Kilka uwag o drogach Pałuk

    Kilka uwag o drogach Pałuk

     Przez Pałuki - obszar położony pomiędzy Wielkopolską a Pomorzem i Kujawami przebiega kilka tras o znaczeniu międzynarodowym i krajowym.

    W sezonie
    W sezonie letnim nasila się ruch turystyczny. Przez Pałuki - obszar położony pomiędzy Wielkopolską a Pomorzem i Kujawami przebiega kilka tras o znaczeniu międzynarodowym i krajowym (patrz mapka i wykaz tras). Do najważniejszych z nich o przebiegu południowym należą.
    1. Trasa 5 łącząca Dolny Śląsk (Wrocław) i Wielkopolskę (Poznań) z Pomorzem (Bydgoszcz) i Pobrzeżem Gdańskim. Ma ona też znaczenie międzynarodowe łączące kraje Europy Południowej z Europą Nadbałtycką. Jej odcinek pałucki to Rogowo-Żnin-Szubin-Rynarzewo i dalej do Bydgoszczy.
    2. Trasa 196 i 241 łącząca Wielkopolskę (Poznań) z Krajną i Kaszubami (Chojnice). Jej odcinek pałucki to Wągrowiec-Morakowo-Kcynia-Nakło.
    3. Trasa 192 łącząca Wielkopolskę (Gniezno) z Ziemią Pilską i Pomorzem Zachodnim. Jej odcinek pałucki to Mieścisko-Margonin i dalej do Chodzieży.
    Natomiast o przebiegu równoleżnikowym do ważniejszych na Pałukach tras należą:
    1. Trasa 251 i 195 łącząca Kujawy (Inowrocław) z Wielkopolską Zachodnią. Jej odcinek pałucki to Barcin-Żnin-Damasławek-Wągrowiec-Rogoźno Wlkp.
    3. Trasa 247 Szubin-Kcynia pełniąca rolę łącznika tras o przebiegu południkowym nr 5 z nr 241.

    Obok dróg o znaczeniu krajowym ważne znaczenie gospodarcze i integracyjne na Pałukach pełnią wszystkie drogi lokalne. Łączą one przede wszystkim wioski z ośrodkami miejskimi i są niekiedy jedynym łącznikiem ze światem. W regionie pałuckim do najważniejszych należą:
    1. Trasa Kcynia (Głogowiniec)-Wapno-Damasławek-Janowiec Wlkp. i dalej do Gniezna.
    2. Trasa Kcynia-Smogulec.
    3. Trasa Kcynia-Grocholin-Dobieszewo-Gołańcz.
    4. Trasa Kcynia-Kowalewko-Nakło.
    5. Trasa Wągrowiec-Brudzyń.
    6. Trasa Wągrowiec-Janowiec Wlkp.-Rogowo.
    7. Trasa Żnin-Janowiec Wlkp.
    8. Trasa Żnin-Laski-Dąbrowa i dalej do Mogilna.
    9. Trasa Żnin-Gąsawa-Gościeszyn-Trzemeszno.
    Ważną rolę pełnią drogi lokalne w centralnej części Pałuk łączące Kcynię ze Żninem, przez Dziewierzewo, Gorzyce, Brzyskorzystew, jak również droga Zalesie-Królikowo-Dąbrówka Słupecka.
    Rekonesans
    samochodem po Pałukach dał mi wiele spostrzeżeń o stanie technicznym dróg i jakości ich nawierzchni.   

     Najważniejsze spostrzeżenie to, że znacznie lepszym stanem technicznym dróg cechują się drogi w wągrowieckiej części Pałuk (woj. pilskie). Są one dość szerokie i o dobrej nawierzchni. Gorzej pod tym względem przedstawia się stan dróg w żnińskiej części Pałuk (woj. bydgoskie). Kontrast ten jest widoczny, kiedy przekracza się granice województw.
Najgłówniejsza przebiegająca przez Pałuki trasa 5 nie jest przystosowana do tak dużego nasilenia ruchu samochodowego. Jest wąska i o nierównej nawierzchni. Przejeżdża nią kilkaset pojazdów na godzinę. Powoduje to duże prawdopodobieństwo wypadków. Brak obwodnic w rejonie Żnina i Szubina stwarza dużą uciążliwość dla mieszkańców tych miast, także i pod względem ekologicznym. Pozostałe trasy o znaczeniu krajowym cechują się znacznie mniejszym nasileniem ruchu pojazdów, mają znośną nawierzchnię. Ewentualne dziury są przez drogowców na bieżąco łatane. Konieczna byłaby budowa obwodnicy w rejonie Kcyni.
Znacznie gorzej przedstawia się stan nawierzchni prawie wszystkich dróg lokalnych. Nie tylko, że są wąskie (z trudem mijają się autobusy), ale i nawierzchnia jest nierówna i dziurawa. Przykładem mogą być drogi łączące Kcynię ze Żninem - odcinek Dziewierzewo-Żarczyn-Gorzyce-Podobowice; w rejonie Głogowińca i Grocholina k. Kcyni. Ich stan z roku na rok pogarsza się.
    Trzeba zdawać sobie sprawę, że przy dzisiejszych cenach koszty naprawy dróg są wysokie, jest to twardy orzech do zgryzienia dla lokalnych samorządów. Z drugiej jednak strony ich naprawa jest koniecznością. Dlatego m. in. wkalkulowanie opłat podatku drogowego od pojazdów do cen paliwa jest słuszne. Zapewne w pierwszej kolejności musi ulec modernizacji trasa 5. Trudno może dzisiaj mówić o budowie pałuckiego odcinka autostrady, ale przystosowanie tego szlaku, jako trasy szybkiego ruchu o poszerzonej i ulepszonej nawierzchni jest potrzebą chwili.
    Ciekawe dane o kosztach i zyskach z budowy autostrady w rejonie Torunia podał IKP 20 V 93 r. To przedsięwzięcie bardzo kosztowne (1 km autostrady - 50 mld zł) wg analiz ekspertów i fachowców ma w ciągu 5 lat zrekompensować poniesione wydatki przez: oszczędność paliwa o ok. 25%, skrócenie czasu podróży o 30-40%, zmniejszenie ryzyka wypadków o 75-80%, ograniczenie hałasu i emisji spalin o 25-30%, wymierne korzyści gospodarcze i aktywizacja terenu (hotele, motele, zajazdy, stacje paliw, warsztaty naprawcze, itp.), zmniejszenie bezrobocia poprzez front robót.
    Powyższe dane w może mniejszych proporcjach w stosunku do modernizacji dróg pałuckich, tych krajowych i tych lokalnych, uzmysławiają nam wagę problemu.