janowcu zaproponował w zamian za nieruchomość przy ulicy 3 Maja działkę budowlaną na Bielawach, której wartość jest podobna.
     - Po długich negocjacjach udało się nam dojść do porozumienia - mówi burmistrz Maciej Sobczak. - Związek gmin zgodził się na zamianę. Potrzebna jest jeszcze pozytywna opinia Komisji Gospodarki, Budżetu i Finansów, by móc przystąpić do podpisania stosownych dokumentów w celu uregulowania praw własności.

Sylwia Wysocka
Pałuki nr 574 (7/2003)

Przejdź do forum.