Gdy chór Moniuszko nie nazywał się jeszcze Moniuszko

Żnin, chór, Moniuszko, założenie

    Gdy chór Moniuszko n ie nazywał się jeszcze Moniuszko
    Celem, który przyświęcał powstającemu w 1909 roku żnińskiemu chórowi była walka o utrzymanie polskości naszych ziem poprzez zachowanie i kultywowanie polskiej pieśni. 7 stycznia 1917 roku zawiązało się na terenie Żnina Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej, w którym działali również członkowie chóru. Wypada wspomnieć tę organizację, ponieważ ważnym elementem jej działalności było pielęgnowanie pieśni polskiej oraz przygotowywanie nowych członków do zespołu .

    Grono obywateli Żnina zebrało się w restauracji Józefa Bukowskiego w dniu 7 lutego 1909 roku, podejmując uchwałę o założeniu męskiego Koła Śpiewackiego imieniem Stanisława Moniuszki.
    Tego samego dnia uchwalono statut Koła Śpiewackiego Polskiego w Żninie. Statut powyższy określał, że Celem koła jest pielęgnowanie śpiewu swojskiego z uwzględnieniem utworów obcych. Właściwym jednak motywem było podtrzymywanie przez śpiew ducha narodowego, mowy polskiej, tradycji i patriotyzmu.
    W skład pierwszego Zarządu koła weszli: Józef Janicki - mistrz bednarski - prezes; Józef Pankowski - mistrz malarski - sekretarz; Kazimierz Gummer - lekarz weterynarii - dyrygent; oraz członkowie: Edmund Bykowski - kupiec; Władysław Meliński - kupiec; Wojciech Bilski, Franciszek Nowacki - mistrz fryzjerski; Władysław Strzyżewski - kupiec.
    Członkami koła byli przeważnie mężczyźni starsi, ale wśród nich również dwóch dwudziestolatków: Ignacy Derech i Franciszek Ebel, którzy związali się z chórem przez długie lata.
    Już w 1910 roku koło przystępuje do Wielkopolskiego Związku Śpiewaczego Okręgu XII wągrowieckiego i rozpoczyna systematyczną pracę. W lipcu tego roku zespół organizuje w Żninie pierwszy zjazd śpiewaczy. Uczestniczyły w nim chóry z Wągrowca, Poznania i Bydgoszczy. Była to wielka i wspaniała manifestacja patriotyczna. Mimo zakazu władz pruskich ulicami Żnina przeszedł pochód śpiewaków w strojach narodowych. Koło żnińskie za odśpiewanie pieśni "Do Węgrzyna" zdobyło trzecie miejsce. Ta manifestacja ruchu śpiewaczego przyczyniła się do wzmocnienia koła i zwiększenia liczby członków.
    31 lipca 1910 roku chór bierze udział w jubileuszowym zjeździe chóru "Halka". Praca śpiewacza rozwija się coraz pomyślniej zwłaszcza, gdy do nowych władz zostają wybrani: druh Teodor Joachimowski jako zastępca i druh Franciszek Ebel, który przejął funkcję dyrygenta.
    "Moniuszkowcy" urządzają wieczory literackie, zabawy połączone z występami artystycznymi i przedstawieniami amatorskimi. Na podkreślenie zasługuje działalność Edmunda Bykowskiego, który jako aktor-amator organizuje spotkania literackie.
    W 1913 roku żnińscy śpiewacy organizują obchód setnej rocznicy śmierci księcia Józefa Poniatowskiego, wykonując kantatę pt. "Książę Józef narodu chwała". W czerwcu 1914 roku koło uczestniczy w X walnym Zjeździe Śpiewaczym w Poznaniu. Poza chórami z kraju wystąpiły zespoły z Westfalii, Nadrenii i Górnego Śląska. Chór ze Żnina prezentuje tam pieśń "Wisła" w opracowaniu K. Borkiewicza oraz Żalecanki F. Nowowiejskiego.
    Wybuch I wojny światowej przerwał działalność koła. Wielu jego członków zostało zmobilizowanych i wcielonych do wojska, między innymi dyrygent Franciszek Ebel. Pozostali nie zapomnieli o pieśni polskiej w czasie spotkań rodzinnych i towarzyskich. 7 stycznia 1917 roku zawiązało się na terenie Żnina Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej, w którym działali również członkowie chóru. Wypada wspomnieć tę organizację, ponieważ ważnym elementem jej działalności było pielęgnowanie pieśni polskiej oraz przygotowywanie nowych członków do zespołu. Odzyskanie niepodległości po powstaniu wielkopolskim otworzyło nową kartę w dziejach chóru, który mógł już wtedy przybrać oficjalnie nazwę "Moniuszko".

   95-lecie chóru Moniuszko