Kierowco! Nie daj się zaskoczyć zimie

Pogodowa sinusoida to duże wyzwanie dla kierowców. Najpierw obfite opady śniegu i odczuwalny mróz, później wzrost temperatury, odwilż, błoto pośniegowe i gołoledź. Jazda w trudnych warunkach wymaga dobrej znajomości auta, odpowiedniej techniki kierowania oraz troski o stan techniczny samochodu. O tym jak poprawić komfort podróży zimą, na co uważać i jakich zasad przestrzegać rozmawiamy z Dawidem Grzanką, doświadczonym instruktorem nauki jazdy w szkole "JaZdam", który pomaga zdobyć uprawnienia do kierowania pojazdami kursantom z Barcina, Żnina, Szubina i Piechcina.

Justyna Kulpińska: - Pokrywający jezdnię śnieg, tworzące się z niego błoto pośniegowe albo marznący deszcz mocno dają się we znaki kierowcom podróżującym autem zimą. Jak zachować się w niesprzyjających warunkach za kółkiem i jakich błędów nigdy nie popełniać?
Dawid Grzanka: - Chcąc ruszyć na śniegu, należy delikatnie posługiwać się pedałem sprzęgła i gazu. Próba gwałtownego ruszenia zakończy się tzw. buksowaniem kół. To nic innego niż kręcenie się kół napędowych w miejscu. Takie ruszanie powoduje poślizg, a tym samym bardzo wydłuża i spowalnia ruszanie oraz może doprowadzić do utraty panowania nad pojazdem. Kiedy delikatniej i płynniej ruszamy zjawiska te albo nie wystąpią, albo będą słabe i do opanowania. Konsekwencją tego będzie wydłużony czas ruszenia, co trzeba brać pod uwagę podczas ustępowania pierwszeństwa innym uczestnikom ruchu. Mocne wciśnięcie gazu nie spowoduje większego przyspieszenia lecz spowolni proces przyspieszania, a na zakrętach może doprowadzić do wypadnięcia pojazdu z drogi. W lepiej wyposażonych autach zjawisku temu zapobiega system ASR. Jednak na lodzie i w autach z dużą mocą, nawet on będzie miał znikomą skuteczność. W autach z manualna skrzynią biegów, można ruszać na wyższym biegu, np. na drugim.
- Dużo trudniej będzie nam zatrzymać auto. Jak zrobić to prawidłowo?
- Jeśli zachodzi konieczność zatrzymania pojazdu, należy delikatniej używać pedału hamulca. Hamując tak, wydłużamy drogę hamowania pojazdu, więc należy rozpocząć hamowanie wcześniej. To z kolei zmusza nas do zachowania większych odstępów od pojazdów jadących przed nami oraz do wcześniejszego przewidywania sytuacji na drodze. Pozwoli nam to odpowiednio wcześnie zareagować. Jeśli wciśniemy hamulec mocno, spowoduje to zablokowanie kół i poślizg samochodu. Wówczas będzie się on poruszał bezwładnie i niekoniecznie w pożądanym przez nas kierunku. W tej sytuacji pomaga nam system ABS. Zapobiega on zablokowaniu kół i pozwala utrzymać odpowiedni kierunek jazdy, nawet przy mocnym hamowaniu. Uwaga jednak! Odbywa się to kosztem wydłużenia drogi hamowania na śliskich lub zniszczonych nawierzchniach!
- Kolejną drogową pułapką mogą być oblodzone zakręty.
- Pokonując zakręty należy delikatnie obchodzić się z pedałem gazu. Najlepiej nie zmieniać prędkości jazdy. Starajmy się również obierać łagodny tor jazdy. Nie wykonujmy gwałtownych i mocnych ruchów kierownicą. Niestosowanie się do tych zasad spowoduje poślizg auta i w konsekwencji może doprowadzić do wypadnięcia z drogi. Przeciwdziała temu system ESP. Jednak by on zadziałał należy wykonać kierownicą ruch obronny. Wtedy system otrzymuje sygnał, że tor pojazdu nie jest taki, jak chcemy. Zatem jeśli tył pojazdu zaczyna nas wyprzedzać (nadsterowność), trzeba skręcić kierownicę przeciwnie niż przebiega łuk drogi (zakręt w lewo – skręcamy w prawo, czyli w ta stronę z której wyprzedza nas tył). Jeśli przód ucieka na zewnątrz łuku (podsterowność), to na przemian lekko prostujemy koła i skręcamy.
- Co może nas zaskoczyć na prostej drodze?
- Podczas jazdy po prostej trasie uważać należy na głęboki śnieg. Na poboczach będzie go więcej niż na samej jezdni, bo będzie on zepchnięty przez koła samochodów lub przez pojazdy do odśnieżania. Jeśli wjedziemy jedną stroną pojazdu w takie zaspy, strona ta zostanie przyhamowana i nasz pojazd gwałtownie zmieni kierunek jazdy w kierunku zaspy. Najczęściej pojazd w takiej sytuacji wypada z drogi.
Również podczas omijania, czy wyprzedzania przejeżdżamy często na inny pas ruchu i przecinamy złogi śniegu. Bardzo łatwo wówczas stracić panowanie nad pojazdem. Jeśli wpadniemy w poślizg, łatwiej będzie nam wrócić na odpowiedni tor jazdy, jeśli nie wciśniemy sprzęgła. Dlatego nie powinniśmy go nadużywać.
- W sezonie zimowym powinniśmy w sposób szczególny dbać o nasze pojazdy. Co powinno być priorytetem każdego kierowcy?
- By łatwiej było nam zapanować nad autem, musimy zadbać o jego stan techniczny. Ważne jest, by miał odpowiednie opony, dobre pióra wycieraczek i czysty filtr kabinowy. Opony najlepiej zimowe lub wielosezonowe i z odpowiednio głębokim bieżnikiem. Gwarantują lepszą przyczepność i odpowiednio odprowadzają wodę spod kół. Mają też większe możliwości samoczyszczenia. Dobre pióra wycieraczek nie mażą szyby, a czysty filtr kabinowy zapobiega nadmiernemu ich parowaniu. Dzięki temu uzyskamy lepszą widoczność. Należy też pamiętać, by dobrze odśnieżyć pojazd przed drogą. Oczyścić należy całe auto, by nie dostać mandatu, by mieć dobrą widoczność i by inni widzieli dobrze nas (światła zewnętrzne).Pamiętajmy, że ani najlepiej przygotowany pojazd, ani systemy elektroniczne nie zastąpią zdrowego rozsądku. Lepiej wykorzystywać mózg, niż ESP, poduszkę powietrzną, czy strefy kontrolowanego zgniotu.

Z Dawidem Grzanką
rozmawiała Justyna Kulpińska, 25 I 2021

Dawid Grzanka - instruktor kształcący kierowców w szkole "JaZdam" fot. prywatne archiwum