Ministerstwo Rolnictwa: to nie Unia

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie potwierdziło powiązania "Piątki Kaczyńskiego" z wymogami stawianymi polskim rolnikom przez Unię Europejską, wręcz przeciwnie zaznaczyło, że w kwestii uboju religijnego UE dała swobodę państwom członkowskim.

W numerze 48 tygodnika "Pałuki" opublikowaliśmy odpowiedź posła Bartosza Kownackiego z PiS na pytania rolników Andrzeja i Michała Swędrowskiech. Pytany o przyczyny tego, czemu głosował nad nową Ustawą o ochronie zwierząt, zwaną też "Piątką Kaczyńskiego", odpowiedział: "Od 2004 roku jesteśmy państwem członkowskim Unii Europejskiej i w związku z tym zobowiązani jesteśmy do wprowadzenia rozwiązań, stosowanych w innych państwach członkowskich. Dotyczy to również rolnictwa."
O to, do jakich konkretnie wymogów unijnych przystosowuje nasze rolnictwo ustawa zapytaliśmy tydzień temu ARiMR (odmówiła odpowiedzi), ODR (czekamy na odpowiedź), samego Bartosza Kownackiego (czekamy na odpowiedź), posła PSL Dariusza Kurzawę (tydzień temu opublikowaliśmy odpowiedź, że nie ma powiązania wymogów unijnych z zapisami "piątki) i Ministerstwo Rolnictwa, skąd otrzymaliśmy pismo w tym tygodniu. Publikujemy je poniżej.

(dk), 10 XII 2020

ODPOWIEDŹ MINISTERSTWA ROLNICTWA
Odnosząc się do kwestii ustawy o ochronie zwierząt uprzejmie informuje, że w dniu 1 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania (Dz. Urz. UE L 303 z 18.11.2009, str. 1, z późn. zm.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 tego rozporządzenia państwa członkowskie mogły utrzymać przepisy krajowe, które służą zapewnieniu dalej idącej ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania, a które obowiązywały w momencie wejścia w życie tego rozporządzenia. W przypadku utrzymania takich przepisów, należało przed dniem 1 stycznia 2013 r. powiadomić Komisję Europejską o takich przepisach krajowych.
Trybunał Konstytucyjny w dniu 27 listopada 2012 r. wydał orzeczenie w sprawie U 4/12, zgodnie z którym uchylił z dniem 31 grudnia 2012 r. przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju zwierząt oraz warunków i metod uśmiercania zwierząt, który zezwalał na dokonywanie uboju zwierząt bez ogłuszenia w przypadku uboju zwierząt według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne. W związku z tym od dnia 1 stycznia 2013 r. zaczął obowiązywać art. 34 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, zgodnie z którym zwierzę kręgowe w rzeźni może zostać uśmiercone tylko po uprzednim ogłuszeniu.
Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia 1099/2009 pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. Polska powiadomiła Komisję Europejską, że od dnia 1 stycznia 2013 r. w Polsce może być stosowany wyłącznie ubój zwierząt z ogłuszeniem.
Taki stan prawny istniał do czasu ogłoszenia w dniu 12 grudnia 2014 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r. w sprawie K 52/13 (Dz. U. poz. 1794). Zgodnie z uzasadnieniem do tego wyroku, od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw dozwolone jest poddawanie zwierząt ubojowi według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne w zatwierdzonej rzeźni na podstawie art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 1099/2009, zgodnie z którym „w przypadku zwierząt poddawanych ubojowi według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne wymogi ust. 1 nie mają zastosowania, pod warunkiem że ubój ma miejsce w rzeźni”. W ust. 1 art. 4 rozporządzenia nr 1099/2009 określono zaś, że „zwierzęta są uśmiercane wyłącznie po uprzednim ogłuszeniu zgodnie z metodami i szczegółowymi wymogami związanymi ze stosowaniem tych metod określonymi w załączniku I. Do chwili śmierci zwierzęta są utrzymywanie w stanie nieprzytomności i niewrażliwości na bodźce.”.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1099/2009, zakazane jest stosowanie uboju według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne poza zatwierdzoną rzeźnią.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że pkt 18 preambuły do rozporządzenia nr 1099/2009 stanowi, że „Odstępstwo od ogłuszania w przypadku odbywającego się w rzeźni uboju zgodnego z obrzędami religijnymi zostało przyznane przez dyrektywę 93/119/WE. Ponieważ przepisy wspólnotowe mające zastosowanie do uboju zgodnego z obrzędami religijnymi były transponowane w różny sposób, zależnie od kontekstu krajowego, oraz biorąc pod uwagę fakt, iż przepisy krajowe uwzględniają kwestie wychodzące poza cel niniejszego rozporządzenia, ważne jest utrzymanie odstępstwa od ogłuszania zwierząt przed ubojem, pozostawiając jednak każdemu państwu członkowskiemu pewien poziom swobody. W rezultacie niniejsze rozporządzenie respektuje wolność wyznania i prawo do uzewnętrzniania religii lub przekonań poprzez uprawianie kultu, nauczanie, praktykowanie i uczestniczenie w obrzędach, co zapisano w art. 10 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.”.
Jednocześnie odnosząc się do ustawy z dnia 18 września 2020 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz niektórych innych ustaw należy zauważyć, że uchwałą Senatu z dnia 14 października 2020 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz niektórych innych ustaw Senat wprowadził szereg poprawek do tekstu tej ustawy. Uchwała Senatu została w dniu 15 października br. skierowana do rozpatrzenia przez sejmową Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dotychczas nie została wyznaczona data rozpatrzenia ww. uchwały przez tę Komisję.
W związku z faktem, że prace legislacyjne dotyczące tej ustawy nie zostały jeszcze zakończone i nie ma ostatecznego brzmienia tych przepisów, ocena rozwiązań znajdujących się w tej ustawie możliwa będzie po zakończeniu procesu legislacyjnego.

Z poważaniem
Małgorzata Książyk
Dyrektor Departamentu Komunikacji i Promocji