Dobrostan zwierząt

Unia Europejska, gospodarstwa rolne, wymogi, hodowla, dobrostan, zwierzęta
     Dobrostan zwierząt
     Jednym z wymogów, jakie rolnik będzie musiał spełnić po wejściu do Unii Europejskiej najpóźniej do 2008 roku, jest zapewnienie dobrostanu zwierząt.

     Kryteriami, których spełnienie będzie wymagane i kontrolowane w inwestycjach dofinansowywanych z Programu SAPARD, będą: zapewnienie stałego dostępu zwierząt do wody (w kojcu, na stanowisku, na wybiegu, pastwisku), właściwe oświetlenie w budynku inwentarskim, zachowanie minimalnych wymiarów stanowisk, zachowanie minimalnej powierzchni kojców, prawidłowo wykonana wentylacja.
     W pomieszczeniach dla zwierząt zapewnić należy utrzymanie właściwej temperatury, oświetlenie światłem dziennym lub sztucznym przystosowane do gatunku i kategorii zwierząt oraz wymaganą wymianę powietrza. Pomieszczenia zabezpieczyć należy przed wpływami atmosferycznymi oraz wilgocią z podłoża, a także przed zalegającymi odchodami zwierzęcymi. Ścieki ze stanowisk powinny być odprowadzane do odpowiednich zbiorników, wyposażenie w instalacje i urządzenia powinno być dostosowane do przeznaczenia pomieszczeń. W pomieszczeniach tych powinny być zapewnione odpowiednie warunki do pracy obsługi.
     WYJŚCIE EWAKUACYJNE
     Budynki inwentarskie przeznaczone dla zwierząt powinny spełniać również szereg wymagań dotyczących ewakuacji zwierząt z tych pomieszczeń.
     Odległość od najdalszego stanowiska dla zwierząt do wyjścia ewakuacyjnego nie powinna przekraczać 50 m przy ściółkowym utrzymaniu zwierząt i 75 m przy bezściółkowym.
     Przy bezściółkowym utrzymywaniu bydła, trzody chlewnej i owiec, jeżeli liczba bydła i trzody nie przekracza 15 sztuk, a owiec 200 sztuk, należy stosować co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne. W budynkach dla większej liczby zwierząt (powyżej 15 sztuk) należy stosować co najmniej dwa wyjścia ewakuacyjne, a z pomieszczeń podzielonych na sekcje co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne z każdej sekcji. Wrota i drzwi budynków inwentarskich powinny zawsze otwierać się na zewnątrz pomieszczenia.
     Woda wykorzystywana w gospodarstwie dla ludzi i zwierząt oraz do celów technologicznych musi być należytej jakości i odpowiadać warunkom podanym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z września 2000 roku w sprawie warunków, jakimi powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze. Gospodarstwa specjalizujące się w produkcji mleka stosować powinny dój mechaniczny.
     Wydajność urządzeń do podgrzewania wody powinna wynosić 9 l na 1 stanowisko udojowe w gospodarstwach posiadających do 5 stanowisk udojowych i dodatkowo 7 l na każde następne stanowisko udojowe.
     Gospodarstwo powinno posiadać możliwość izolowania zwierząt chorych od zdrowych oraz wydzielone miejsce do przeprowadzania porodów. W pomieszczeniu, gdzie przebywają krowy, nie wolno utrzymywać drobiu i trzody chlewnej.
     WYMIARY STANOWISK
     Nie ma jednolitych, uniwersalnych wymagań co do wymiarów stanowisk dla bydła. Każdorazowo rozwiązania stanowisk należy dostosowywać do konkretnych potrzeb. W chowie bydła mlecznego najczęściej stosuje się stanowiska wiązane. Pod względem długości stanowiska wiązania krów oraz rozwiązań kanału gnojowego wyróżniamy następujące typy stanowisk wiązanych dla krów: stanowiska krótkie, średnie i długie.
     Cielęta do 2. tygodnia życia powinny być utrzymywane indywidualnie na ściółce. W przypadku utrzymywania cieląt w pojedynczych kojcach, kojec powinien mieć ażurowe ściany i szerokość co najmniej 80 cm lub 80% wysokości w kłębie.
     POWIERZCHNIA WYBIEGÓW
     Powierzchnia wybiegów winna być utwardzona, odpowiednio wyprofilowana i skanalizowana, aby utrzymać odpowiednie warunki sanitarne i nie dopuszczać do zanieczyszczeń otaczającego terenu.
     Minimalne wymagane powierzchnie utwardzonych wybiegów  wynoszą:
     - dla krów od 4 do 4,5 m2 na 1 sztukę,
     - dla jałówek od 3 do 3,5 m2 na 1 sztukę,
     - dla cieląt od 2 do 2,5 m2 na 1 sztukę.
     Ogrodzenia wybiegów powinny być tak samo jak przegrody wewnętrzne dostosowane do wielkości zwierząt, ich temperamentu i siły. Dla bydła ogrodzenia wybiegowe wykonuje się przeważnie z rur stalowych.
     Wysokość przegród na wybiegach powinna wynosić: dla krów 120 cm, dla jałówek 130 cm, dla cieląt 110 cm.
     Podłogi w pomieszczeniach inwentarskich powinny być gładkie, ale nie śliskie i stanowić twardą, równą oraz stabilną powierzchnię. Szczególnym rodzajem podłóg w pomieszczeniach dla zwierząt są podłogi ażurowe (rusztowe i szczelinowe). Ruszty i podłogi szczelinowe muszą swoją budową odpowiadać utrzymywanej na nich kategorii zwierząt.
     PRZEGRODY, CIĄGI I OTWORY
     Przegrody technologiczne to drabiny paszowe, wiązania, przegrody stanowisk oraz wszelkiego typu wygrodzenia w budynkach inwentarskich. Muszą być dostosowane do odpowiedniej kategorii zwierząt pod względem wysokości, prześwitów, wytrzymałości itp., aby spełniały swoją rolę.
     W budynkach inwentarskich dla zwierząt ważna jest odpowiednia szerokość tras komunikacyjnych oraz szerokość różnego typu furtek, drzwi i wrót. Przy projektowaniu korytarzy komunikacyjnych, furtek i otworów należy uwzględnić wymiar zwierząt, ludzi i środków transportowych.
     MIKROKLIMAT
     Utrzymanie prawidłowego mikroklimatu w oborze jest jednym z ważnych elementów systemu chowu i hodowli bydła, który wpływa na ich zdrowotność i wydajność. Zwierzęta przebywające w pomieszczeniach inwentarskich emitują do otoczenia ciepło, dwutlenek węgla i parę wodną.
     Wielkość tych emisji zależy od masy ciała, przemiany materii i temperatury otoczenia, w której zwierzę przebywa.
     Główne parametry określające mikroklimat pomieszczeń inwentarskich to temperatura i wilgotność względna powietrza, koncentracja szkodliwych gazów, poziom oświetlenia, wentylacja i prędkość ruchu powietrza.
     OŚWIETLENIE POMIESZCZEŃ
     W pomieszczeniach inwentarskich niezbędne jest odpowiednie oświetlenie naturalne i sztuczne. Oświetlenie naturalne określa się stosunkiem oszklonej powierzchni okien do powierzchni podłogi pomieszczenia. Oświetlenie sztuczne winno odpowiadać oświetleniu naturalnemu w godzinach od 9:00 do 17:00.
     WENTYLACJA
     W budynkach dla bydła na obszarze Polski wystarcza w praktyce dobrze rozwiązana wentylacja naturalna czyli grawitacyjna. Jeżeli rozwiązania wentylacji naturalnej są niewystarczające, należy zaprojektować wentylację mechaniczną, aby zapewnić zwierzętom odpowiednie warunki mikroklimatyczne.
     Przy projektowaniu wentylacji należy pamiętać o niektórych istotnych zasadach: przekrój kanału wentylacyjnego powinien mieć nie mniej niż 0,4 m, wysokość kanału ponad kalenicą powinna wynosić nie mniej niż 0,2 m, promień zasięgu skutecznego działania kanału wentylacyjnego jest w przybliżeniu równy dziesięciokrotnej średniej szerokości jego przekroju poprzecznego.
     Ponadto należy zwrócić uwagę, aby otwory nawiewne były rozmieszczone w pomieszczeniu równomiernie. Rozmieszczenie otworów nawiewnych powinno być takie, aby powietrze napływające zimą nie było bezpośrednio skierowane na zwierzęta. Wentylacja grawitacyjna będzie funkcjonowała sprawnie, kiedy suma powierzchni przekroju otworów nawiewnych będzie równać się sumie powierzchni przekroju otworów wyciągowych.

Sylwia Wysocka
Źródło: Przewodnik ARiMR oraz Krajowego Centrum Doradztwa

Przejdź do forum.