Starosta żniński z tytułem Starosty 25-lecia

12 września 2023 na Zamku Królewskim w Warszawie zasłużonym starostom przyznano tytuły Starostów Dwudziestopięciolecia. Prócz starosty żnińskiego Zbigniewa Jaszczuka tak długim stażem mogą się pochwalić także: starosta buski, starosta człuchowski, starosta łańcucki, starosta szczecinecki, starosta wąbrzeski.

Starosta żniński Zbigniew Jaszczuk jako jeden z nielicznych starostów w Polsce pełni swoją funkcję od pierwszej kadencji samorządu powiatowego. Na początku przypomnijmy, że szczebel powiatowy w samorządności został reaktywowany w 1998 roku. Powiaty istniały do 1975 roku. Wtedy to Polska Zjednoczona Partia Robotnicza rządząca wówczas Polską Rzeczpospolitą Ludową (taka była oficjalna nazwa państwa) skasowała powiaty, a zamiast siedemnastu stworzyła 49 małych województw. Ten podział administracyjny przetrwał 23 lata.

Po przełomie 1989 roku i odsunięciu PZPR od władzy zaczęło się mówić o przywróceniu samorządu powiatowego. Nastąpiło to w czasie rządów koalicji Akcji Wyborczej Solidarność z Polskim Stronnictwem Ludowym. Najpierw rząd Jerzego Buzka przygotował projekt podziału Polski na nowe województwa i powiaty. Wstępnie miało być dwanaście województw, potem Sejm stworzył dodatkowe cztery województwa - w tym kujawsko-pomorskie, którego w pierwotnym planie nie miało być (liczący 8 gmin powiat żniński z Kcynią i Szubinem przewidziano w województwie wielkopolskim).

Pierwsze wybory do rad powiatów odbyło się w 1998 roku, a powiaty zaczęły działać od stycznia 1999. Pierwszym starostą żnińskim został Bolesław Cieniawa. Wygrał głosowanie na swoim rywalem, Zbigniewem Jaszczukiem 16:14 w ostatnim głosowaniu. Wówczas Rada Powiatu liczyła 30 radnych. 31 sierpnia 2000 roku stosunkiem głosów 19:10 starosta Bolesław Cieniawa został odwołany. Tego samego dnia Rada Powiatu powierzyła funkcję starosty Zbigniewowi Jaszczukowi (19 za, 8 przeciw, 1 wstrzymujący), który dzierży ją nieprzerwanie do dziś. Starostą żnińskim był wybierany na kolejne kadencje w 2002 r., 2006 r., 2010 r., 2014 r. i 2018 r.

12 września br. ba Zamku Królewskim w Warszawie odbyło się jubileuszowe Zgromadzenie Związek Powiatów Polskich z okazji dwudziestopięciolecia samorządu powiatowego. Ćwierć wieku temu w tym samym miejscu odbyło się uroczyste wręczenie aktów erekcyjnych przedstawicielom wszystkich powiatów. Teraz odbyło się uroczyste wręczenie tytułów dla starostów dwudziestopięciolecia. Jednym z nagrodzonych został starosta żniński Zbigniew Jaszczuk. Jest on jednym z nielicznych, którzy mandat radego powiatowego i funkcję starosty pełnia od pierwszej kadencji. Prócz starosty żnińskiego tak długim stażem mogą się pochwalić: starosta buski, starosta człuchowski, starosta łańcucki, starosta szczecinecki, starosta wąbrzeski.

Na okolicznościowym grawertonie jaki odebrał Zbigniew Jaszczuk napisano: W uznaniu szczególnych zasług podczas służby na rzecz społeczności lokalnych w 25. rocznicę usamorządowienia wspólnot powiatowych Zarząd Związku Powiatów Polskich przyznaje Zbigniewowi Jaszczukowi honorowy tytuł Starosta 25-lecia 1999-2023. Podpisał prezes ZPP Andrzej Płonka.

- Odbieram to jako uznanie dla mojej pracy - powiedział nam starosta Zbigniew Jaszczuk. - Ktoś mi się zapytał jaka jest recepta na to, żeby tak długo sprawować funkcję. Moja odpowiedź była taka, aby w kolejnych kadencjach za dużo nie obiecywać i realnie patrzeć na możliwości powiatu. Najgorsze co mogłoby się zdarzyć, to obietnice, których potem nie da się spełnić. 

Starosta w 2000 roku nawet nie myślał o tym, że będzie pracować na tym stanowisku przez następne 24 lata. Myślami i planami wybiegał 3-4 lata do przodu. W zależności czego te sprawy dotyczyły. Zapytaliśmy Zbigniewa Jaszczuka jakie zadanie musiał zrealizować zaraz po tym jak zasiadł w fotelu starosty. 

Numer "Pałuk" z 2000 roku, w którym pisaliśmy o wyborze Zbigniewa Jaszczuka na stanowisko starosty żnińskiego fot. Remigiusz Konieczka

- Zaraz po wyborze na stanowisko starosty, w pierwszej kadencji, musiałem uporządkować ten bałagan w Radzie Powiatu. Podział był wówczas taki, jak dzisiaj na szczeblu centralnym. Rada Powiatu była podzielona na dwa obozy i trzeba było zrobić porządek - mówi starosta. 

Do najtrudniejszych spraw jakie trzeba było rozwiązać w tym ćwierćwieczu, to sprawa zadłużonego wówczas Szpitala Powiatowego w Żninie. Przekształcenie szpitala w spółkę przypadło na drugą kadencję samorządu powiatowego. Zbigniew Jaszczuk powiedział, że do przekształcenia szpitala mogło dojść już w 2003 roku, ale wtedy większość radnych sceptycznie podchodziła do tematu. W 2004 roku Szpital Powiatowy został przekształcony w spółkę Pałuckie Centrum Zdrowia ze 100% udziałem powiatu. Kilka lat później udało się umorzyć zadłużenie zlikwidowanej lecznicy.

- Pamiętam, że uchwała przeszła jednym głosem - mówi starosta. Dodajmy, że dwa głosowania nad odwołaniem starosty, jakie odbyły się w drugiej kadencji, też kończyły były jednym głosem różnicy (na korzyść starosty). Wnioski o odwołanie spowodowane były procesem przekształcania szpitala. Część radnych obawiała się, że szpital przestanie istnieć. Jeden głos zaważył nad tym, że Zbigniew Jaszczuk nie został odwołany. - A szpital z powodzeniem funkcjonuje do tej pory - dodaje starosta.

W sześć kadencji udało się  uporządkować nie tylko sprawy szpitala, ale szkół powiatowych, czy domów pomocy społecznej. A co zostało do zrobienia? Drogi i most. Starosta powiedział, że do wykonania zostało około 50-60 km dróg powiatowych i most w Wójcinie. Udało się już zmodernizować sześć przepraw, a mianowicie w Zrazimiu, Janowcu, Szkółkach, Lubostroniu, Gąsawie i w Rogowie. Bolączką, która trawi dzisiaj samorządy, to coraz więcej zadań zlecanych przez władze centralne, bez zabezpieczenia stosownych środków finansowych.  

- W przeciągu tych 25 lat były ekipy polityczne, które proponowały, żeby zlikwidować powiaty. Uważam, że w aktualnej strukturze w Polsce nie można rezygnować z powiatów. Przy 16 województwach nie da się polską zarządzać w układzie gmina-województwo. Co było możliwe przy 49 województwach, przy 16 nie jest możliwe - ocenia Zbigniew Jaszczuk. 

Starosta powiedział, że ceni sobie kompetencje pracowników Starostwa Powiatowego i jednostek organizacyjnych powiatu, którzy z zaangażowaniem wykonują swoja pracę. Ceni spokój w Radzie Powiatu, gdzie od trzech kadencji jest dyskusja merytoryczna nad problemami. I ceni to, że absolutorium za 2022 rok otrzymał jednogłośnie.

Remigiusz Konieczka