Pociągi przez Janowiec Wlkp. na liście rezerwowej

Regularne kursy pasażerskie przez Janowiec Wlkp. zostały zawieszone ponad dwie dekady temu - ostatni pociąg zatrzymał się przy miejscowym dworcu PKP w czerwcu 2000 roku. Przywrócenie świetności, rewitalizacja oraz elektryfikacja linii kolejowej nr 281 na odcinku Gniezno-Chojnice to marzenie wielu janowiecczan. Jednym z nich jest Krystian Gruszka - pasjonat, a od niedawna pracownik kolei, który od początku trzyma rękę na przysłowiowym pulsie, śledząc zamierzenia inwestycyjne PKP i zabiegając o to, aby uwzględniono w nich linię przebiegającą przez miasto nad Wełną. Tym razem ma nadzieję, że dzięki trwającym konsultacjom publicznym projekt, który znalazł się na liście rezerwowej Krajowego Programu Kolejowego, wspólnymi siłami zostanie przeniesiony na jej wersję podstawową. 

W głównym budynku dworca znajdują się jeszcze sprawne zabytki kolejowej techniki. W ubiegłym roku prezentował nam je Marek Welzandt. fot. Justyna Kulpińska

TYLKO RAZ W ROKU - SENTYMENTALNIE

Na początku cofnijmy się nieco w czasie. 29 maja ubiegłego roku tuż przed południem janowiecki dworzec kolejowy tętnił życiem, dokładnie tak, jak w minionym stuleciu. Z tą tylko różnicą, że mieszkańcy oczekiwali na powitanie pociągu retro i sentymentalną podróż w przeszłość. Na czele składu znalazła się lokomotywa parowa, a za nią wagony z lat 70. i 80. XX wieku. Pociąg wyruszył z Poznania, dotarł do Gniezna, Janowca, Damasławka i Kcyni, po czym udał się w drogę powrotną. Na całej długości trasy, którą przemierzył - przyjmowany był z dużym entuzjazmem. Powstały setki pamiątkowych zdjęć i filmów, na których słychać było charakterystyczny gwizd lokomotywy. Zajmując miejsca w przedziałach, pasażerowie delektowali się widokami na zewnątrz i doskonałą atmosferą wewnątrz. Na chętnych czekał także wagon restauracyjny - kultowy WARS. Na tym koniec.

LINIA NA LIŚCIE REZERWOWEJ

Ruch na trasie Chojnice - Nakło nad Notecią - Gniezno został zamknięty 24 czerwca 2000 r. Pociąg turystyczny firmy TurKol.pl przejeżdża przez Janowiec tylko raz do roku. Oprócz tego kilka razy w miesiącu na torach można dostrzec pociąg towarowy. Szansą na przywrócenie świetności linii kolejowej nr 281 może być jej rewitalizacja. Pierwsze kroki w tym kierunku zostały już poczynione. Konsultacje PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. z 2021 roku przyniosły oczekiwany efekt i projekt pod nazwą Prace na linii kolejowej nr 281 na odcinku Gniezno - Chojnice znalazł się na liście projektów Krajowego Programu Kolejowego do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032). Jest to najważniejszy dokument dotyczący kolei w Polsce, definiujący ramy finansowe, a także zakres inwestycji przewidzianych do realizacji w tym obszarze przez państwo we wskazanych latach.

Niestety linia 281 znalazła się na liście rezerwowej, co nie oznacza jednak, że musi na niej pozostać.

TRWAJĄ KONSULTACJE - MOŻNA SKŁADAĆ WNIOSKI Z UWAGAMI

Do 31 maja trwają konsultacje publiczne - wnioski z uwagami można składać do Ministerstwa Infrastruktury poprzez wypełnienie formularza dostępnego na jego stronie internetowej i wysłanie go na adres e-mail: [email protected] lub drogą pocztową. Gotowe formularze znajdują się także w Urzędzie Miejskim w Janowcu w pokoju nr 5. - Można je tam zostawiać do 24-25 maja. Zbiorczo wyślemy je do ministerstwa (...). Myślę, że skoro ten dokument powstaje, a linia, która nas interesuje jest na liście rezerwowej - warto, żeby jak najwięcej osób zabrało głos, żeby pokazać w ministerstwie, że mieszkańcom na tym zależy - mówił w czasie minionej sesji Rady Miejskiej zaangażowany w sprawę burmistrz Leszek Grzeczka.

Krystian Gruszka z Janowca Wlkp. aktualnie pracuje na stanowisku nastawniczego fot. z archiwum prywatnego

Informacja o konsultacjach została rozpowszechniona dzięki Krystianowi Gruszce z Janowca Wlkp., który w rozmowie z Pałukami zaznaczył, że sprawą przywrócenia połączeń kolejowych żywo interesuje się już od ponad dwóch lat. Od roku z Polskimi Kolejami Państwowymi jest związany również zawodowo - pracuje na stanowisku nastawniczego. - Wcześniej PKP PLK prowadziły konsultacje społeczne. Namówiłem burmistrza do udziału w nich i udało się wpisać przebudowę trasy z Gniezna do Chojnic przez Janowiec. Teraz zależy mi, żeby projekt został wpisany na listę podstawową, a to da większą szansę na jego realizację w przyszłości - tłumaczył nasz rozmówca. Dodał, że najważniejszym powodem, dla którego w Janowcu powinny zatrzymywać się pociągi pasażerskie jest stale postępujące wykluczenie komunikacyjne.

KORZYŚCI Z PRZYWRÓCENIA KURSOWANIA POCIĄGÓW

W wypełnionym przez siebie formularzu wskazuje jeszcze szereg innych korzyści, wynikających z rewitalizacji oraz elektryfikacji linii kolejowej nr 281. To m.in. stworzenie szybkiego i dogodnego sposobu dojazdu do tras kolejowych prowadzących do Centralnego Portu Komunikacyjnego (Nakło nad Notecią) dla mieszkańców miejscowości leżących przy omawianym odcinku linii kolejowej; posiadanie dobrze przygotowanej pod względem technicznym dodatkowej linii kolejowej łączącej port w Gdańsku z kompleksem logistyczno-sprzętowym dla wojsk NATO oraz 33. Bazą Lotnictwa Transportowego w Powidzu, co umożliwiłoby utrzymanie ciągu transportowego do tych strategicznych obiektów w przypadku utrudnień na głównych liniach kolejowych; posiadanie dobrze przygotowanego pod względem technicznym objazdu kolejowego w przypadku utrudnień na linii kolejowej nr 131 na odcinku Inowrocław - Bydgoszcz - Tczew; możliwość przekształcenia linii kolejowej nr 281 w magistralę towarową, która byłaby uzupełnieniem do transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T oraz łączyłaby okręgi śląskie z okręgami nadmorskimi (podobny projekt był już rozważany w latach 70. XX wieku - Magistrala Węglowa BIS); poprawę bezpieczeństwa i zwiększenie prędkości szlakowej dla pociągów z przekroczoną skrajnią, korzystających z omawianego odcinka.

Przejazd pociągów turystycznych cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem mieszkańców fot. Justyna Kulpińska

PÓKI JESZCZE SĄ TORY

Jako ciekawostkę warto w tym miejscu przypomnieć, że w 2021 r. Adam Lubawy i Mateusz Bylinko stworzyli niespełna 25-minutowy film, w którego centrum znalazła się kolej w Janowcu Wlkp. pt. Póki jeszcze są tory (materiał dostępny w serwisie YouTube). - Temat związany z kompleksem janowieckiego dworca wybraliśmy z dwóch powodów. Po pierwsze zbudowanie w 1887 roku linii kolejowej Nakło-Gniezno miało bardzo duży wpływ na rozwój Janowca i przez ponad sto lat stanowiło okno na świat dla mieszkańców miasta. Z drugiej strony bardzo ubolewamy, że Janowiec jest miejscowością w coraz większym stopniu ulegającą tzw. wykluczeniu komunikacyjnemu, czyli niemożliwości korzystania przez mieszkańców z transportu publicznego. Dostanie się do szkoły, czy pracy nawet do najbliższych miast powiatowych, takich jak Żnin, Gniezno, czy Wągrowiec, dla osób mających samochodu, staje się w praktyce bardzo utrudnione - mówił Pałukom historyk Adam Lubawy niedługo po premierze filmu.

W Janowcu Wlkp. raz do roku można zobaczyć pociąg turystyczny. W tym roku zawita do miasta 4 czerwca fot. Justyna Kulpińska

Justyna Kulpińska