Kaganiec na samorządy

Ministerstwo Finansów, samorządy, deficyt, budżet, gmina, powiat, województwo
     Kaganiec na samorządy
     Burmistrzowie i wójtowie od kilku tygodni ze zgrozą dyskutują o planach Ministerstwa Finansów, które w ciągu najbliższego tygodnia ma ograniczyć wysokość deficytów budżetowych gmin, powiatów i województw. - Sprowadzi się to do tego, że gminy będą funkcjonować jak kiedyś gromadzkie rady narodowe - mówi burmistrz Szubina Ignacy Pogodziński.

     CZYM JEST DEFICYT?
     Powstaje on wtedy, gdy wydatki samorządów są wyższe niż dochody. Ich wydatki są różnorodne. Można je podzielić na wydatki bieżące i obligatoryjne, czyli te, które ponieść trzeba, oraz na wydatki inwestycyjne np. budowa drogi czy wiejskiej świetlicy. Samorządy, a konkretniej prezydenci miast, wójtowie czy burmistrzowie chcący inwestować muszą skądś wziąć na to pieniądze. Realizacja inwestycji oznacza, przy małych dochodach, konieczność wzięcia kredytu. Kredyt bilansuje dochód, ale trzeba go spłacić. Oczywiście samorządy nie mogą brać ich nieskończoną ilość. Zadłużenie nie może przekroczyć 60% dochodów. Niektóre gminy czy powiaty biorą kredyty i dryfują na granicy płynności finansowej. Na spłatę deficytów często brane są kolejne kredyty, potem kredyty na spłaty kredytów. Budzi to niepokój ministerstwa finansów.
     MINISTERSTWO
     Projekt Ministerstwa Finansów zaprezentowany w grudniu ubiegłego roku zakłada, że suma deficytów poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego (wszystkich w kraju) na dany rok budżetowy nie może być wyższa docelowo niż 8 mld zł, z tym, że w roku 2012 i 2013 limit ten będzie wynosił odpowiednio 10 mld zł i 9 mld zł.
     Dlaczego ministerstwo ogranicza deficyty samorządów? Deficyt i tempo przyrostu zadłużenia samorządów są tak duże, że potrzebne jest podjęcie działań zapobiegających w tym zakresie i wzmocnienie obecnie funkcjonujących ograniczeń dotyczących zadłużenia samorządów. Udział długu samorządów w państwowym długu publicznym z roku na rok szybko rośnie. Wzrost tego udziału stanowi zagrożenie przekroczenia drugiego progu ostrożnościowego (powyżej 55% PKB). Mając na uwadze zobowiązania Polski wobec Komisji Europejskiej zakładające obniżenie deficytu sektora finansów publicznych poniżej 3% w 2012 r. oraz uwzględniając fakt szybkiego przyrostu zadłużenia i deficytu budżetowego samorządów zasadne jest podjęcie dodatkowych działań konsolidujących finanse publiczne. Jedną z kluczowych propozycji działań w tym zakresie jest wprowadzenie regulacji ograniczających deficyt w jednostkach samorządu terytorialnego - czytamy w odpowiedzi ministerstwa przysłanej na pytanie zadane przez naszą redakcję.
     SAMORZĄDOWCY
     Z taką argumentacją nie zgadza się starosta żniński Zbigniew Jaszczuk, który powiedział, że najlepiej byłoby, aby ministerstwo pozostawiło gminom takie ograniczenia, jakie obowiązują teraz, a mianowicie: możliwość zadłużenia budżetu do nie więcej niż 60% oraz maksymalnie piętnastoprocentowy poziom spłaty kredytów w skali roku. Starosta dodał, że w tej chwili powiat ma około 30% zadłużenia, w perspektywie możliwość emisji obligacji i uzyskania dzięki temu pieniędzy na kolejne inwestycje, a jedynie 4% rocznego budżetu idzie na spłatę zobowiązań.
     - Możemy zatem mieć dwa razy większe zadłużenie i trzy razy więcej przeznaczyć na kredyty. Znam oczywiście takie samorządy, których może nie podam, ale mają zadłużenie na poziomie 60% i nie mają możliwości inwestowania. To te duże jednostki dotknie w głównej mierze plan Ministerstwa Finansów, choć nam również może ograniczyć wydatki inwestycyjne - mówi starosta Zbigniew Jaszczuk. Stwierdził wprost, że jest to kaganiec zakładany samorządom. Dodał, że nie tutaj należy szukać oszczędności, bo zadłużenie jednostek samorządu terytorialnego w skali kraju to około 6-7%, a ministerstwo winno przyjrzeć się wydatkom innych jednostek.
     Burmistrz Żnina Leszek Jakubowski powiedział, że plany ministerstwa są na razie zbyt ogólne, żeby wyciągać daleko idące wnioski. Dodał, że śledzi to, co ministerstwo finansów mówi na ten temat. - Jasnych rozstrzygnięć w tej sprawie nie ma i wydaje mi się, że pisanie o tym jest przedwczesne. Nie wiadomo, jak plany ministerstwa przełożą się na gminy. Temat śledzę i zobaczymy, jak to będzie wyglądało - powiedział burmistrz Żnina.
     Burmistrz Szubina Ignacy Pogodziński również powiedział, że kwestie ograniczeń nie zostały przez ministerstwo sprecyzowane, ale stwierdził, że temat trzeba nagłaśniać, bo już to, co teraz wiadomo, optymizmem nie napawa. Najpierw ministerstwo wprowadziło takie przepisy, które nakazują samorządom finansowanie wydatków bieżących z dochodów bieżących. Teraz dodatkowo chce się ograniczyć deficyt.      - Sprowadzi się to do tego, że gminy będą funkcjonować jak kiedyś gromadzkie rady narodowe. 95% środków to będą wydatki obligatoryjne, a burmistrzowi i radzie zostanie 5% wolnych środków do rozdysponowania. Nie będzie można brać kredytów, nie będzie można się zadłużać, nie będzie można inwestować - powiedział Ignacy Pogodziński.
     W WARSZAWIE
     Wydział prasowy ministerstwa finansów odpowiada: Ministerstwo Finansów konstruując regułę wydatkową dla podsektora samorządowego nie chce w żaden sposób blokować wydatków inwestycyjnych, to nie leży na pewno w interesie rządu, ale z drugiej strony w interesie rządu i samorządów jest aby dotrzymać zobowiązań związanych w ograniczeniem deficytu całego sektora finansów publicznych.
     Projekt Ministerstwa Finansów jest efektem porozumienia strony rządowej i samorządowej, zwierającego warunki brzegowe reguły wydatkowej. Po wczorajszym spotkaniu zespołu do spraw systemu finansów publicznych Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego nastąpiło duże zbliżenie stanowisk. Projekt będący wynikiem spotkania przygotowany zostanie w ciągu najbliższego tygodnia, a następnie zaprezentowany.

Remigiusz Konieczka
Pałuki nr 1045 (8/2012)