Ewidencja zabiegów ochrony roślin

Wiosna, to czas w którym rusza wiele prac polowych. Częstym widokiem na polach jest opryskiwacz. Zwalczanie chwastów, chorób grzybowych czy szkodników spędza w tym czasie sen z powiek rolników. Ci, w natłoku prac polowych, nie mogą zapominać o jednej z bardzo wielu wymaganych w gospodarstwie dokumentacji. Prowadzenie ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin jest nie tylko obowiązkiem, ale i bardzo ważnym narzędziem w rolnictwie, umożliwiającym kontrolowanie efektywności stosowanych środków chemicznych. Dzięki niej można śledzić, jakie substancje chemiczne zostały zastosowane, kiedy i w jakich dawkach. To przyczynia się do skuteczniejszego zarządzania ochroną roślin.

OBOWIĄZEK I ŹRÓDŁO DANYCH
Prowadzenie takiej ewidencji jest obowiązkowe dla każdego producenta rolnego, który prowadzi działalność związaną z uprawą roślin. Ewidencja jest nie tylko obiektem kontroli, ale również źródłem informacji na temat skuteczności stosowanych środków ochrony roślin. Prawidłowo prowadzona i analizowana może wpływać na decyzje dotyczące dalszych zabiegów. Trzeba pamiętać, że jej brak może nieść za sobą poważne konsekwencje. Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa ma możliwość nałożenia kary finansowej, w wysokości od 500 do 1.000 zł, za niespełnienie takich wymogów jak: przegląd opryskiwacza (badanie nowego sprzętu przeprowadza się nie później niż po upływie 5 lat od dnia jego nabycia, kolejne maksymalnie co 3 lata) czy szkolenie operatora opryskiwacza. Osoby wykonujące tego typu zabiegi zobowiązane są ukończyć kurs w zakresie stosowania środków ochrony roślin sprzętem naziemnym. Zaświadczenie o odbyciu takiego szkolenia jest ważne przez 5 lat od dnia jego ukończenia. Rejestr przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu, prowadzących szkolenia czy badania sprzętu do stosowania środków ochrony roślin znajduje się na internetowej stronie Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
MINISTERIALNA WYSZUKIWARKA
Na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znajduje się wyszukiwarka środków ochrony roślin. To bardzo przydatne narzędzie dla rolników. Można sprawdzić, czy dany środek posiada odpowiednie zezwolenie do stosowania, jaki jest jego termin dopuszczenia do sprzedaży i do stosowania (mogą się one różnić) i, co najważniejsze, w jakiej uprawie można go stosować. Na tę pozycję należy zwrócić szczególną uwagę. Czasami zdarza się tak, że środek np. posiada zezwolenie na stosowanie w pszenicy ozimej, a w pszenżycie już nie.
- Ważne, aby środki ochrony roślin kupować w punktach uprawnionych do ich dystrybucji, a nie na bazarach czy ze źródeł niewiadomego pochodzenia. Zawsze w oryginalnych opakowaniach. Środki należy bezwzględnie stosować zgodnie z etykietą umieszczoną na opakowaniu, przestrzegać zaleceń dotyczących wymaganej temperatury czy zalecanej dawki. Należy pamiętać o wykonywaniu zabiegu po oblocie pszczół. Ważne, aby nie wykonywać zabiegu gdy wiatr przekracza 4m/s. Stosowanie się do tych zasad jest bardzo ważne, pozwala uniknąć przykrych konsekwencji - apeluje Zbigniew Ochudło, kierownik WIORiN, oddział w Żninie. Zbigniew Ochudło zwrócił też uwagę, że 12 maja, więc już niedługo, obchodzić będziemy Międzynarodowy Dzień Zdrowia Roślin. Trudno wyobrazić sobie nasze życie bez nich. Coraz częściej roślinom zagrażają groźne choroby i szkodniki. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa podejmuje wiele działań, aby zatrzymać rozprzestrzenianie się agrofagów, pilnuje zdrowia i jakości nasion używanych do siewu, a także nadzoruje bezpieczne stosowanie środków, gdy zajdzie potrzeba ich użycia w leczeniu roślin.
KONTROLE
Kontrole stosowania środków ochrony roślin w gospodarstwie rolnym mogą przeprowadzać inspektorzy PIORiN-u, z oddziału wojewódzkiego lub powiatowego, przedstawiciele Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej czy ARiMR. Inspektorzy z PIORiN-u sprawdzają czy stosowane są odpowiednie dla danej uprawy środki ochrony roślin (wspomniana wcześniej lista na stronie MRiRW) oraz czy ich używanie odbywa się zgodnie z obowiązującymi normami i przepisami. Pobierają także próbki poszczególnych roślin do badań w celu wykrycia pozostałości środków ochrony roślin. W ewidencji należy wpisać każdy zabieg, podać datę i godzinę jego wykonania, powierzchnię na której go wykonano, a także nazwę i ilość zastosowanego środka. Ważne jest podanie konkretnej przyczyny użycia danego środka, tj. nazwy chwastu czy szkodnika. Do kontroli, oprócz ewidencji środków z ostatnich trzech lat, należy przygotować wspomniany wcześniej dokument potwierdzający wykonanie przeglądu opryskiwacza (w przypadku sprzętu nowego konieczne jest okazanie faktury jego zakupu) oraz zaświadczenie o ukończonym kursie.
PRZECHOWYWANIE
Środki ochrony roślin należy przechowywać tak, by nie stwarzały zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz bezpieczeństwa wód powierzchniowych i podziemnych, a także zabezpieczyć je przed dostępem dzieci i osób trzecich. Środki te nie mogą być przetrzymywane w sąsiedztwie pomieszczeń na żywność, płody rolne i pasze dla zwierząt. Nie wolno ich składować w budynkach mieszkalnych, inwentarskich, spichlerzach, garażach, sieniach i stodołach. Preparaty te powinny być przetrzymywane w metalowej szafce lub specjalnym magazynie. Miejsca te (magazyny, szafki) muszą znajdować się z daleka od wód powierzchniowych i podziemnych, tj. co najmniej 20 m od najbliższej studni, zbiornika wodnego lub cieku wodnego. Miejscu temu nie może grozić zalanie. Magazyn lub szafkę na środki ochrony roślin należy zabezpieczyć i oznakować, na drzwiach umieścić napis: Magazyn środków ochrony roślin i ostrzeżenie Nieupoważnionym wstęp wzbroniony, a na szafce napis: Uwaga! Środki ochrony roślin;  magazyn, jak i szafka, muszą być zamykane na klucz, a okna w pomieszczeniu zabezpieczone przed dostaniem się do środka osób niepowołanych - dostęp do szafki lub magazynu mogą mieć wyłącznie osoby przeszkolone.
 ZUŻYTE OPAKOWANIA
Ze względu na toksyczność, pustych opakowań po tego typu preparatach nie wolno wrzucać do śmietnika. Należą one do grupy odpadów niebezpiecznych, dlatego ważne jest, aby były magazynowane w miejscu dla nich przeznaczonym, poza zasięgiem osób postronnych. Następnie należy je zwrócić do sklepu lub dostawcy (bezpłatnie i niekoniecznie w tym punkcie w którym środek został zakupiony). Przy zwrocie pustych opakowań otrzymamy formularz zwany kartą przekazania odpadu. Dokument, podpisany przez odbiorcę, jest potwierdzeniem, że niebezpieczne odpady zostały zutylizowane w sposób legalny, co jest szczególnie ważne podczas kontroli prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa lub Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Należy pamiętać, że przed oddaniem pustych opakowań trzeba je odpowiednio przygotować. Istotne jest, aby były czyste, a etykieta widoczna. Samodzielna utylizacja pustych opakowań jest zabroniona. Spalenie ich, wyrzucenie w lesie bądź spakowanie wraz z odpadami komunalnymi jest karane grzywną oraz pozbawieniem dopłat unijnych. Takie działanie wiąże się również ze skażeniem środowiska i zagrożeniem życia i zdrowia osób mających kontakt z odpadami komunalnymi. Pustych opakowań nie należy również używać ponownie do innych celów.

Dorota Kapłońska