Wskazanie furtki, decyzja czy wejść - zależy od rolnika

W kwietniu ma ruszyć nabór wniosków na premie dla młodych rolników. Mimo że warunki udzielania wsparcia w porównaniu z ubiegłym rokiem uległy złagodzeniu, to nadal są na tyle ostre, że nie wszyscy młodzi rolnicy je dostaną.

Na szkolenie dotyczące premii przyznawanym młodym rolnikom przyszli w większości ci, którzy zaczynają swoją przygodę z rolnictwem fot. Remigiusz Konieczka

     Powiatowy Zespół Doradców ODR Minikowo w Żninie zorganizował szkolenie dotyczące zasad udzielania pomocy w ramach działania pod nazwą Pomoc dla młodych rolników. Szkolenie odbyło się 8 lutego, a prowadziła je Magdalena Bujak-Piechowicz ze żnińskiego biura ODR. Przekazała rolnikom m.in. to jakie muszą spełniać warunki, aby złożyć wniosek i otrzymać premię.
     Pomoc dla młodych rolników wynosi 100.000 zł. Kwota ta, jeśli zostanie przyznana, będzie wypłacana w dwóch ratach. W pierwszej rolnicy dostaną 80.000 zł (80%), a w drugiej racie 20.000 zł (20%). Pierwsza rata jest wypłacana po otrzymaniu decyzji przyznającej rolnikowi pomoc, a druga po zrealizowaniu biznesplanu. Pomoc może być przeznaczona na wydatki dotyczące działalności rolniczej w gospodarstwie lub na przygotowania do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie. Novum w zasadach przydzielania pomocy jest to, że na środki trwałe może być przeznaczone 70% przydzielonej pomocy, czyli 70.000 zł. Zakupione mogą być wyłącznie nowe maszyny, urządzenia i wyposażenie. W poprzednim rozdaniu (2007-2013) rolnicy mogli kupić np. używany ciągnik. Teraz już nie ma takiej możliwości.
     Ważną zmianą, w porównaniu z ubiegłym rokiem jest to, że wnioski będą musieli rolnicy złożyć w Toruniu, a nie w biurach powiatowych. Nabór zostanie ogłoszony nie później niż 30 dni przed jego rozpoczęciem. Zacznie się w kwietniu, ale na razie nie wiemy kiedy dokładnie. Sam nabór nie może trwać krócej niż 14 dni i nie dłużej niż 30 dni.
     Wnioski mogą złożyć osoby, które ukończyły 18 lat, ale jednocześnie nie przekroczyły wieku 40 lat. Wnioskujący powinni mieć kwalifikacje zawodowe (wykształcenie rolnicze) albo zadeklarować uzupełnienie wykształcenia przed upływem 36 miesięcy od otrzymania decyzji. Żeby ubiegać się o pomoc młody rolnik nie może wcześniej (przed złożeniem wniosku) kierować gospodarstwem rolnym. Urządzanie gospodarstwa może rozpocząć nie wcześniej niż 18 miesięcy przed złożeniem wniosku. Przypomnijmy, że urządzanie gospodarstwa rozpoczyna się z chwilą nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych wynoszących co najmniej 1 ha. Urządzanie kończy się z chwilą zrealizowania biznesplanu. Z kolei kierowanie gospodarstwem oznacza prowadzenie w nim działalności rolniczej osobiście, na własny rachunek i we własnym imieniu, a także ponoszenie kosztów i czerpanie korzyści związanych z jego prowadzeniem.
     Z wnioskiem o przyznanie wsparcia mogą też występować osoby, które wcześniej nie wystąpiły o płatności bezpośrednie, bądź o wsparcie z programów PROW i nie mają zaciągniętego kredytu preferencyjnego. Wnioskujący przed złożeniem wniosku nie może mieć zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt i nie może prowadzić działu specjalnego produkcji rolnej. Rolnik wraz z wnioskiem musi złożyć biznesplan i zobowiązać się do jego realizacji.
     O pomoc nie mogą ubiegać się młodzi rolnicy, którzy korzystali lub korzystają ze wsparcia w ramach: Premii na działalność pozarolniczą i Restrukturyzacji małych gospodarstw z PROW 2014-2020, a także z pomocy w ramach Ułatwiania startu młodym rolnikom z PROW 2007-2013. O przyznanie wsparcia nie mogę się również ubiegać osoby, którym wypłacono pierwszą ratę pomocy w ramach Premii dla młodych rolników. Wykluczeni z przyznania wsparcia są także młodzi rolnicy posiadający w tej chwili grunty, które wchodziły w skład gospodarstwa takiej osoby, która wcześniej otrzymała wsparcie w ramach Ułatwiania startu młodym rolnikom.
     Gdy oboje małżonkowie spełniają warunki uzyskania premii, pomoc przyznaje się tylko jednemu z nich (temu, który uzyska zgodę współmałżonka) niezależnie od tego, czy urządzają wspólne, czy odrębne gospodarstwa.
     To jeszcze nie koniec warunków jakie musi spełnić młody rolnik chcący złożyć wniosek o 100.000 zł premii. Gospodarstwo wnioskującego winno mieć wielkość ekonomiczną w przedziale od 13.000 euro do 150.000 euro. Powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie młodego rolnika musi być przynajmniej równa średniej powierzchni użytków rolnych w kraju (10,56 ha) z czego min. 70% (7,40 ha) stanowi własność, użytkowanie wieczyste lub dzierżawa od Skarbu Państwa (lub jednostek samorządu terytorialnego). Powierzchnia użytków rolnych nie może być większa niż 300 ha.
     Grunty orne nie mogą być przedmiotem współwłasności poza współwłasnością małżeńską, wspólnotą gruntową i współwłasnością osób wspólnie wnioskujących. Do powierzchni użytków ornych wlicza się: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, grunty pod rowami.

Szkolenie, które odbyło się 8 lutego, prowadziła Magdalena Bujak-Piechowicz ze żnińskiego biura ODR fot. Remigiusz Konieczka

     O kolejności przyznawania pomocy decydować ma suma punktów, jaką uzyskał wniosek. Trzeba uzyskać przynajmniej 12 punktów. Punkty przyznaje dyrektor oddziału regionalnego ARiMR w Toruniu. W pierwszej kolejności pomoc przysługuje wnioskodawcom z największą liczbą punktów. Przy tej samej liczbie punktów najpierw decyduje powierzchnia gospodarstwa, a potem wiek wnioskodawcy. Dyrektor Oddziału Regionalnego, po przyznaniu punktów ustali kolejność przysługiwania pomocy w województwie i przekazuje listę prezesowi ARiMR, a ten poda do publicznej wiadomości (na stronie internetowej) informację o kolejności przysługiwania pomocy w poszczególnych województwach.
     Przyznanie pomocy nie oznacza spokoju dla młodych rolników, którzy będą musieli sprostać założeniom określonym w biznesplanach. Jednym z warunków jest zwiększenie o minimum 10% wielkości ekonomicznej gospodarstwa i utrzymanie tego wzrostu przez co najmniej 5 lat od dnia wypłaty I raty pomocy. Beneficjent winien podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników (z mocy ustawy i w pełnym zakresie) przez minimum 12 miesięcy od daty wypłaty pierwszej raty pomocy. Ma też prowadzić działalność rolniczą jako kierujący gospodarstwem przynajmniej do dnia upływu 5 lat od otrzymania pierwszej raty pomocy, stać się rolnikiem aktywnym zawodowo (do 27 miesięcy od wypłaty I raty) i pozostać nim (co najmniej 5 lat od dnia wypłaty I raty pomocy).
     Koniecznym do spełnienia warunkiem jest również prowadzenie ewidencji przychodów i rozchodów gospodarstwa (co najmniej 5 lat od wypłaty I raty pomocy). Rolnik musi również spełniać warunek, by gospodarstwo nie było przedmiotem współwłasności (co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty I raty pomocy). Ma też zrealizować biznesplan w przewidzianym w nim terminie, lecz nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy. Musi prowadzić działania z tytułu których przyznano punkty (co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty I raty pomocy), umożliwiać przeprowadzanie kontroli, przechowywać dokumenty związane z przyznaną pomocą (co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty I raty pomocy), a także udostępniać informacje niezbędne do monitorowania i ewaluacji PROW.
     W terminie 90 dni przed dniem upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy beneficjent jest zobowiązany do tego, by przedłożyć dyrektorowi ARiMR w Toruniu informacje o realizacji zobowiązań, w tym o utrzymaniu osiągniętego wzrostu wielkości ekonomicznej. Żeby to uwiarygodnić młody rolnik będzie musiał przedstawić dokumenty potwierdzające: prowadzenie rachunkowości, realizację działań, z tytułu których przyznano mu punkty, plan nawozowy oraz kopię wyników chemicznej analizy gleby (jeśli z tego tytułu przyznano mu punkty).
     Za brak spełnienia zobowiązań rolnikowi grożą sankcje. Będzie musiał zwrócić całą pierwszą ratę za brak prowadzenia działalności rolniczej jako kierujący gospodarstwem, za prowadzenie działalności niezgodnie ze strukturą produkcji określoną w biznesplanie, za zmniejszenie lub nieosiągnięcie wymaganego wzrostu wielkości ekonomicznej gospodarstwa, za brak uzupełnienia wykształcenia w ciągu 36 miesięcy (jeśli wymagało uzupełnienia), za brak ubezpieczenia w KRUS przez co najmniej 12 miesięcy, za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli.

 

Za co są przyznawane punkty:
Powierzchnia UR powyżej średniej wojewódzkiej - 0,25 pkt/ha,
Kwalifikacje zawodowe - 2, 4, 5 pkt,
Udział w systemie jakości - 2 lub 4 pkt,
Produkcja roślin wysokobiałkowych - 2 pkt,
Inwestycja budowlana - 2 pkt,
Szkolenia/doradztwo - do 2 pkt,
Przygotowanie do sprzedaży - 1 pkt,
Udział w grupie producentów - 2 pkt,
Przetwórstwo - 2 pkt,
Obsada zwierząt 0,5-2,0 DJP/ha - 0,5 pkt,
Udział zbóż w zasiewach ≤ 66% - 0,5 pkt,
Przygotowanie i stosowanie planu nawozowego (analizy gleb) - 2 pkt,
Inwestycje służące ochronie środowiska - do 5 pkt,
Innowacyjność - do 2 pkt,
Różnica wieku przekazujący/przejmujący 1 lub 2 pkt,
Przejmowanie gospodarstw(a) (przynajmniej jednego gospodarstwa w całości) - 3 pkt

     Beneficjent będzie zmuszony zwrócić do 100% kwoty pierwszej raty pomocy za: brak realizacji inwestycji w środki trwałe, czy mniejszy wzrost wielkości ekonomicznej. Zwrot 30% kwoty pierwszej raty pomocy za: współwłasność gruntów, brak spełnienia warunku rolnika aktywnego zawodowo. Zwrot 20% kwoty pierwszej raty pomocy grozi za brak produkcji roślin wysokobiałkowych (jeśli były za to przyznane punkty), a zwrot po 5% kwoty I raty pomocy za każdy rok nieprowadzenia rachunkowości.
     Kierownik żnińskiego biura ODR Mirosław Spochacz powiedział, że trudne do spełnienia wymagania związane z naborem środków w programie dla młodych rolników spowodowały spadek zainteresowania. W 2014 roku (jeszcze w ramach PROW 2007-2013) wpłynęło 70 wniosków, w 2015 r. (w nowym PROW 2014-2020) były już tylko 4 wnioski, a w 2016 r. - 6 wniosków. Jednocześnie dodał, by nie zniechęcać się wymaganiami. Jeśli zostaną spełnione, to jest duża szansa na wsparcie młodych rolników z kwotą 100.000 zł. - To młody rolnik powinien mieć pomysł na swoją działalność. On za to odpowiada. Nie oczekujcie od nas gotowej recepty. My możemy wskazać furtki, ale to młody rolnik decyduje czy chce przez nie wejść - podkreślał Mirosław Spochacz.

Remigiusz Konieczka
Pałuki nr 1305 (7/2017)