Wyścig do Łaby nad Notecią - Łabiszyńskie Spotkania z Historią 5 i 6 czerwca

5 - 6 czerwca 2026 Łabiszyn stanie się areną wyjątkowych spotkań z historią. To cykliczna impreza znana pod nazwą Łabiszyńskie Spotkania z Historią. W tym roku będziemy świadkami niesamowitych inscenizacji już po raz dwunasty. Temat tegorocznej edycji spotkań to „Wyścig do Łaby 1945”.

W tych dniach Łabiszyn przeniesie nas do ostatnich dni II wojny światowej, pokazując dramaturgię wyścigu aliantów do Łaby z 1945 roku. To moment, w którym nastąpiło spotkanie wojsk alianckich na terenie Niemiec.

Przez dwa dni mieszkańcy i goście zobaczą m.in. godzinne rekonstrukcje historyczne, dioramy i pokazy świetnie zachowanego sprzętu wojskowego. Do Łabiszyna zjedzie wiele grup rekonstrukcyjnych i pasjonatów historii z całej Polski. Wyposażenie sprzętowe i umundurowanie żołnierzy pokazuje i podkreśla, z jaką powagą grupy rekonstrukcyjne traktują pamięć minionych czasów. Nie zabraknie widowiskowych inscenizacji okraszonych wojennymi odgłosami. Będzie to edukacja historyczna dla każdego. 

Zdjęcie z zeszłorocznej inscenizacji, fot. Sławomir Dudzic

Tegoroczna edycja odbędzie się pod hasłem „Wyścigu do Łaby 1945” i jest to motyw przewodni, który będzie tłem dla widowiskowych rekonstrukcji, ale nie zabraknie wielu różnych wydarzeń dla dorosłych i dla dzieci.

PROGRAM

W piątek o 9 rano sprzed Urzędu Miejskiego w Łabiszynie ruszą rajdy historyczne – trasa piesza, rowerowa, konna i motorowa, a o 15:30 – nastąpi podsumowanie rajdów w  amfiteatrze na Wyspie.

O 17.00 przy ulicy Adama Mickiewicza 3A w Łabiszynie, w dawnej XIX-wiecznej wozowni, pełniącej obecnie funkcję centrum społeczno-kulturalnego, rozpocznie się sesja referatów pod nazwą „Łabiszyn pełen historii”. Dr Łukasz Gładysiak opowie o 1.Warszawskiej Brygadzie Kawalerii w 1945 r., Mikołaj Klorek - o  koniach na wojnie – obaj są członkami Stowarzyszenia Parva Patria, jednego z organizatorów Spotkań.

Przedstawiciel drugiego stowarzyszenia, współorganizującego Łabiszyńskie Spotkania z Historią, czyli AA7, dr Tomasz Stachoń zapozna słuchaczy z problemami mechanicznymi niemieckiego parku maszynowego w 1945 roku, a Ewa Leżoń (prezeska łabiszyńskiego koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego) wygłosi referat: „Gmina Łabiszyn w 1945 roku”

Dzień zakończy godzinny, odbywający się między godziną 19.00 i 20.00 pokaz kawaleryjski „Z szablami ku Łabie”. Aby go zobaczyć, trzeba odnaleźć przedłużenie ulicy 3 Maja po zachodniej stronie szosy 253. Na prowadzącej lasem szerokiej drodze galopować będą konie i jeźdźcy.  

W sobotę imprezy odbywać się będą między Rynkiem i Wyspą. Od 10 rozpocznie działalność Retro Rynek, gdzie prezentować się będą rękodzielnicy, ustawione będą stragany tematyczne, a towarzyszyć temu będą występy artystyczne. Kto woli cień – obejrzy wystawę modeli militarnych w Wozowni.

Zdjęcie z zeszłorocznej inscenizacji, fot. Sławomir Dudzic

Od 10 będzie też można zwiedzać przygotowane dioramy. O 11:00 organizatorzy zapraszają na pokaz obsługi niemieckiej armaty przeciwpancernej o średnicy lufy 7,5 cm o nazwie PaK 40, która w czasie II wojny światowej skutecznie zwalczała większość czołgów alianckich. O 11:30 rozpocznie się konkurs mody lat czterdziestych w czterech kategoriach: damska, męska, dziecięca i militarna. 

W samo południe obejrzymy półgodzinną inscenizację pod nazwą „Koniec III Rzeszy”. Potem – pokaz cywilnej mody kryzysowej, pokaz obsługi pojazdów niemieckich i pokaz obsługi działa samobieżnego SU-57.

Po końcu III Rzeszy nastąpi świętowanie zwycięstwa czyli – defilada. Rozpocznie się ona o 15:30 i potrwa 45 minut. Po niej, o 16.00 usłyszymy koncert łabiszyńskiej Orkiestry Dętej i zespołu wokalnego osób dorosłych oraz Koncert Adeli Konop z zespołem.

O 19.00 (w miejscu piątkowej szarży kawaleryjskiej) nastąpi inscenizacja główna: „Wyścig ku Łabie” Czy ujrzymy spotkanie wojsk alianckich na moście nad Łabą, którą będzie Noteć? Zobaczymy.

Dzień zakończy o 20:00 dyskoteka, w której wezmą udział ci, którzy przeżyli trudy wojny. 

Zdjęcie dla prasy z 27 kwietnia 1945 wykonane w Torgau nad Łabą: podporucznik armii amerykańskiej William Robertson (ze zmiażdżonym nieco palcem) i porucznik Armii Czerwonej Aleksander Sylwaszko ze zdobyczną lornetką.  źródło: serwis prasowy armii USA.

Spotkania z Historią w Łabiszynie to przede wszystkim żywa lekcja historii, to czas nauki i zadumy, to czas, który pozwala poczuć choć przez chwilę dramaturgię i tragizm tamtych czasów. Rekonstrukcje wojennych potyczek, żołnierskie mundury, stroje cywilów przeniosą nas w czasie i będziemy świadkami wydarzeń pokazanych w wyjątkowy sposób – poprzez obraz, dźwięk i przede wszystkim emocje niepowtarzalnej atmosfery.

Sławomir Dudzic, Dominik Księski