Żywiczny Żnin w odświeżonej Baszcie

Przed rozpoczęciem nowego sezonu turystycznego wnętrze żnińskiej Baszty jest gruntownie odświeżane

      fot. Karol Gapiński

Muzeum Ziemi Pałuckiej, Żnin, Baszta, jubileusz
     Żywiczny Żnin w odświeżonej Baszcie
    W tym roku nie tylko Żnin na swój okrągły jubileusz. Pięćdziesiąte urodziny będzie też obchodziło Muzeum Ziemi Pałuckiej. W związku z tym Baszta jest teraz wewnątrz odświeżana. Pojawiły się również pomysły na uatrakcyjnienie ekspozycji. Muzeum chce zbudować makietę średniowiecznego Żnina. Będzie też wystawa archeologiczna z artefaktami wykopanymi podczas rewitalizacji miasta. Reaktywowany zostanie Jarmark Floriański.

     Muzeum Ziemi Pałuckiej w Żninie powoli przygotowuje się do otwarcia nowego sezonu turystycznego. W ramach tych przygotowań odświeżone zostały wnętrza Baszty na prawie wszystkich kondygnacjach. Pracownicy muzeum musieli też naprawić i wzmocnić podłogę na trzeciej kondygnacji, bo stare deski zaczynały się uginać i groziły pęknięciami i zapadnięciem się całej podłogi. Dlatego też wyłożone zostały i zbite kolejne warstwy desek na tej podłodze. Dzięki temu możliwe będzie przeniesienie tzw. skarbca z pierwszej na trzecią kondygnację. Część eksponatów, które wcześniej były na trzeciej kondygnacji, trafi na pierwszą. Pozostałe eksponaty trafią na ekspozycję w budynku magistratu, czyli w głównej siedzibie muzeum.
     Na pierwszym piętrze Baszty docelowo zostanie zorganizowana wystawa archeologiczna, na której znajdą się eksponaty wykopane w trakcie prac rewitalizacyjnych w starej części Żnina. Jak mówi Michał Woźniak, dyrektor muzeum, tych przedmiotów, które odnaleziono podczas prac ziemnych i warto je wyeksponować, jest bardzo dużo. Są to m.in. klucze, ozdoby, monety, sztućce, narzędzia itp. artefakty. Datowane są one najczęściej od XII w. aż po czasy nowożytne. W tej chwili te zabytki są jeszcze konserwowane, w większości w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie oraz w innych pracowniach konserwatorskich na terenie kraju. Eksponaty będą opisane na tablicach poglądowych. Zawarte też zostaną na nich informacje o okolicznościach odnalezienia konkretnych zabytków. W planach jest prezentacja w okresie letnim tych zabytków w Galerii im. Tadeusza Małachowskiego, a po wakacjach ekspozycja będzie przeniesiona do Baszty.
     - Mamy również plan, że na drugim pietrze Baszty - w historycznej sali Rady Miejskiej - pojawią się tarcze herbowe najważniejszych pałuckich rodów, jak choćby Grzymałów, Toporów, Nałęczów, Porajów-Różyców, Zarębów. Udało się odnaleźć w materiałach źródłowych prawdopodobnie pierwszy herb Żnina, którym konkretnie pieczętował się arcybiskup Jakub ze Żnina. Na ten herb była wystawiona w 1136 r. bulla papieska. Są dwie jego wersje: na czerwonym polu żółte S lub żółte, przekreślone Z, w zależności, jak pisano nazwę miasta. Jest to oficjalny herb szlachecki i wiemy, że są jeszcze na wschodzie jacyś potomkowie rodu, którzy tego herbu wciąż używają. Poza tym będziemy też eksponowali herb Kapituły Gnieźnieńskiej - trzy białe lilijki na niebieskim tle - powiedział Michał Woźniak.
     Jednym z najciekawszych projektów dla uatrakcyjnienia ekspozycji muzealnych ma być według dyrektora muzeum makieta średniowiecznego Żnina. Ma to być makieta z okresu najbardziej reprezentatywnego dla kształtu średniowiecznego miasta, czyli z około 1450 r. Wtedy było to już bowiem miasto otoczone murami, zaś na rynku stała Baszta z towarzyszącym jej drewnianym budynkiem wchodzącym w skład zabudowy ratusza. Makieta ma być wykonana z żywicy i będzie trójwymiarowa. W przyszłości mogłaby być prezentowana na środku pierwszego piętra w Baszcie. Założenia są takie, że makieta będzie miała powierzchnię około 2 metrów kwadratowych. Na makiecie, prócz rynku, zmieściłyby się wszystkie ulice ówczesnego Żnina. Podobne przedsięwzięcia mają za sobą choćby Toruń i Bydgoszcz. W Toruniu na potrzeby makiety z brązu zorganizowano nawet publiczną zbiórkę starych, niepotrzebnych kluczy i zamków do drzwi, które ofiarowali mieszkańcy. Część tych metali przetopiono i wykorzystano do budowy makiety, a inne spieniężono w punkcie skupu złomu, dzięki czemu ta inicjatywa została wsparta finansowo. Makiety w Bydgoszczy czy Toruniu są prezentowane na zewnątrz. Żywiczna makieta Żnina, aby nie narażać jej na wpływ warunków atmosferycznych, musiałaby być eksponowana wewnątrz Baszty. Dyrektor muzeum szacuje, że koszt zbudowania takiej makiety może wynieść około 15.000 zł. Makietę wykonają rzemieślnicy pod opieką naukowców - historyków i archeologów.
     W 2013 r. Muzeum Ziemi Pałuckiej obchodzi pięćdziesięciolecie istnienia. Podczas odświeżania ścian wewnątrz Baszty pracownicy nawet odkryli napisy z lat sześćdziesiątych ubiegłego stulecia, które informowały ówczesnych turystów o godzinach otwarcia poszczególnych ekspozycji. Muzeum powstało z okazji jubileuszu 700-lecia Żnina w 1963 r. Obchody 50-lecia Muzeum Ziemi Pałuckiej odbędą się w weekend 14-16 czerwca. Rozpoczną się 14 czerwca wernisażem retrospektywnej wystawy archiwaliów, zdjęć, najciekawszych eksponatów w historii muzeum w Żninie. Ta wystawa będzie do obejrzenia w Galerii im. Tadeusza Małachowskiego. 15 czerwca na rynku muzeum we współpracy z Urzędem Miejskim zorganizuje Jarmark Floriański. To będzie reaktywacja tego przedsięwzięcia po kilkuletniej przerwie spowodowanej rewitalizacją miasta. Wreszcie 16 czerwca odbędą się w Muzeum Ziemi Pałuckiej dni otwarte. Zwiedzający będą mogli zobaczyć nie tylko same ekspozycje, ale to, jak wygląda praca w takiej placówce od kuchni. Udostępniony zostanie zwiedzającym tego dnia choćby magazyn zbiorów.

Karol Gapiński
Pałuki nr 1096 (7/2013)