Zaczęło się pod lipką

Przy ul. Kcyńskiej w Szubinie od prawie 300 lat rośnie lipa. W latach siedemdziesiątych pod jej konarami doszło do zawiązania Szubińskiej Grupy Plastyków Plama"s.

Wojciech Albertowicz Bydgoszcz

Mirosław Banach Szubin

Jerzy „Brzozowski” Dittrich Szubin

Aleksander Cegiełko Nakło

Bogdan Cyranowicz Szubin

Bogdan Derewicz Szubin

Andrzej Fedder Bydgoszcz

Jan Fritz Barcin

Janusz Gorący Żnin

Ryszard Grabowski Łabiszyn

Andrzej Janczewski Łabiszyn

Maciej Jeliński Szubin

Krzysztof Kacprzak Kcynia

Robert Kanaan Żnin

Edmund Kapłoński Żnin

Hubert Komasiński Szubin

Elżbieta Kotz Łabiszyn

Bogdan Kral Szubin

Roman Kral Szubin

Mieczysław Krzyżanowski Szubin

Wiktor Krzyżanowski Szubin

Andrzej Łapiński Szubin

Andrzej Łuczak Żnin

Edward Maciejewski Gąsawa

Maryla Molenda-Rakowska Rynarzewo

Grzegorz Pleszyński Szubin

Sławomir Siewkowski Szubin

Alina Stefaniak Szubin

Agnieszka Strusewicz-Majewska Szubin

Małgorzata Tomaszewska Szubin

Krzysztof Wilk Barcin

Henryk Wojtas Szubin

Hanna Zawadzka-Pleszyńska Szubin

     Szubiniacy, którzy pamiętają maj 1977 r. przypomną sobie zapewne, że przy lipce była budka z napojami i nie sprzedawano tam tylko oranżadę w landrynkowych kolorach. Pewnego upalnego, majowego dnia, troje młodych ludzi: Henryk Wojtas, Grzegorz Pleszyński i Andrzej Janczewski przyszli orzeźwić się pod lipkę. Wcześniej Wojtas, Pleszyński i Janczewski pokazywali swoje prace na wystawie w Domu Kultury. Po wystawie ktoś z Domu Kultury podsunął pomysł założenia grupy. Pod cienistą lipką, przy stoliku doszło do powstania Szubńskiej Grupy Plastyków Plama"s. Wtedy tylko Henryk Wojtas mógł się pochwalić ukończonymi studiami wyższymi, dzisiaj ma je cała trójka. - Pierwsze spotkanie już organizacyjne odbyło się w Domu Kultury. Na tym spotkaniu przyjęto pierwszych członków - mówi Bogdan Kral, który był jedną z pierwszych osób przyjętych w poczet grupy.

     PLAMA"S

     Nazwa Plama"s jest zbitkiem trzech słów: Pl- plastycy, -ama- amatorzy, -"s- Szubin. Autorem logo grupy jest Sławomir Siewkowski, wtedy uczeń liceum plastycznego, który następnie został księdzem. W Polsce Ludowej grupa była pod pilnym okiem Służb Bezpieczeństwa. Henryk Wojtas wspomina o aniele stróżu z SB, który wypytywał o obcojęzyczną nazwę, o spotkania członków grupy.

     Pierwszym prezesem został Andrzej Janczewski z Łabiszyna, który dzisiaj mieszka w Melbourne w Australii. Następnie prezesem został Grzegorz Pleszyński, po nim Henryk Wojtas. Czwartym prezesem jest Maciej Jeliński. Od 1977 do 1984 r. Plama"s liczył 16 członków, a przez wszystkie lata przewinęło się ich ponad 30. Na początku grupa funkcjonowała w strukturach Kujawsko-Pałuckiego Towarzystwa Kulturalnego. Następnie grupa weszła pod skrzydła Szubińskiego Domu Kultury, gdzie jest do dnia dzisiejszego. Grupa ma charakter nieformalny, a jej członkowie nie posiadają legitymacji członkowskich. Od 1989 r. nie otrzymują także dotacji i utrzymują się z własnych środków. Gdy trzeba zdobyć fundusze na wystawę czy katalog, to albo składają się na nią, albo szukają sponsorów.

     Plama"s skupia artystyczne dusze, ale nie wymaga od nich prawie niczego. Wydaje się, że jedynym wymaganiem, jakie ma, to nakaz tworzenia. Oczywiście nikt twórców nie rozlicza. Można z grupy wystąpić, albo w naturalny sposób przez brak uczestnictwa w jej życiu przestać funkcjonować jako członek. Przez tak długi okres przewinęła się bardzo liczna grupa twórców amatorów. Atmosfera pracy twórczej, dyskusje i korekty, prezentacja filmów i przezroczy o sztuce skupiała nie tylko plastyków, ale również i miłośników sztuki - czytamy we wstępie do katalogu do zbiorowej wystawy w 1995 r.

     GALERIA

     Na początku grupa wystawiała w Szubinie, w piwnicy bloku należącego do Spółdzielni Mieszkaniowej Zjednoczeni, gdyż w Domu Kultury trwał remont. Ta pierwsza galeria była dostępna w środy i czwartki oraz w soboty i niedziele, od 16.00 do 20.00. Obok wystaw były także prelekcja, pokazy oraz udzielano porad dotyczących urządzania mieszkań. Nowatorskie było organizowanie happeningów. Przed stanem wojennym, 1 września między innymi Grzegorz Pleszyński, Mieczysław Krzyżanowski i Magda Szwarc zorganizowali na szubińskim rynku happening Ballada wrześniowa. Była to wspólna akcja plastyków i członków grupy teatralnej funkcjonującej w Plama"się. "Nieliczni jej członkowie są dyplomowanymi artystami lub plastykami. W wielu wypowiedziach współzałożycieli grupy nie zauważa się różnicy w traktowaniu członków w zależności od przygotowania. Najważniejsze, by chcieli coś robić, a potem to pokazać, a interpretując to, by chcieli włączyć się do zabawy. Zresztą wszystkie wernisaże zbiorowe grupy nie posiadają nic z napięcia współzawodnictwa, to naprawdę fajne spotkanie ludzi. Przy okazji jest sposobność na mniej oficjalne zakończenie wystawy, pogłębienie więzi emocjonalnej i rozwijanie towarzyskich układów - pisze w swojej pracy magisterskiej Alina Stefaniak z grupy. - Tu każdy może pokazać coś swojego, a dzieje się to w bardzo przyjaznej atmosferze. Cieszy mnie, że mamy bardzo dużo wspólnych wystaw - dodaje Ryszard Grabowski, który pochodzi z rodziny, w której pasja malarska przekazywana jest z pokolenia na pokolenie.

     Ze Spółdzielni Mieszkaniowej grupa przeniosła się do budynku Domu Kultury przy ul. Kcyńskiej. Początkowo miała swój kąt na parterze, tam gdzie po przeróbce swoje lokum ma obecnie pracownia rękodzieła. W pomieszczeniu gdzie dzisiaj jest galeria działała także pracownia. W pracowni Grzegorz Pleszyński prowadził zajęcia kółka plastycznego dla młodzieży, która także pokazywała swoje prace na wystawach. Prace wystawiane były na holu. W 1987 r. pracownia przestała funkcjonować i na piętrze powstała galeria.

     WYJAZDY

     Grupa Plama"s jest dobrze znana w regionie. Pierwsza wystawa wyjazdowa odbyła się w Tucholi. Od tamtego czasu grupa wystawiała między innymi w Wągrowcu, Żninie, Mogilnie, Janowcu, Łabiszynie, Damasławku, Kcyni i innych miejscowościach. Plastycy z Plama"s mieli także swój epizod zagraniczny. W czasie ożywionej współpracy między Szubinem a holenderskim miastem Dinxperlo pokazywali tam swoje prace. - To było wyjście poza dotychczasową działalność - mówi o wystawie w Dinxperlo Henryk Wojtas.

     RÓŻNORODNOŚĆ

     Siłą grupy jest różnorodność technik, jakimi wyrażają się jej członkowie. To sprawia, że każda wystawa jest inna. Twórcy sięgają także po różną tematykę. Podczas wernisaży pokazują obrazy olejne, akwarele, grafiki, tkaniny, rysunki, collage, intarsje. Są także płaskorzeźby, choć ta technika reprezentowana jest jak na razie tylko przez jednego plamasowca.

     JAK TU TRAFIĆ

     - By zostać członkiem grupy trzeba być osobą pełnoletnią oraz mieć chęć i zamiłowanie do tworzenia - mówi prezes Maciej Jeliński. Osoby chcące zostać członkami Szubińskiej Grupy Plastyków Plama"s są najczęściej wprowadzane przez członków grupy i muszą zaprezentować swoje prace. Może być to film video, zdjęcia. - Zostałam członkiem Grupy za wstawiennictwem Henryka Wojtasa - wspomina Elżbieta Kotz z Łabiszyna. Henryk Wojtas wprowadził także Edmunda Kapłońskiego. Roman Kral odpowiedzialny jest za wprowadzenie Marii Rakowskiej-Molendy. Jan Fritz podczas wystawy zaproponował wstąpienie Krzysztofa Wilka.

     Obrazy członków grupy często są pokazywane w galerii Plama"s. Jednak nie tylko tam. Odnajdziemy je między innymi w biurze Szubińskiego Domu Kultury, Rejonowej Bibliotece Publicznej i w Urzędzie Miasta i Gminy Szubin. Odwiedzając te instytucje warto bliżej się przyjrzeć wystawianym tam pracom, których część powstała około 25 lat temu.

Kamila Czechowska

Pałuki nr 525 (11/2002)

     Tekst powstał na podstawie pracy magisterskiej Aliny Stefaniak, katalogów oraz rozmów z członkami Szubińskiej Grupy Plastyków Plama"s. Za pomoc serdecznie dziękuję. (kc)

Podobne teksty:

Nieobecny