W Szubinie potrzebne pielęgniarki szkolne. Od września więcej etatów

Radny Waldemar Baszak zainteresował się opieką zdrowotną prowadzoną na terenie palcówek oświatowych. - W tym momencie musimy przystąpić do procesu rejestracji usług w Narodowym Funduszu Zdrowia dla tych małych szkół. Jest bardzo duża szansa na zwiększenie liczby pielęgniarek - informuje Jędrzej Kranz, prezes zarządu bydgoskiej firmy Thorrus, która aktualnie współpracuje z szubińskimi szkołami.

Temat profilaktyki i opieki zdrowotnej w gminnych szkołach podstawowych poruszył w swojej interpelacji radny Waldemar Baszak. Postąpił tak po rozmowach przeprowadzonych z mieszkańcami gminy. - Rozmawiałem również z dyrektorami szkół. W efekcie poprosiłem władze gminy o przekazanie informacji w jaki sposób realizowana jest opieka zdrowotna i stomatologiczna oraz promocja zdrowia. Mam na myśli pracę pielęgniarek i higienistek szkolnych oraz lekarzy - mówi Baszak. W podobnym tonie wypowiadali się zainteresowani tematem mieszkańcy gminy. - Nie narzekam, ale wydaje mi się, że może być lepiej. Więcej trzeba zrobić w sprawie badań wykrywających choroby i ich leczenia. Niewykorzystane w pełni są gabinety w szkołach - mówi jeden z mieszkańców.

INTERPELACJA

Radny zadał konkretne pytania urzędnikom i burmistrzowi Mariuszowi Piotrkowskiemu. Dotyczą testów przesiewowych, czyli badań profilaktycznych przeprowadzanych u osób, które nie mają objawów chorobowych oraz czynnego poradnictwa chorym dzieciom. Poruszył temat chorób przewlekłych i niepełnosprawności wśród uczniów, udziału w leczeniu lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej czy udzielania pomocy przedlekarskiej w nagłych przypadkach. Wspomniał również o leczeniu i profilaktyce stomatologicznej oraz zdrowotnej edukacji. Ważnym tematem, zdaniem Baszaka, jest specjalistyczna pomoc dyrektorom szkół w kwestii bezpieczeństwa dzieci oraz warunków sanitarnych i organizacji posiłków w szkołach. Oto kilka pytań zawartych w interpelacji, dotyczących konkretnych działań pracowników służby zdrowia w placówkach oświatowych: Czy pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna sprawują profilaktyczną opiekę zdrowotną nad uczniami w gabinecie profilaktyki zdrowotnej zlokalizowanym w szkole, a w przypadku braku gabinetu […] w miejscu określonym w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej? Czy sprawowana jest opieka stomatologiczna nad uczniami przez lekarza dentystę i na jakich zasadach?

JAK JEST

Dyrektorka wydziału edukacji, sportu i rekreacji tak odniosła się do interpelacji Baszaka. W ramach dyżurów pielęgniarka udziela następujące świadczenia: czynne poradnictwo dla uczniów z problemami zdrowotnymi, udzielanie pomocy przedlekarskiej w przypadku nagłych zachorowań, urazów i zatruć, edukacja w zakresie higieny jamy ustnej. […] W przypadku nagłych zachorowań bądź urazów pomocy przedlekarskiej udzielają pracownicy szkoły, a w razie konieczności wzywani są rodzice lub zespół ratownictwa medycznego. Nauczyciele jak i pracownicy obsługi są na bieżąco szkoleni z zakresu pierwszej pomocy. W szkołach podstawowych nauczyciele realizują zadania, programy (pogadanki) z zakresu profilaktyki zdrowotnej - napisała Alina Zdanowska. W odpowiedzi nie ma jednak informacji o testach i postępowaniu poprzesiewowym ani sprawowaniu opieki nad uczniami z dodatnimi wynikami tychże testów. Brakuje wyjaśnienia w temacie opieki nad uczniami z chorobami przewlekłymi oraz niepełnosprawnościami.

Jeżeli chodzi o opiekę stomatologiczną nad dziećmi i młodzieżą do 18. roku życia, to sprawuje ją lekarz dentysta, który przyjmuje w gabinecie zlokalizowanym w szubińskiej Szkole Podstawowej nr 2 im. Władysława Broniewskiego. Wyremontowany i wyposażony gabinet w Szkole Podstawowej nr 1 im. Władysława Jagiełły, a dokładnie w budynku przy ulicy Św. Marcina, obecnie nie ma stomatologa. Dyrektor Zdanowska informuje, że trwa procedura prowadzona przez Narodowy Fundusz Zdrowia, która umożliwi jego zatrudnienie. Mowa jednak o dwóch z dziesięciu gminnych placówek, licząc trzy szubińskie przedszkola.

W tej chwili w szubińskich podstawówkach numer jeden i dwa pielęgniarki zatrudnione są przez zewnętrzną firmę Thorrus, która mniej więcej półtora roku wstecz przejęła obowiązki od przychodni Medyk. Pełnią one 4 dyżury w miesiącu po trzy godziny w każdej z wymienionych placówek. W jedynce gabinet znajduje się w budynku przy ul. Św. Marcina, czyli tam gdzie uczą się dzieci z klas od pierwszej do trzeciej - informuje w odpowiedzi na interpelację Zdanowska. Wniosek nasuwa się jeden, a mianowicie taki, że w pozostałych miejsko-gminnych placówkach pielęgniarek na stałe dyżury nie ma.

JAK BĘDZIE

Zapytaliśmy prezesa firmy Thorrus Jędrzeja Kranza jak wygląda w praktyce sytuacja szkolnej służby zdrowia i czy w obecnej wersji zapewnia szubińskim dzieciom całkowite zdrowotne bezpieczeństwo. - Tak, zapewniamy bezpieczeństwo, ale musimy przystąpić do procesu rejestracji usług w Narodowym Funduszu Zdrowia dla tych małych szkół. Wcześniej z różnych powodów, między innymi z powodu braku gabinetów, nie udało się tego dokonać. Uczynimy to teraz, ale efekty zobaczymy dopiero od września, ponieważ taka jest procedura. Jest bardzo duża szansa na zwiększenie liczby pielęgniarek na terenie gminy. W tym momencie i tak świadczymy usługi wszystkim placówkom, w tym ponadpodstawowym, oczywiście w ramach naszych możliwości i w zależności od liczby dzieci. Mam na myśli nagłe przypadki typu występowanie wszawicy. Pomagamy bez dodatkowego wynagrodzenia i pomimo braku kontraktu z NFZ, o czym wie Urząd Gminy. Do świadczenia usług niezbędny jest gabinet, którego brakuje tylko w podstawówce w Królikowie, ale nie możemy zostawić tych dzieci bez pomocy w wypadkach szczególnych - tłumaczy Kranz. Podstawą do podjęcia dyżuru pielęgniarskiego w każdej szkole jest podpisanie bezpośrednio przez dyrekcję umowy z podmiotem świadczącym usługi. W Królikowie była filia przychodni Medyk i tam dzieci chodziły do pielęgniarki. To prawdopodobnie jest przyczyną braku gabinetu w tamtejszej szkole i braku możliwości podpisania z nią pielęgniarskiego kontraktu z Thorrusem.

ILE ETATÓW

Etat przeliczeniowy pielęgniarki środowiska nauczania i wychowania, zgodnie z ustawą z dnia 12 kwietna 2019 roku o opiece zdrowotnej nad uczniami, liczy się kapitacyjnie, czyli na podstawie liczby uczniów objętych świadczeniami profilaktycznej opieki zdrowotnej. Obecnie musi ona mieć pod opieką od 880 do 1.100 uczniów. Wtedy jest w placówce pięć dni w tygodniu, czyli na pełnym etacie.

Zadaliśmy przedstawicielowi Thorrusa pytanie, czy przy zatwierdzonej przez NFZ liczbie pielęgniarskich godzin dla poszczególnych szkół firma jest w stanie w pełni realizować zakres pracy pielęgniarek. Oto, co powiedział Pałukom: - Tak, jesteśmy w stanie, a w dwóch dużych szubińskich szkołach podstawowych pielęgniarka jest kilka razy w tygodniu [czyli częściej niż informowała dyrektorka Zdanowska - przyp. red.] na zasadzie przeliczenia zgodnie z kluczem dotyczącym liczby uczniów. Bilanse robi się co roku w klasach od pierwszej do trzeciej oraz do siódmej. Tak jest rok w rok i cała szkoła zostaje wtedy przebadana. Fluoryzację [zabieg dentystyczny, który polega na nałożeniu na zęby preparatu zawierającego fluor - przyp. red.] wykonuje się w klasach od pierwszej do szóstej cztery razy w roku, co sześć tygodni. To są podstawowe zadania. Jak mamy to zrobione, wtedy zajmujemy się np. promocją zdrowia. Jeżeli zdarzy się wypadek, a pielęgniarka jest w placówce, wtedy udziela pierwszej pomocy. W przeciwnym przypadku dyrekcja podejmuje decyzję kogo informować, czyli przejmuje obowiązki pielęgniarki. Pielęgniarka także dzwoni po karetkę kiedy ma do czynienia np. ze złamaniem, więc wykonuje tę samą czynność. Przy poważniejszych rzeczach i tak interwencja kończy się szpitalem.

Problem stanowi zabezpieczenie wypadkowe przy braku obecności pielęgniarki. NFZ dopuszcza świadczenia zdrowotne w wymiarze 4 godziny w tygodniu dla szkół, w których uczy się do 250 dzieci. Zatem i tak są to działania dorywcze, ale wystarczające na spełnienie wymagań funduszu zdrowia typu regularne bilanse czy fluoryzacja. Na terenie szubińskiej gminy opiece zdrowotnej podlega, licząc placówki przedszkolne, 3.171 uczniów i przedszkolaków. Biorąc pod uwagę widełki przygotowane dla pielęgniarek przy minimalnej liczbie, czyli 880 dzieciach na etat, daje to niespełna 4 pełne etaty. Szubińska podstawówka numer dwa liczy 631 uczniów, zatem nie ma możliwości zatrudnienia tam pielęgniarki na cały etat. Identyczna sytuacja jest w szubińskiej jedynce, gdzie uczy się 592 uczniów oraz w Rynarzewie, gdzie jest ich 495. Pozostałe placówki nie przekraczają 250 uczniów, zatem dopuszcza się świadczenia zdrowotne w wymiarze 4 godziny w tygodniu. Jak będzie od września?

 ***

Obowiązki szkolnej pielęgniarki obejmują profilaktykę, edukację zdrowotną, pomoc przedmedyczną i pomoc w sytuacjach nagłych. Wykonuje ona badania przesiewowe, kieruje postępowaniem w przypadku dodatnich wyników tychże testów, monitoruje rozwój uczniów i prowadzi poradnictwo w zakresie zdrowia. Udziela pierwszej pomocy w przypadku nagłych zachorowań, urazów i zatruć. Zawiadamia rodziców lub opiekunów prawnych w przypadku nagłego wypadku lub problemów zdrowotnych. W zakresie profilaktyki przeprowadza badania bilansowe np. wzroku, słuchu, ciśnienia, pomiary wzrostu i wagi. Realizuje programy profilaktyczne, np. profilaktykę fluorkową. 

W zakresie edukacji zdrowotnej pielęgniarka bierze udział w jej planowaniu i wykonaniu. Działa na rzecz promocji zdrowego stylu życia wśród młodzieży. Zbiera informacje o stanie zdrowia i rozwoju uczniów. Obsługuje gabinet profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej. Sprawuje opiekę nad uczniami z chorobami przewlekłymi i niepełnosprawnością. Realizuje zlecenia lekarskie.

***

Cezary Kucharski