"Leć o pieśni..."

105 lat śpiewaczej tradycji w Janowcu
   "Leć o pieśni..."
   W sobotę chór "Harmonia" z Janowca obchodził jubileusz istnienia. Członkowie chóru i zaproszeni goście spotkali się przed gimnazjum w Janowcu. Uroczyście przemaszerowali do kościoła, gdzie proboszcz parafii ks. kanonik Ignacy Mączyński odprawił okolicznościową mszę świętą.

   Homilię proboszcz Ignacy Mączyński poświęcił chórzystom i ich pracy dla dobra społeczeństwa. Docenił ich poświęcenie i zaangażowanie.
    Po mszy korowód powrócił do sali sportowej gimnazjum, gdzie w przygotowanej przez Michała Kucharskiego scenerii odbyła się dalsza część uroczystości.
    Prezes janowieckiego Klubu Seniora Marek Drożdżyński powitał licznie przybyłych na uroczystość gości. Pelagia Błachowiak zapoznała zaproszonych z historią chóru, bo - jak powiedziała - jubileusz to nic innego jak refleksja nad przemijaniem faktów historycznych. Wspomniała rok 1900, kiedy w Janowcu powstało koło śpiewacze. Był to okres zaborów, a głównym założeniem chórzystów było pobudzenie ducha polskości i patriotyzmu przez chóralne i kościelne śpiewy, występy publiczne, występy teatrów amatorskich, wycieczki, zabawy. Pierwsze notatki z działalności chóru pochodzą z 1902 roku. Jest to zapis w języku niemieckim praw i obowiązków chórzystów. W 1904 roku widnieje już pełna nazwa Koło Śpiewacze "Harmonia". Z 1925 roku notatki zawierają informację o obchodach jubileuszu 25-lecia istnienia i nazwę Towarzystwo Śpiewacze "Harmonia".
    Krótko przed wojną chórzyści wystawili operę "Krakowiacy i Górale", a wybuch II wojny światowej utrudnił kolejne występy. Działalność młodzi sympatycy śpiewu wznowili po wojnie pod batutą Adama Falasza w dawnej harcówce, zwanej później "Komodą". Kolejny raz działalność chóru osłabła, kiedy ci młodzi ludzie weszli w dojrzały wiek, zakładali rodziny, wyprowadzali się z Janowca. Chór jednak nadal istniał pod patronatem Zakładów Mięsnych do lat 70. Dyrygentami chóru byli Roman Bartusch, Seweryn Komosa, Stanisław Rozmarynowski. Po tym dawnym chórze pozostały cenne pamiątki - sztandar i ryngraf.
    Ufundowany w 1937 roku przez społeczeństwo sztandar dzięki Władysławie Mielcarek przetrwał okupację. Następnie powrócił do chóru. Po rozwiązaniu chóru w latach 70. sztandar był w świetlicy zakładów mięsnych, a w latach 80. opiekę nad sztandarem powierzono Kazimierzowi Szczublewskiemu. Przekazał on sztandar chórowi po wznowieniu działalności.
Ryngraf po wojnie znaleziono na strychu domu sióstr zakonnych. Przez wiele lat zajmował się nim Stanisław Małecki, który odnowił ryngraf i przekazał chórowi z okazji jubileuszu 100-lecia.
Pelagia Błachowiak wspomniała rok 1998, kiedy na zaproszenie Alicji Bystrzyńskiej i Marii Filipiak przybył do "Komody" Roman Bleja oraz grupa uzdolnionych muzycznie osób. Wznowiono działalność chóru, którego dyrygentem został Roman Bleja. 
    Dziś chór śpiewa pieśni patriotyczne, arie z oper i operetek, pieśni kościelne, biesiadne, najczęściej wielogłosowe. Występuje na licznych przeglądach, konkursach, uroczystościach. Występował też poza granicami naszego kraju w Wenecji, Monako Walencji, Popradzie i innych miastach zachodniej Europy. Chórzyści oprócz licznych występów organizują wyjazdy do opery i operetki, na koncerty, wycieczki po kraju i zagraniczne do Włoch, Hiszpanii, Francjii.
Zdobyli za swą działalność liczne dyplomy, puchary, nagrody rzeczowe. Wszystko to zawarte jest w kronice prowadzonej od pięciu lat przez Urszulę Olszewską, a wcześniej przez Pelagię Błachowiak.
    Z życzeniami, wyrazami uznania, gratulacjami, kwiatami i prezentami na jubileusz przybyło wielu gości.
    Dyrektor departamentu kultury Eugeniusz Frankowski reprezentował Sejmik Marszałkowski. Prezes Ireneusz Frelichowski reprezentował Ogólnopolskie Stowarzyszenie Klubów Seniora ARS w Bydgoszczy. Przybyli także profesor muzyki Wenancjusz Kurzawa, dyrektor ruchu artystycznego Polskiego Związku Chórów i Orkiestr w Bydgoszczy Jan Przybylski, dyrektor DPS w Tonowie Józef Łukomski, Marek Daniel - przyjaciel chóru, Kazimierz Szczublewski - najstarszy członek chóru z delegacją klubu seniora "Uśmiech", dyrektorzy placówek oświatowych Alina Kucharska, Alicja Bystrzyńska i Ryszard Zygaj.
    Z życzeniami, kwiatami i gratulacjami wystąpiły też delegacje z zaprzyjaźnionych klubów "Aster" z Rogowa, "Tulipan" z Łabiszyna, Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów z Damasławka i Janowca oraz zespołu folklorystycznego "Pałuczanie" z Sarbinowa II. Wyrazy uznania i pamiątkowy puchar przekazała również delegacja Urzędu Miejskiego w Janowcu.
Gościnnie po występie chóru "Harmonia" zaprezentował się pod batutą Andrzeja Kaliskiego chór kameralny mieszany ze Skoków.
    Z okazji jubileuszu siedem osób odznaczonych zostało Brązowymi Odznakami Stowarzyszenia Chórów i Orkiestr. Wśród odznaczonych była Barbara Rapczyńska, Zofia Matusiewicz, Józef Brudnicki, Urszula Olszewska, Maria Orchowska, Roman Bleja i Marek Drożdżyński. Odznaczenia wręczał Jan Przybylski z Polskiego Związku Chórów i Orkiestr w Bydgoszczy.
W imieniu odznaczonych władzom wojewódzkim, gminnym i zarządowi Klubu Seniora "Uśmiech" w Janowcu podziękowała Zofia Matusiewicz. 
    Minutą ciszy uczczono pamięć zmarłych członków chóru Anny Czabaj i Anieli Chylińskiej oraz dyrygentów.
    Dla zaproszonych gości przygotowany był obiad, ciasto, kolacja. Biesiada trwała do późnych godzin nocnych, a na wieczorku tanecznym grał zespół "Universal-Band".

Sylwia Wysocka
Pałuki nr 695 (23/2005)