Jak gminy w powiecie żnińskim realizują zadania z zakresu obrony cywilnej

Gminy w całej Polsce realizują od kilku miesięcy zadania w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025 - 2026. Postanowiliśmy sprawdzić, co już zrealizowały w tym zakresie samorządy gminne na terenie powiatu żnińskiego. Dokonane zakupy są różnorodne, wskazano też miejsca doraźnych schronień ludności.

GMINA BARCIN

Jakie środki i z jakiego źródła trafiły, bądź mają trafić do Gminy Barcin z tytułu obrony cywilnej?

 Odpowiedzi udzielił nam zastępca burmistrza tej gminy Hubert Łukomski. Środki pochodzące z budżetu państwa zadań własnych z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

 Kwoty w 2025 r.:

- Budowa Gminnej Bazy Bezpieczeństwa i Ratownictwa w Barcinie wraz z magazynami OC i OL: 2.700.000,00 zł;

Ponadto na zadania, które wymieniamy poniżej łącznie wydatkowano 1.001.356 zł. Razem więc ze środkami na budowę Gminnej Bazy Bezpieczeństwa są to 3 701.356 zł

 Na rok 2026 nie są jeszcze przyznane środki.

 Jakie zadania Gmina Barcin ma zrealizować, co już udało się wykonać?

 W 2025 r. wykorzystaliśmy wszystkie przyznane nam środki, z czego zakupiliśmy:

 Agregaty z przyczepami łącznie 3 szt. + 3 szt. przyczep

Dostawca: AN-POŻ Łukasz Perz,  Kruszewo

Łącznie  kosztowało to 130.400 zł oraz  86.350 zł

 Dostawa 2 mobilnych zbiorników na wodę (do celów spożywczych). Zrealizował to INTER-VAX Żnin za 94 710 zł

 Mobilny wielozadaniowy moduł kryzysowy dostarczył AIR PRESS z Opola za 250.000 zł

Dokonano też zakupu dwóch kontenerów chłodniczych 20 ft (magazyn środków żywności), a dostarczyła je firma 

OMIDA VLS  z Gdańska za 338 250 zł.

 Zakupione zostały modułowe plecaki ratunkowe – 5 sztuk za łączną kwotę 27 670 zł oraz zestawy do łączności (radiotelefony z ładowarką i akumulatorem) – 20 sztuk za łączną kwotę 73 976 zł.

 Czy wskazane są budynki, które są w ruinie, albo piwnice bloków i innych obiektów, które mogą pełnić funkcję schronów dla ludności cywilnej?

 Akt prawny w zakresie wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia to "ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia".

 Gmina Barcin ma zabezpieczone środki własne na kwotę 120.000 zł na sporządzenie dokumentacji projektowej dostosowującej istniejące obiekty do wymogów ochrony ludności.

 Projektant, był na wizji lokalnej w trzech budynkach szkół.  Ze wstępnych ustaleń wynika, że wskazane przez gminę szkoły, posiadające pomieszczenia piwniczne, mają potencjał i wpisują się w założenia projektowe umożliwiające dostosowanie ich do MDS. Są to: Zespół Szkół w Barcinie,  przy ul. Artylerzystów 13 oraz przy ul. Polnej 1 i Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Piechcinie.

 - W kwietniu 2025 r. wystąpiliśmy do Państwowej Straży Pożarnej w Żninie oraz Nadzoru Budowlanego w Żninie z wnioskiem o sprawdzenie obiektu budowlanego, który przed 1 stycznia 2025 r. pełnił funkcję budowli ochronnej – Zespół Szkół przy ul. Polnej i Szkoła Podstawowa w Piechcinie, ponieważ są to tzw. szkoły tysiąclatki, zamysłem ich budowy było w razie konieczności pełnienie funkcji szpitali, a wiele z nich ma schrony przeciwatomowe. PSP odpowiedziało, że nie może przystąpić do sprawdzenia budynku ponieważ w ich ocenie jest to MDS czyli miejsce doraźnego schronienia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął się sprawdzenia szkół, jego stanowisko nie jest jednoznaczne, wskazuje potrzebę uzyskania dodatkowych ekspertyz. W 2026 r. zawnioskujemy do wojewody o środki na te ekspertyzy - informuje zastępca burmistrza Barcina Hubert Łukomski.

 Jeśli chodzi o MDS – miejsca doraźnego schronienia, to Państwowa Straż Pożarna dokonała przeglądu takich miejsc i w gminie Barcin są to w szczególności piwnice bloków i szkół, łącznie 86 miejsc. Z obliczeń PSP wynika, że pomieszczą one 14 423 osoby.

 Czy przewidziano jakieś ćwiczenia?

 - Jeżeli otrzymamy pieniądze z urzędu wojewódzkiego na szkolenia ludności to zorganizujemy - mówi zastępca burmistrza.

 Czy w planie jest przygotowanie szpitala polowego?

 - W razie zaistnienia zagrożenia bezpieczeństwa państwa i w czasie wojny w celu zapewnienia udzielania świadczeń zdrowotnych na potrzeby obronne państwa na terenie Barcina zostanie utworzony zespół zastępczych miejsc szpitalnych. Mamy opracowany i zatwierdzony przez wojewodę plan organizacji i funkcjonowania zespołów zastępczych miejsc szpitalnych na potrzeby obronne państwa na terenie miasta Barcin - odpowiedział Hubert Łukomski.

GMINA GĄSAWA

Odpowiedzi na nasze pytania udzielił też burmistrz Gąsawy Jacek Superczyński. Otóż Gmina Gąsawa w minionym roku w ramach realizacji zadań z zakresu obrony cywilnej zrealizowała następujące zadania:

- wykonano modernizacje remiz OSP w Gąsawie i Obudnie, poprawiając efektywność energetyczną (inwestycje za niespełna 500 000 zł),

- pozyskano środki w kwocie 80 000 zł od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na remont sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej w Laskach Wielkich, wyznaczając to pomieszczenie jako miejsce doraźnego schronienia,

- dokonano przeglądu świetlic wiejskich w Obudnie, Szelejewie i Gogółkowie, kwalifikując je jako miejsca ewakuacji i doraźnego schronienia,

- realizując polecenie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego przygotowano plan zastępczych miejsc szpitalnych, które w razie potrzeby będzie przygotowywane w budynku Szkoły Podstawowej w Laskach Wielkich,

W dalszej kolejności w bieżącym roku planuje się ponownie wziąć udział w naborze wniosków na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej prowadzonym przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego. Ewentualne pozyskanie finansów zostanie przeznaczone na tworzenie zaplecza magazynowego oraz uzupełnienie sprzętu dla działań związanych z OL i OC.

Planuje się prowadzenie szkoleń za zakresu pierwszej pomocy dla mieszkańców wszystkich sołectw.

Na terenie Gminy Gąsawa nie ma schronów czy też budowli ochronnych.

GMINA JANOWIEC WIELKOPOLSKI

Zadanie, które przyjęła na siebie Gmina Janowiec Wielkopolski w zakresie obrony cywilnej to: Poprawa bezpieczeństwa mieszkańców Gminy Janowiec Wielkopolski w ramach realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025/2026. Środki, które Gmina Janowiec Wielkopolski uzyskała w ramach dotacji OLiOC to 288.148,00 złotych. Z ww. środków udało się zakupić: beczkowóz do transportu wody pitnej, przewoźny agregat prądotwórczy, defibrylator z kapsułą, doposażenie jednostek OSP Janowiec Wielkopolski i OSP Świątkowo (ubrania specjalne i hełmy), oraz 30 sztuk łóżek polowych.

W ramach szkolenia mieszkańców gminy zakupiono także iDoc (filmik informacyjny zamieszczony w BIP Urzędu Miejskiego w Janowcu Wielkopolskim) oraz 5000 egzemplarzy gazetki - poradnik obrony cywilnej „Wspólnie bezpieczni”.

Budynków będących schronami na terenie Gminy Janowiec Wielkopolski nie ma. Są natomiast miejsca doraźnego schronienia wytypowane na podstawie oględzin przez Państwową Straż Pożarną w Żninie.

Na terenie Gminy Janowiec Wielkopolski zgodnie z zarządzeniem Wojewody Kujawsko-Pomorskiego jest przewidziany Zespół Zastępczych Miejsc Szpitalnych w przypadku wystąpienia zagrożenia lub w czasie wojny.

Na chwilę obecną dysponujemy przewoźnym agregatem prądotwórczym, beczkowozem do transportu wody pitnej. Gmina Janowiec Wielkopolski planuje zakupy sprzętu służącego ochronie ludności, jeżeli będzie możliwość pozyskania kolejnych środków z dotacji OLiOC, jednakże co to będzie i w jakiej ilości uzależnione jest od wielkości pozyskanych środków - poinformowała również Marta Szarzyńska-Cichy, która w gminie Janowiec Wielkopolski zajmuje się sprawami obrony cywilnej.

GMINA ŁABISZYN

Zakupy zrealizowane przez Gminę Łabiszyn w 2025 r. (ze środków pozyskanych z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025 – 2026)

Zbiornik do wody pitnej - 2 szt. po 50 000 zł każda. Zakupiono również namiot ratowniczy pneumatyczny z wyposażeniem za 120.000 zł i maszynę do nalewania i pakowania wody pitnej HL2000 za 125 160,00 zł

Odbyły się szkolenia teoretyczne ludności z zakresu ochrony ludności i obrony cywilne w 3 grupach szkoleniowych po ok. 35 osób, każda grupa  i były to szkolenia dwudniowe. Przeszkoleni zostali wszyscy urzędnicy gminy, radni Rady Miejskiej, szefowie jednostek organizacyjnych. Koszt to 30.000 zł. Sam burmistrz nie brał akurat udziału w tym szkoleniu. Jak wyjaśnia bowiem włodarz Łabiszyna, Jacek Idzi Kaczmarek, wszyscy prezydenci miast, burmistrzowie i wójtowie gmin w województwie kujawsko-pomorskim wzięli udział w szkoleniu teoretycznym, też dwudniowym, które zostało zorganizowane przez służby wojewody w Łubiance.

Burmistrz Łabiszyna przekazał nam także, że w  gminach miejsko-wiejskich z reguły nie ma schronów w pełnym tego słowa znaczeniu. Mogą być wyznaczone miejsca doraźnego schronienia i wstępnie rozpatrywano w gminie Łabiszyn jako ich lokalizacje np. piwnice w szkołach, czy w Łabiszyńskim Domu Kultury. Póki co jednak nie ma decyzji o przygotowaniu takich miejsc. A zaznaczyć trzeba, że nie polega to jedynie na wskazaniu miejsca, ale i na odpowiednim jego przygotowaniu i wyposażeniu w oparciu o rozporządzenie. Muszą tam być zabezpieczone odpowiednie ilości wody, paliwa, lekarstw itp.

GMINA ROGOWO

- Oprócz podstawowych zadań realizowanych przez Gminę w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej Gmina Rogowo realizowała zadania w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026, których celem jest podniesienie poziomu bezpieczeństwa mieszkańców oraz przygotowanie gminy na sytuacje kryzysowe. W ramach programu wykonano następujące przedsięwzięcia: wybudowano budynek magazynu obrony cywilnej w miejscowości Mięcierzyn, zakupiono agregat prądotwórczy na potrzeby sytuacji kryzysowych oraz doposażono ratowników podmiotów ochrony ludności działających na terenie Rogowa w niezbędny sprzęt. Łączna kwota dofinansowania przeznaczona na realizację tych zadań wyniosła 298 983,00 zł. Całkowita wartość to: 323 983,00 zł - przekazała Paulina Zawadzka-Bauza sekretarz Gminy Rogowo i kierowniczka referatu organizacyjnego.

- Na terenie gminy wskazano obiekty, które w razie potrzeby będą mogły pełnić funkcję doraźnego schronienia dla ludności. Po usystematyzowaniu danych oraz szczegółowej weryfikacji spełnianych przez nie wymagań, budynki te zostaną odpowiednio oznakowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jednocześnie informuję, że Gmina Rogowo dysponuje odpowiednim zapleczem sprzętowym i zamierza sukcesywnie uzupełniać stany magazynowe w wyposażenie służące ochronie ludności, w tym na wypadek zagrożeń zewnętrznych. W najbliższym czasie planowany jest kolejny nabór wniosków w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, co stwarza możliwość dalszego rozwoju systemu ochrony ludności na terenie gminy. Przewiduje się również organizację szkoleń z zakresu ochrony ludności dla mieszkańców Gminy Rogowo, mających na celu zwiększenie ich wiedzy i przygotowania na wypadek sytuacji nadzwyczajnych. Na chwilę obecną nie planuje się przygotowania szpitala polowego. Pomysłów i potrzeb jest wiele w związku z czym zamierzamy w miarę dostępnych możliwości podejmować starania o pozyskanie środków finansowych, które pozwolą na dalsze wzmacnianie systemu ochrony ludności - zapowiedziała pani sekretarz.

GMINA ŻNIN

Nie mamy pełnej informacji o przygotowaniach, które realizuje w zakresie programu ochrony ludności Gmina Żnin, ponieważ nie ma akurat w pracy pani zajmującej się w Urzędzie Miejskim sprawami obrony cywilnej. Wiadomo jednak, co jest największym zakupem gminy w tym zakresie.

- W grudniu 2025 r. Gmina Żnin zakończyła realizację projektu pn. „Budowa magazynu zasobów ochrony ludności w Wawrzynkach”. Zgodnie z umową zawartą z Wojewodą Kujawsko-Pomorskim Gmina Żnin otrzymała na ten cel dotację w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej w wys. 1.011.255,31 zł. W magazynie zasobów mogą być przechowywane w szczególności zapasy paliwa, wody, żywności, środki sanitarne i higieniczne, odzież ochronna i środki ochrony indywidualnej, produkty lecznicze, wyroby medyczne, odkażalniki i środki do dezynfekcji. Realizacja zadania wpłynie pozytywnie na przygotowanie się i zdolność reagowania służb oraz władz Gminy Żnin na sytuacje nadzwyczajne - poinformował Łukasz Milejczak, główny specjalista ds. rozwoju lokalnego i inicjatyw gospodarczych.

Karol Gapiński