Magistrat kończy 110 lat

Zdjęcie urzędników miejskich w magistracie wykonane 26 stycznia 1946 r., najprawdopodobniej w pomieszczeniu, gdzie obecnie mieści się Galeria im. Tadeusza Małachowskiego fot. ze zbiorów Bernarda Marosza

Żnin, pl. Wolności, magistrat, rocznica, zdjęcia
     Magistrat kończy 110 lat
     W tym roku mija 110 lat od wybudowania budynku magistratu na placu Wolności. Siedzibą Muzeum Ziemi Pałuckiej obiekt ten jest dopiero od 19 lat. Wcześniej pełnił inne funkcje i pracownicy muzeum proszą o udostępnienie zdjęć i archiwaliów dokumentujących dawne funkcje magistratu.

     W tym roku przypada 110. rocznica wybudowania budynku magistratu na rynku w Żninie. Obecnie mieści się tam Muzeum Ziemi Pałuckiej, ale w poprzednich dekadach obiekt pełnił inne funkcje. Muzeum Ziemi Pałuckiej planuje za kilka miesięcy wydać folder, a być może nawet zorganizować wystawę poświęconą dziejom magistratu. Wystawa może dotyczyć zdjęć, archiwaliów, wspomnień, które mieszkańcy mają z przeszłości budynku. Był tam m.in. Urząd Stanu Cywilnego, Ośrodek Pomocy Społecznej, poradnie Zespołu Opieki Zdrowotnej. Mieszkańcy, którzy posiadają zdjęcia z tego obiektu z tamtych lat, są proszeni o kontakt z muzeum. Pracownicy tej instytucji chcieliby skopiować te materiały i wykorzystać. Część potrzebnych informacji i pamiątek już posiadają, ale będą wdzięczni za udostępnienie kolejnych.
     Powstanie budynku magistratu było związane z rozbudową Żnina, a zbiegło się to z korzyściami finansowymi państwa niemieckiego po wojnie z Francją w 1871 r. Niemcy otrzymali wówczas kontrybucję.
     Tymczasem w Żninie także zaciągnięto pożyczki na budownictwo komunalne i wzniesiono na przełomie XIX i XX w. szereg budynków użyteczności publicznej, m.in. straż, szpital, rzeźnię, wodociągi i gazownię. W 1906 r. wybudowano przy rynku budynek przeznaczony na siedzibę burmistrza. Tło historyczne powstania tego budynku i jego opis techniczny zawarty został we wkładce ewidencyjnej zabytków architektury i budownictwa. Wynika z niej, że siedziba burmistrza była planowana jako dwuwieżowa, symetryczna bryła flankowana przez dwa rozbudowane skrzydła. Stojący obok budynek - prawdopodobnie zajazd - został jednak zachowany i w rezultacie powstała budowla asymetryczna z wieżą od północy. Stan ten niezmieniony pozostał do dzisiaj.
     Siedzibą administracji niemieckich władz miasta budynek pozostał do 1919 r. Po zwycięskim Powstaniu Wielkopolskim przeszedł w ręce polskie i nadal pełnił te same funkcje, czyli był siedzibą władz miasta. Urzędowali w nim m.in.: St. Rokowskiego, J. Maciejewskiego, J. Smorowskiego, M. Połomskiego. Od 1924 r. stanowisko burmistrza pełnił J. Bukowski, od 1932 r. - M. Ratajski, a krótko przed wybuchem II wojny światowej - B. Hauptmann. W czasie okupacji urzędował tutaj niemiecki burmistrz Żnina.
     Po wojnie budynek został zaadaptowany na potrzeby Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Żninie. Swoją siedzibę miał tutaj także Urząd Stanu Cywilnego. W roku 1983 budynek przejęty został przez Zespół Opieki Zdrowotnej. Ulokowane zostały w nim różne pracownie i specjalistyczne laboratoria, m.in. dwie pracownie stomatologiczne na piętrze, przychodnia okulistyczna, biura opieki społecznej. MOPS został tutaj zlokalizowany w 1990 r., zaraz po powołaniu tej instytucji. Później do 1993 r. w części pomieszczeń mieściła się pizzeria Aleksandria, którą prowadziła późniejsza zastępczyni burmistrza Żnina Aleksandra Nowakowska. Gmina w 1993 r. przekazała budynek Muzeum Ziemi Pałuckiej. Oficjalne otwarcie siedziby muzeum po pracach adaptacyjnych nastąpiło 19 kwietnia 1997 r.
     Pracownicy muzeum liczą na to, że w archiwach mieszkańców znajdują się zdjęcia np. ze ślubów, z pracy gabinetów lekarskich w dawnym magistracie czy z pobytu w pizzerii Aleksandria i innych sytuacji zatrzymanych w kadrze na terenie tego obiektu. Za udostępnienie do skopiowania na potrzeby jubileuszu budynku będą bardzo wdzięczni.

Karol Gapiński
Pałuki nr 1255 (9/2016)

Przejdź do forum.