Dla serca i dla ducha - pałucka nuta. Zespół Pałuki z wizytą w nakielskim DPS

Stowarzyszenie Miłośników Zespołu Regionalnego Pałuki realizuje kolejny projekt grantowy pn. Pałuki śpiewają o seniorach pamiętają, dla serca i dla ducha - pałucka nuta, tym razem z dotacją przyznaną przez Zarząd Powiatu Nakielskiego w otwartym konkursie ofert Kultura, sztuka, ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego. 23 września w ramach przedsięwzięcia członkowie zespołu gościli w Domu Pomocy Społecznej w Nakle nad Notecią.

- Tym razem zaplanowaliśmy wyjazd do Nakła nad Notecią, by przybliżyć naszą twórczość, zaprezentować tradycje, zwyczaje pałuckie, nasze piękne stroje, przywoływki pałuckie, gwarę pałucką - przede wszystkim seniorom – mówi prezes Barbara Borowska. - Nasze występy zawsze spotykają się z niezwykłym odbiorem, ciepłym i wzruszającym ze strony osób starszych. Chcemy tym samym promować folklor lokalny, spuściznę regionu, gminę Kcynia, jak i cały pałucki region.

Zespół w pięknych, barwnych, pałuckich strojach zaprezentował repertuar, na który złożyły się znane i lubiane pałuckie przyśpiewki: Oj na wóz siadała, Wilczek, Komar, Kukułeczka, Lynder. Nie mogło zabraknąć wspólnego odśpiewania utworu Bo piękne są Pałuki.

Do zabawy i tańca włączyli się zachwyceni występem mieszkańcy DPS. Prezentowane były nie tylko pieśni i tańce, ale również pałuckie przywoływki wykonywane w lokalnej gwarze.

Wiara po świecie kursuje,
Podziwio łobce krainy,
A mi wystarczy jak się poszwyndom
Po naszy pałucki zimi.

- Wyróżnikiem regionu Pałuk jest strój kobiecy, którego charakterystycznym elementem były czepce tiulowe z długimi i szerokimi wstęgami, ozdabiane białym haftem ręcznym. I choć pałuckiego stroju nie zobaczymy już dziś na co dzień na ulicy, to spotkania takie jak wczorajsze w DPS są znakomitą okazją, by ten oryginalny ubiór zaprezentować – podkreślają członkowie zespołu.

Charakterystycznym elementem stroju pałuckiego jest piekielnica oraz fartuch. Czerwona jak piekło flanelowa halka zdobiona jest haftem pałuckim z czarną nicią. Fartuch natomiast, również w kolorze czerwonym jednak mniej intensywnym, jest dodatkowo prążkowany i z typowym, białym haftem na brzegach. Haft pałucki występował głównie na elementach stroju kobiecego (czepcach, halkach, fartuchach, koszulach i kryzach). Dziś, zgodnie z komercyjną potrzebą, hafciarki ozdabiają nim również obrusy, torebki czy pościel. Tradycyjny, piękny haft pałucki wykonywany jest białymi nićmi na białym tle. Dominują w nim główne motywy: kropka, czyli dziurka otoczona haftem, oraz motywy roślinne: kwiatki na planie koła, bukieciki, kwitnące gałązki i listki. Od innych haftów, np. kujawskiego odróżnia go jego większa wypukłość.

Podkreślić w tym miejscu należy, że od 3 września w każdy poniedziałek, w murach Centrum Kultury w Kcyni, prowadzone są warsztaty nauki haftu pałuckiego. Instruktorem jest wieloletnia członkini Zespołu Pałuki Lidia Kierejewska. Z uwagi na swoją unikalność i wyjątkowość, pałucki haft ma szansę być wpisanym na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, a docelowo na listę UNESCO.

Ewa Hałas