Wsparcie dla producentów mleka i wieprzowiny

Agencja Rynku Rolnego, rozporządzenie, wsparcie, mleko, wieprzowina
     Wsparcie dla producentów mleka i wieprzowiny
     Za kilka tygodni ruszy wsparcie dla producentów mleka i wieprzowiny. Program pomocowy ma realizować Agencja Rynku Rolnego. Termin rozpoczęcia programu zależy od tempa legislacyjnego.

     Agencja Rynku Rolnego poinformowała, że ukazał się nowy projekt Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez ARR zadań związanych z ustanowieniem tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych. Chodzi mianowicie o wsparcie, które udzielane będzie na wniosek producenta mleka lub świń. Udzieli je, w drodze decyzji administracyjnej, dyrektor oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta.
     W bydgoskim oddziale Agencji Rynku Rolnego próbowaliśmy dowiedzieć się, kiedy owo rozporządzenie wejdzie w życie, i kiedy producenci mleka i wieprzowiny będą mogli ubiegać się o wsparcie. Zastępca dyrektora ARR Oddział w Bydgoszczy Aleksander Nowakowski powiedział, że na dzień dzisiejszy jedyna pewna informacja to taka, że program ma realizować Agencja Rynku Rolnego. Projekt rozporządzenia jest po konsultacjach i trafił do rządowego centrum legislacji. Prawdopodobnie w przyszłym tygodniu trafi na posiedzenie Rady Ministrów i tam ma być zatwierdzony.
     - My czekamy i przygotowujemy się do wdrożenia rozporządzenia. Jak wejdzie w życie, to na naszej stronie internetowej podamy warunki i formularze, dzięki którym będzie można uzyskać wsparcie - powiedział wicedyrektor Aleksander Nowakowski.
     Z uzasadnienia do projektu rozporządzenia można dowiedzieć się, że 420 mln euro pomocy zostało udostępnionych przez Unię Europejską na mocy rozporządzenia Komisji UE. Polsce z tej puli przypada dokładnie 28.946.973 euro. Tę kwotę trzeba rozdzielić do 30 czerwca br.
     Rozporządzenie, które ma przyjąć Rada Ministrów, ma na celu wdrożenie przepisów unijnych, tak aby udzielić wsparcia finansowego producentom mleka, którzy od 2014 roku odczuwają skutki niekorzystnej sytuacji rynkowej oraz producentom świń, którzy od 2014 r. znajdują się w trudnej sytuacji i ponoszą największe straty w związku z ubiegłorocznym spadkiem cen.
     Na rynku mleka po dobrej koniunkturze w 2013 roku rosnąca podaż mleka na rynkach światowych oraz powiększające się zapasy produktów mleczarskich na rynku UE w połączeniu z niepewnością co do funkcjonowania rynku po zniesieniu kwot mlecznych, a także słabnący popyt na produkty mleczarskie na świecie, przyczyniły się do tzw. większej presji cenowej, a w praktyce do spadku cen skupu mleka. Niekorzystne tendencje z początku 2014 roku pogłębiło rosyjskie embargo na produkty rolno-spożywcze. Spadek cen mleka utrzymywał się od początku 2014 roku do sierpnia 2015 r. W powiązaniu z koniecznością uiszczenia kar za przekroczenie kwoty mlecznej spowodował zachwianie płynności finansowej tych gospodarstw, w których prowadzona jest produkcja mleka. Według stanu na październik 2015 roku średnia cena skupu mleka wynosiła 116 zł/100 kg, czyli - jak łatwo obliczyć - 1,16 zł za litr. Przez półtora roku spadła o 22%. Trudna sytuacja producentów została pogłębiona przez ubiegłoroczną suszę, która spowodowała trudności w zabezpieczeniu odpowiedniej ilości pasz dla bydła.
     Autorzy rozporządzenia na podstawie analiz ekspertów Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej uznali, że spadek cen skupu mleka i kosztów produkcji ma niewielki wpływ na ekonomiczną sytuację gospodarstw utrzymujących niewielkie stada krów. W związku z tym w projektowanych przepisach zaproponowano, by pomoc została skierowana do tych gospodarstw, które w okresie spadku cen wprowadziły do obrotu co najmniej 15 tys. kilogramów mleka, to jest w których utrzymywane były co najmniej trzy krowy. Zastosowane kryterium ma umożliwić wypłatę środków tym gospodarstwom, które najbardziej są narażone na niekorzystne zmiany cen mleka, czyli tym nastawionym na towarową produkcję mleka i utrzymujących dziesięć i więcej krów. W gospodarstwach tych udział produkcji mleka w produkcji ogółem jest znaczny i dlatego obniżka dochodu spowodowana spadkiem cen o wzrost kosztów produkcji jest w tych gospodarstwach szczególnie dotkliwa. Zastosowane kryterium pozwoli też na wsparcie gospodarstw o mniejszej skali produkcji (3-9 krów), a w takich właśnie utrzymywane jest 15% krajowego pogłowia krów. I właśnie ta grupa jest najbardziej narażona wycofaniem się z produkcji mleka.
     Proponuje się, by wsparcie wypłacane było do ilości mleka lub przetworów mlecznych wprowadzonych do obrotu przez producenta w roku kwotowym 2014/2015, nie więcej jednak niż do 300 tys. kg. To kryterium wynika z ograniczonych środków finansowych, ale pozwoli na wsparcie małych i średnich gospodarstw. Wsparcie zostanie przyznane wszystkim towarowym gospodarstwom mleczarskim, wprowadzającym do obrotu minimum 15 tys. kg mleka lub przetworów mlecznych. Według danych ARR ze wsparcia będzie mogło skorzystać około 71% wszystkich producentów mleka w Polsce. Wysokość wsparcie do kilograma mleka wprowadzonego do obrotu w roku kwotowym 2014/2015 wyniesie około 0,014459 zł.
     W przypadku wieprzowiny niekorzystna sytuacja rynkowa obserwowana jest od wystąpienia afrykańskiego pomoru świń u padłych dzików na początku 2014 roku. Wprowadzenie przez Rosję embarga na wieprzowinę spowodowało problemy z eksportem i przyczyniło się do pogorszenia sytuacji na rynku. Opóźnienie w dostosowaniu sektora do ograniczonego popytu na tusze wieprzowe spowodowało z kolei poważne nadwyżki podaży, a presja cenowa zagościła na rynku wieprzowiny na stałe, a nie cyklicznie. Sytuację pogarszają problemy z eksportem na Daleki Wschód. Cena wieprzowiny spada od 2014 roku, a od końca września 2015 spadek cen znacząco się pogłębił. Średnia cena żywca wieprzowego notowana w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej była na poziomie 3,41 zł/kg i była niższa od średniej z lat 2010-2014 o 24%.
     Zgodnie z analizami Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w 2014 roku w żadnym z typów badanych gospodarstw nie występowała opłacalność produkcji trzody.
     Mając to na uwadze oraz fakt, że w ub. roku pogłębił się spadek cen wieprzowiny, autorzy projektu rozporządzenia założyli, iż brak opłacalności notowany jest w większości gospodarstw. Stąd przyjęli granicę 2 tys. świń posiadanych 30 września 2015 roku jako górny limit, dzięki któremu rolnik będzie mógł ubiegać się o wsparcie. Dzięki temu kryterium mają być wspierane gospodarstwa rodzinne. Autorzy założyli też, że większe gospodarstwa korzystają z efektu skali i ich problemy z płynnością finansową są mniejsze.
     Nie wprowadzono dolnej granicy posiadanych w gospodarstwie zwierząt.
     Wprowadzono natomiast wymóg sprzedaży 5 świń w okresie umożliwiającym ubieganie się o pomoc, czyli od 1 października do 31 grudnia 2015 r.
     W projekcie rozporządzenia proponuje się, by objąć wsparciem producentów wieprzowiny, którzy w podanym wyżej okresie sprzedali świnie o masie 50 kg i więcej lub lochy mające prosiaki co najmniej raz, o masie nie mniejszej niż 160 kg. Takie rozwiązanie umożliwić ma skierowanie pomocy do gospodarstw prowadzących chów w cyklu zamkniętym [choć w rozmowie z Pałukami wicedyrektor ARR w Bydgoszczy dodał, że po konsultacjach wsparciem mają być objęci producenci prowadzący hodowlę również w cyklu otwartym - przyp. rk]. W gospodarstwach, które prowadzą chów w cyklu zamkniętym zaprzestanie produkcji z uwagi na niekorzystną koniunkturę może skutkować likwidacją stada podstawowego i utratą wieloletniego dorobku hodowlanego.
     Podsumowując, wsparcie ma być wypłacone producentowi, który 30 września miał stado nie większe niż 2.000 świń, a w okresie od 1 października do 31 grudnia sprzedał co najmniej 5 świń o masie 50 kg i więcej lub lochy mające prosiaki co najmniej raz, o masie nie mniejszej niż 160 kg. Maksymalna stawka wsparcie do sztuki może wynieść 70 zł. W projekcie rozporządzenia można przeczytać, że wsparcie może być udzielone na wniosek producenta mleka lub wieprzowiny. Wniosek będzie opracowany przez ARR w postaci formularza. Trzeba będzie złożyć go w bydgoskim oddziale ARR w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zatem ważne jest to, by zainteresowani śledzili stronę internetową ARR, gdyż tam zostaną podane szczegółowe informacje, a nie - jak poinformował Adam Filipiak, zastępca kierownika ARiMR w Żninie - w powiatowych biurach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Remigiusz Konieczka
Pałuki nr 1248 (2/2016)

Przejdź do forum.