Rehabilitacja lecznicza rolników

KRUS, zgodnie z ustawowym obowiązkiem, zapewnia rolnikom uprawnionym do świadczeń możliwość korzystania z rehabilitacji leczniczej. Jest ona organizowana w formie 21-dniowych turnusów prowadzonych w kilku centrach rehabilitacji rolników zlokalizowanych i w górach, i nad morzem. Rocznie z tego typu rehabilitacji korzysta około 14 tysięcy rolników.

Głównym celem prowadzonej rehabilitacji jest zapobieganie inwalidztwu lub ograniczenie go do poziomu umożliwiającego ubezpieczonemu dalsze wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym, a w przypadku osób, które zdolność do pracy utraciły, jej przywrócenie - o ile jest to możliwe - w wyniku leczenia i rehabilitacji. Ta forma ratowania zdrowia nie jest jednak skierowana do wszystkich rolników objętych ubezpieczeniem społecznym. Osoba, która chce skorzystać z rehabilitacji organizowanej przez KRUS musi spełnić jeden z następujących warunków:
- podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie;
- podlegać ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu na wniosek, w pełnym zakresie, nieprzerwanie przez co najmniej 18 miesięcy przed złożeniem wniosku o rehabilitację leczniczą;
- mieć ustalone prawo do okresowej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy przy jednoczesnym zachowaniu zdolności do samodzielnej egzystencji.
Pierwszeństwo w skierowaniu na turnus leczniczy mają osoby, których potrzeba rehabilitacji nastąpiła w wyniku wypadku przy pracy rolniczej.
Z rehabilitacji leczniczej można korzystać nie częściej niż co 12 miesięcy. Osobom, które mają ustalone prawo do zasiłku chorobowego z tytułu czasowej niezdolności do pracy trwającej ponad 180 dni, a także osobom mającym ustalone prawo do okresowej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - świadczenie rehabilitacyjne można przyznać po upływie 6 miesięcy od dnia zakończenia poprzedniej rehabilitacji. W przypadku uzasadnionych potrzeb zdrowotnych pacjenta, okres oczekiwania na ponowne skierowanie może zostać skrócony, a sam pobyt przedłużony. Poddanie się rehabilitacji nie ogranicza prawa rolnika do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego rolników - z wyjątkiem prawa do zasiłku chorobowego za okres przebywania w zakładzie rehabilitacji leczniczej. Korzystanie z rehabilitacji leczniczej i turnusów regeneracyjnych za pośrednictwem KRUS nie pozbawia rolników prawa do leczenia uzdrowiskowego finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Każdorazowo tego typu świadczenie przyznawane jest na wniosek lekarza ustalającego wskazania do odbycia rehabilitacji leczniczej (tj. lekarza rzeczoznawcy lub komisji lekarskiej KRUS), ze wskazaniem na potrzebę pobytu w ośrodku. Do wniosku muszą być dołączone niezbędne badania zlecone przez lekarza. Wypełniony wniosek, który swą ważność zachowuje 6 miesięcy, należy złożyć (osobiście lub wysłać pocztą) we właściwym oddziale regionalnym lub placówce terenowej Kasy. Wnioski podlegają rejestracji, sprawdzeniu pod względem formalnym i ocenie merytorycznej.
Po akceptacji lekarza - regionalnego inspektora orzecznictwa lekarskiego KRUS - rolnicy otrzymują propozycję wyjazdu. W przypadku, gdy rolnik wyrazi zgodę na proponowany termin i miejsce rehabilitacji leczniczej, otrzymuje skierowanie.
Pobyt na turnusie jest bezpłatny, a zakład rehabilitacji leczniczej zwraca uczestnikowi koszty przejazdu do placówki  rehabilitacyjnej w wysokości odpowiadającej cenie biletu najtańszego dostępnego środka transportu zbiorowego.
DLA EMERYTÓW I OPIEKUNÓW
Od 1 stycznia 2023 roku, w celu poprawy stanu zdrowia, z rehabilitacji leczniczej mogą korzystać osoby uprawnione do emerytury rolniczej. Dla nich rehabilitacja także jest organizowana w formie 21-dniowych turnusów prowadzonych w podlegających Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego centrach rehabilitacji rolników. Znajdują się one w Horyńcu-Zdroju, Iwoniczu-Zdroju, Jedlcu, Kołobrzegu, Szklarskiej Porębie oraz w Świnoujściu. W każdym z tych uzdrowisk lekarz dobiera indywidualnie listę zabiegów, przy czym rolnik-emeryt ma zagwarantowane przeciętnie 3 zabiegi dziennie. Z turnusów regeneracyjnych mogą skorzystać także opiekunowie osób niepełnosprawnych. W ramach przysługującego im 7-dniowego pobytu przewidziane są średnio 4 zabiegi dziennie.
DLA DZIECI
Od 1993 roku KRUS organizuje w czasie wakacji turnusy rehabilitacyjne dla dzieci rolników. Centra rehabilitacji rolników zapewniają najmłodszym indywidualny program rehabilitacyjny, całodobową opiekę lekarsko-pielęgniarską oraz całodzienne wyżywienie. Opiekę nad dziećmi sprawuje wykwalifikowana  kadra pedagogiczna. Turnusy rehabilitacyjne trwają 21 dni. Co roku z rehabilitacji leczniczej za pośrednictwem KRUS korzysta około 1.180 dzieci. W tym roku mogą z nich skorzystać dzieci urodzone w latach 2009-2017. Jednym z warunków uczestnictwa dziecka jest ubezpieczenie przynajmniej jednego z rodziców (opiekuna prawnego) w KRUS.
Podstawą skierowania dziecka na pobyt w uzdrowisku jest wniosek o rehabilitację leczniczą/turnus regeneracyjny, który wraz z załącznikami można pobrać ze strony internetowej www.gov.pl lub w Oddziałach Regionalnych i Placówkach Terenowych KRUS. Do wniosku trzeba dołączyć formularz z dodatkową informacją o stanie zdrowia dziecka, następnie złożyć w placówce KRUS właściwej ze względu ma miejsce zamieszkania rolnika.
Skierowanie dziecka na turnus rehabilitacyjny następuje po pozytywnej kwalifikacji wniosku dokonanej przez regionalnego inspektora orzecznictwa lekarskiego oddziału lub placówki terenowej KRUS. Pierwszeństwo mają dzieci posiadające orzeczenie o niepełnosprawności, z zastrzeżeniem, że są zdolne do samoobsługi.  
W 2024 roku Kasa organizuje turnusy rehabilitacyjne dla dzieci z wadami postawy i chorobami układu ruchu w Horyńcu-Zdroju oraz w Jedlcu, a także turnusy dla dzieci z chorobami układu oddechowego w Szklarskiej Porębie, Iwoniczu-Zdroju i w Świnoujściu.

Dorota Kapłońska